Advertisements

“ወራሪዎቹ የትግራይ ተወላጆች ናቸው በሚል አዲስ አቅጣጫ ተያዘ፤ወራሪዎቹ የትግራይ ተወላጆች የልማት ባንክን ገንዘብ እየዘረፉት ነው ወደ የሚል አቅጣጫ ዳበረ..”የትግራይ ተወላጆች

“የትግራይ ተወላጆች ናቸው በሚል የእርሻ ኢንቨስትመንታችን ኢላማ ገብቶ በቢሮክራሲው እንዲዳከም እየተደረገ ነው!”

የጋምቤላ የእርሻ ኢንቨስተሮች ኅብረት ሥራ ማኅበር – 

የጋምቤላ ህዝብ ወኪል የሆነው የጋምቤላ ህዝቦች ክልላዊ መንግስትና የፌዴራል መንግስት ክልሉን በማልማት የክልሉ ህዝብ የኑሮ ደረጃ ለማሻሻል ቆራጦች የሆኑና ራሳቸውንም ተጠቃሚ የሚያደርጉ ልማታዊ ዜጎችና አጋሮች በክልሉ ልማት እንዲሳተፉ በይፋ ጋበዙ።

ጋምቤላ ታዳጊ ክልሎች ተብለው ከሚጠሩ የሀገራችን ክልሎች በጣም በዝቅተኛ ደረጃ የምትገኝ ክልል ናት። የተሻለ ምቾት፣ ብዙ ባለሃብት ከሰፈረባትና ብዙ ገንዘብ ከሚንሸራሸርባት ከመዲናችን አዲስ አበባ ጠረፍ አካባቢ ያለችው ጋምቤላ ከ780 ኪሎ ሜትር በላይ ርቃ ትገኛለች። የክልልና ፌዴራል መንግስት ጋምቤላ ሰፊ ለም የመሬት ሃብት እንዳላት በማውሳት ከመሬትዋ ፍሬ አፍርተው ለገበያ በማቅረብ የሚያለምዋትና የምታለማቸው ዜጎች ለማግኘት በሰፊውና በተደጋጋሚ ጥሪ አቅርቧል።

አቤት! የኛ ሃገር ምድር! የመንግስታችን ፖሊሲና የልማት አቅጣጫ ሰንቀን በላብ በወዛችን ጥረን ግረን አብረንሽ እናድጋለን ብለን የሞቀ ጎጆአችንን እና ቤተሰቦቻችንን ተሰነባብተን ጥሪውን የተቀበልን ጥቂት ዜጎች የእርሻ ኢንቨስተሮች ለመሆን የዛሬ ስምንት ዓመት ገደማ ጋምቤላ ደረስን።

እርሻ ከባድ የኢንቨስትመንት ዘርፍ መሆኑ ብቻ ሳይሆን ከተማ የለመደ ባለሃብት የማይመርጠው ዘርፍ መሆኑ ይታወቃል። ቢሆንም ከጋምቤላ ህዝብና መንግስት ጋር ተባብረን ለፍሬ እንበቃለን ብለን ተስፋ የሰነቅን ልማታዊ ዜጎች ከየአቅጣጫው መጥተን ጋምቤላ ተገናኘን። ጋምቤላም ቀድሞ ለደረሰ ቅድሚያ በሚል መርህ እንኳን ደህና መጣችሁ ብላ ታስተናግደን ጀመር።

የጋምቤላ መሬቶች ለሜካናይዝድ እርሻ ልማት የተዘጋጁ አይደሉም። እኛ ወደ እርሻ ኢንቨስትመንት ስንገባ በከተማዋ ከሁለት ያልበለጡ ሆቴሎች፣ ከከተማዋ ወደ እርሻ ቦታ የሚወስድ መንገድ አልነበረም። ከሁሉም በላይ አስተማማኝ ያልሆነ ፀጥታ፣ ከከተማዋ ወደ እርሻ ቦታ የሚወስድ መንገድ አልነበረም። ከሁሉም በላይ አስተማማኝ ያልሆነ ፀጥታ፣ የጉልበት ሰራተኛ ያለመኖር፣ ንፁህ ውሃ ያለማግኘት፣ መብራትና ሌሎች መሰረተ ልማቶች ባልነበሩበት ሁኔታ ነው። ታድያ ቀድሞ ባለ የህይወት ጉዟችን በሌላ ቦታ ያፈራነው ሃብትና ንብረት አፍስሰን ክልሉን ለማልማት የደፈርን ቆራጥ ኢትዮጵያውያን በሞፈርና በቀንበር ሳይሆን በትራክተር፣ በበሬ ጉልበት ሳይሆን በነዳጅ ኃይል ሜካናይዝድ ፋርም ለመፍጠር በጋምቤላ መሬቶች ተግባራዊ እንቅስቃሴ ጀመርን። ይህን ያደረግንበት ጊዜ ስለጋምቤላ መልካም ምስል ባልነበረበት ጊዜ መሆኑን ማስታወስ ተገቢ ይመስለናል።

እንዲህ ባለው ሁኔታ ውስጥ ሆነን ተፈጥሮን ለእርሻ ምቹ ለማድረግ ከተፈጥሮ ጋር ልማታዊ ትግል አካሄድን። መሰረተ ልማት በሌለበት የመሬት ልማት ለማከናወን ህይወት፣ አካልና ንብረት ማጣት ለልማቱ የሚከፈል ዋጋ ነበር። የመሬት ልማት ስራውን ስትታገል ከርመህ አንድ የአገሪቱ ልማት የማይፈልግ ክፉ ወይም ነገሩ ያልገባው ሰውም ሊጎዳህ ይችላል። በመሆኑም ብዙ ዓይነት ሰው ሰራሽ የደህንነት ችግሮች ነበሩ። ይህም ታልፏል።

ለእርሻ ዝግጁ ያልሆኑ ሰፋፊ ለም መሬቶች የእርሻ ማሳ እንዲሆኑ ለማልማት የሚከናወን ተግባር እንዲሁ በጥላ ስር ሆነህ እቃን በመሸጥና በመለወጥ እንደሚገኝ ሃብት ተመኝተህ የምትገባው አይደለም። አዲስ የአየር ፀባይ አዲስ መንደር ብዙ ያልተጠበቀ ነገር መጋፈጥ ግድ ይላል፤ ቆራጥነትም ይጠይቃል።

ከዚህ በላይ ዘር መሬት ላይ በትነህ፣ በስብሶ፣ ተልሶ በቅሎ፣ አረም ታርሞ፣ ከነብሳት ታድገህ፣ ታጭዶ፣ ተወቅቶ፣ ለገበያ ቀርቦ ይሄ ሁሉ ረጅም መንገድ ተጉዞ ከቀናህ የበተንከውን ትሰበስባለህ፣ ለፍሬ ለአምሃ ትበቃለህ። ገበያና ኢንዱስትሪ ይንቀሳቀሳሉ። እርሻና የእርሻ ሰዎች ህይወት እንዲህ መሆኑ የገባን ዜጎች የሃገራችንን ፀጋ አነቃቅተን ወሳኝ የኢኮኖሚ አውታር የሆነውን የእርሻ ኢንቨስትመንት ተሰማራን።

የጋምቤላ የልማት ጥሪ ተቀብለን በልበሙሉነት የሄድን ኢንቨስተሮች ሃብትና ንብረታችን ይዘን እንጂ የመንግስት ብድር አመቻችተን እንዳልነበረ መታወቅ አለበት። ይሄ እውነታ መረሳት የሌለበት ሃቅ ነው። በተጨማሪ ኢንቨስተሩ ወደ ተሰጠው የእርሻ ቦታ ይሁን ወደ አካባቢው የሚወስድ የተሰናዳ መንገድ አይታሰብም። መደበኛ ሆነ ተንቀሳቃሽ ስልክ አልነበረም። በስራ ላይ ውለው አቅጣጫ ስተው በመከላከያ አብሪ ጥይት እየተፈለጉ የተገኙ ኢንቨስተሮች ብዙ ናቸው። ይሄም ለሃገር ልማት የተከፈለ ዋጋ ነው።

ብዙ የመሰረተ ልማትና የአቅርቦት እጥረት ባለበት አካባቢ በዘመናዊ የእርሻ መሳሪያና በሰው ኃይል ለማልማት ዘመናዊ እርሻ እውን ለማድረግ የታገልን ዜጎች የከፈልነው መስዋዕትነት አሁን ጋምቤላ የሞቀች ከተማ እንድትሆን ብዙ መንደሮችም ሰላም እንዲሆኑ ረድቷታል ቢባል ደፍሮ ውሸት የሚል ፍጡር አይኖርም። እኛ የጋምቤላ የእርሻ ኢንቨስተሮች የክልሉ ኢንቨስትመንት ህያው ለማድረግ የከፈልነው ዋጋ በጣም ብዙ እንዲሁም ዘርፈ ብዙ መሆኑ መዘንጋት የለበትም።

መንግስት እርሻን ለማሳደግ ባለው ቁርጠኝነት በዝናብ ለሚካሄድ እርሻ ከአራት ዓመት በኋላ በ40/60 መዋጮ ብድር ፈቀደ ተባለ። ቀድመን በስራ ለነበርን ኢንቨስተሮች እሰየው የሚያሰኝ ነበር። ይሁን እንጂ የሰማይ ዝናብና መሬት አቀናጅቶ ወደ ምርት ለመድረስ ለሚታገለው ኢንቨስተር ግን አሁንም ዘርፉ የዕለት ተዕለት ብዙ ውጣ ውረድ ስለሚሻ ሁሌም ጥንካሬው፣ ፅናቱና ውሳኔው የሚፈትን ጭንቀት አይቀሬ ነው።

መንግስት ባለፉት ዓመታት እርሻ መር ኢኮኖሚ መምረጡ አሁንም ተቀዳሚ የትኩረት አቅጣጫ ማድረጉ ተገቢ እንደሆነ በማሳ ለዋለ ሰው ማብራሪያ አያስፈልገውም። እርሻ ህይወት ያለው ነገር መንከባከብ ነው። ነገር ግን ፈጣን የቢሮክራሲ ምላሽ ካላገኘ ምላሽ የዘገየ ከሆነ ከሞት በኋላ እንደመድረስ መሆኑ መታወቅ አለበት። የቢሮክራሲው ምላሽም የምታውቁት ነው። ቢሮክራሲው ከተፈጥሮ በላይ የእርሻ ኢንቨስተሩ ሌላው በወረቀት ላይ ያለ ፈተና ነው። ተፈጥሮንም ቢሮክራሲንም በብቃትና በተደራጀ ስንታገል ቆይተናል።

አሁን በጋምቤላ ገጠሮች ትራክተሮች፣ የእርሻ ማሺነሪዎችና የግብርና ባለሙያዎች ላይ ታች ሲሉ ይውላሉ። የአካባቢው ነዋሪዎችም የቻሉትን ያጠኑትን ያህል አብረውን ይንቀሳቀሳሉ። ኢንቨስተሩንም የልጆቹ ናፍቆት፣ የካፌ ጨዋታ፣ የማኪያቶና ኬክ፣ ሳውናና ጃኩዚ፣ ጥላ ስር ተቀምጦ መዝናናት ይቆይልኝ ብሎ ከፀሐይ ንዳድና ከአቧራ ታግሎ ራሱንና አገሩን የሚለውጥ ፍሬ ለማፍራት ተስፋ ሰጪ በሆነ ደረጃ ይገኛል። ኢንቨስተሩ በቆሎ፣ ጥጥ፣ ሰሊጥ፣ አኩሪ አተር፣ ማሾ አምርቶ ለአገር ውስጥና ለውጭ አገራት ገበያ ማቅረብ ጀምሯል። ዘግይቶ የደረሰው የኢንቨስትመንት ብድሩንም መመለስ የጀመረ ብዙ ነው።

ውሻው ይጮሃል ግመሉ ግን መንገዱ አላቋረጠም እንዲሉ ስለ ኢንቨስተሩ ብዙ ተብሏል። የጋምቤላ መሬት ግን እትብታችን የተቀበረባት ሃገር መሬት ናት በሚሉ ቆራጥ ኢትዮጵያውያን እየለማች ነው። ወሬን በወሬ ከመመለስ በተግባር የታየውን ለውጥ መናገር ይሻላል። የጋምቤላ ገጠሮች ባተሌ ወይም በእንግሊዘኛው “ቢዚ” ሆነዋል። እንደሌላው የኢትዮጵያ ክልሎች የኢኮኖሚ መነቃቃት ተፈጥሯል።

በክልሉ በተፈጠረው የኢኮኖሚ መነቃቃት በሳምንት አንድ ጊዜ የነበረው የአየር መንገድ በረራ በቀን ሁለት ጊዜ ሆኗል።

ሌላው የኢንቨስትመንቱ ትሩፋት ከእያንዳንዱ የጋምቤላ ቤት በዚህ ኢንቨስትመንት ምክንያት ቢያንስ አንድ የቤተሰብ አባል የድርጅት ሰራተኛ ሆኖ ተጨማሪ ገቢ ለብተሰቡ ይፈጥራል። ከአጎራባች ክልሎች የሚመጡ ሰራተኞችም ብዙ ናቸው።

ኢትዮጵያውያን የእርሻ ኢንቨስተሮቹ ከጋምቤላ ህዝብ ጋር አብረው ይውላሉ አብረው ያድራሉ። በዚሁ ኢንቨስተሮቹ ለአካባቢው ማኅበረሰብ ብዙ አይነት ማኅበራዊ እገዛ ያደርግሉ። የተማሪዎች የትምህርት ቁሳቁስ የሚያበረክቱ፣ ሰፋፊ መሬቶች አርሰው፣ ዘርተውና አፍሰው ምርቱን የሚያከፋፍሉ፣ ትምህርት ቤትና የጤና ተቋም የሚገነቡ ብዙዎች ናቸው።

የጋምቤላ ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴ የተገነዘቡ ባለሃብቶችም የሆቴል ባለሃብቶችም አምና ባለአምስት ፎቅ ሆቴል ሰርቷል። እኛ ግን ወደ እርሻ ስንሰማራ በጋምቤላ ሻይ ቤት ማግኘት ከባድ ነበር። አሁን ሁሉም ነገር ተለውጧል። በዚህም ደስተኞች ነን።

ነገር ግን ክፉ ዘፈን የሚያቀነቅኑ አደገኛ ዘረኞችና የኮከብ አጥቢያ አርበኛ የመሆን ልምድ ያላቸው የበሬውን ምስጋና ወሰደው ፈረሱ እንደሚባል አስቸጋሪውን የልማት ሂደት ጥላሸት ቀብተው ዛሬ በሌሎች መስዋዕትነት በተስተካከለው ጊዜ ብቅ ብለው ለመበልፀግ የተዘጋጁ የውስጥና የውጭ ሰዎች ከባድና አደገኛ ዘመቻ ሲያካሂዱ ሰንብተው መንግስትንም ጭምር ለማደናገር ችለዋል።

ሰራተኛ ወሬ እያወራ እያሳበቀ ሊውል አይችልም፣ ስራው ማን ይሰራለታል። ወሬኛው ግን ስራው ወሬ ነው። የጠንካራው ዜጋ ላብና ደም መምጠጥ ነው። ጦር ከፈታው ወሬ የፈታው የሚል እንጂ ስራ ችግር ያሸንፋል የሚል መሪ ቃል የለውም። በመሆኑም የባተሌው ፍሬ ለመንጠቅ ወሬ ሲፈበርክ፣ ሲያስተሳስር፣ ሲያዳርስ፣ ሲጋብዝና ሲነዘንዝ ይውላል። እንዲህ ያሉት ወሬኞችና ዘረኞች ያደረጉት የማደናገር ተግባር መተረክም ስራችን ባይሆንም እየደረሰብን ሳለ ጥቃት ለመከላከል መናገር ግድ ስላለን እውነቱን እንነግራቹሃለን።

ወሬው የተጀመረው የመሬት ወረራ በሚል ነው

የጋምቤላ መሬት እየተወረረ ነው የሚል ወሬ የባንክ ብድር ተፈቀደ ሲባል ተጀመረ። ከዛ በፊት ያሳለፍናቸው የመሬት ልማት ትግል አመታት ላይ ወሬ የለም። ምክንያቱም ቁርጠኝነትና ወገናዊነት የሚጠይቅ ውሳኔ የሚያስፈልግበት ጊዜ ስለነበር። የአጥቢያ ኮከብ አርበኞቹ አስቸጋሪው የመሬት ትግል እስኪያልቅ ሌላው ዜጋ መስዋዕት እስክሆንላቸው መጠበቅ ነበረባቸው። በሌሎች መስዋዕትነት የጋምቤላ ኢኮኖሚ ተነቃቃ። ከዚህ በኋላ ወሬው መጠናከር ነበረበት። በመሆኑም በሃገር ውስጥና በውጭ ያሉ ኃይሎች ሚድያዎች በማስተባበር የመሬት ወረራ ወሬውን አጠናከሩት። እነዚህ ሰዎች ትኩረታቸው ክሳቸው ነውና ከሁሉም ፀረ-መንግስትና ፀረ-ኢትዮጵያ ኃይሎች በመሆን ወሬውን አራገቡት። መንግስትም አጀንዳው ላይ ምላሽ እስኪሰጥ ድረስ ገፉበት። ተሳካላቸው። ወደ ሁለተኛውና ወደ ላቀው ደረጃ መሻገር ነበረባቸው። በመሆኑም ወራሪ የሚሏቸው ዜጎች ማንነት መጥቀስ ጀመሩ።

ወራሪዎቹ የትግራይ ተወላጆች ናቸው በሚል አዲስ አቅጣጫ ያዘ

እንደተወራው ወሬ ብዛትና ቅስቀሳ ስፋት ብዙ ጥቃት በደረሰብን ነበር። የጋምቤላ ሕዝብ ምስጋና ይድረሰውና ወሬኞቹ ወደፈለጉት አቅጣጫ አልሄደም እንጂ የተደገሰው ድግስ በየማሳችን የምንቀርበት ነበር። ልባሙ የክልሉ ህዝብ ይህ ባለማድረጉ የተቆጩት የውስጥም የውጭም ሃይሎች የወራሪዎቹ ስም ዝርዝር በሚል በኢሳት ለወዳጅም ለጠላትም ይፋ አደረጉት። አሁንም ጨዋው የጋምቤላ ህዝብ በኢትዮጵያዊያን ወገኞቹ ላይ እጁ አላነሳም፤ ይልቁንም ተባብሮ መስራቱ ቀጠለ። በዚህ መንገድ ያልተሳካላቸው የሀገርና የእኛ ጠላቶች ወደ ቢሮክራሲው በመዞር ሌላ አቅጣጫ ጀመሩ። እርግጥ መጀመሪያውም ራሳቸው የቢሮክራሲው አባላትና ጓዶቻቸው ያሳበቁት ወሬ እንደነበረ ባይካድም ጥቂት የትግራይ ሰዎች ጋምቤላ ተከፋፍለው እንደተቀራመቱት በማስመሰል አዲስና አደገኛ ወሬ አድርገው በቢሮክራሲው አራገቡት። በተጨማሪም የመንግስት ፋይናንስ እየተዘረፈ ነው የሚል የማደናገሪያ ግብአትም በመጨመር ማስፋፋታቸው ቀጠሉ። በስራ ላይ ያለ አርሶ አደር ለዚህ ሁሉ ወሬ ጊዜ የለውም። ወሬው ግን እግር አውጥቶ እየተከተለን ልማታዊ ስራችንንና መልካም አገራዊ ራዕያችን ተፈታተነ።

ወራሪዎቹ የትግራይ ተወላጆች የልማት ባንክን ገንዘብ እየዘረፉት ነው ወደ የሚል አቅጣጫ ዳበረ

በነገራችን ከላይ የተጠቀሱት ወሬዎች የተፈበረኩት በዝናብ ለሚካሄድ እርሻ መንግስት ብድር ፈቀደ ከተባለ በኋላ መሆናቸው እንዳትዘነጉ። ይህ ሁሉ ወሬ የሚመስል ታሪክ እንዲኖረው ለማድረግ በወሬና የአጥቢያ ኮከብ አርበኞች መሃንዲሶች የተዋቀረ መቸት ያለው የልብ ወለድ ድርሰት ነው።

ለጥቂት የትግራይ ተወላጆች የልማት ባንክ ያለ ኮላተራል ይሰጣቸዋል፣ ለግብርና ብለው የሚወስዱት ገንዘብ አዲስ አበባ ፎቅ ይሰሩበታል፣ ሃያ ሁለት ይዝናኑበታል. . . ተባለ። ይህ ወሬ ወዳጅም ጠላትም ለማደናገር እስኪችል ድረስ አቅም አግኝቷል። ማስቲካ፣ ክሬም፣ ቸኮሌት ለማምጣት ያልተገባ የፋይናንስ አሰራር ይኖር ይሆን ብሎ የጠየቀ ብሎም ያወራ ቢሮክራት ግን አልሰማንም። በዚህ ዘርፍ ስንት የውጭ ፋይናንስ ሃገራችን አጥታ ይሆን ብሎ ያዘነ ተቆርቋሪ ባለስልጣን ግን አላየንም። ለእርሻ የተደረገው በጣም አናሳ የሆነ ብድር ግን ተዘረፈ ተባለ። የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ የሚጎዳ የትኛው ነው? ወይስ ነገሩ ዘርና ቀለም ይመርጣል። ይህ የወሬ ደረጃ ዘመቻው የተሳካበት እርከን ነው። በመሆኑም ብድሩ ከአንድ ዓመት በላይ ቆመ። ኪሳራው በእኛ መሬት አልምተን ተፈጥሮን ቀይረን ልማት አይተን አገር እንገነባለን ባልን ዜጎች ላይ ሆነ። አዲስ አበባ ሳይለቁ የሚንቀሳቀሱት ባለሀብቶች ግን ብድርም አልቀረባቸው ነገርም አልደረሰባቸው። የባንክ ብድር እንኳንስ ኢትዮጵያውያን የሆነው የትግራይ ተወላጆች ህንድ፣ ቻይና፣ ፓኪስታን ይወስድ የለም። በዚህ የታሪክ አጋጣሚ መጪው ትውልድ ከኛ ከአርሶ አደሮቹ ወይስ አየር በአየር ትርፍ ከሚገኝበት ስራ ከሚሰሩ ዜጎች ይማር?

ለምን ወራሪዎቹም ተበዳሪዎችም የትግራይ ተወላጆች ናቸው ተባለ?

የልማት ባንክ ተበዳሪዎች ሁሉም ኢትዮጵያውያንና የሌሎች አገር ዜጎች ሆነው እያለ ወሬኞቹና የሀገሪትዋ መሰረታዊ ጠላቶች በትግራይ ተወላጆች ላይ ማነጣጠራቸው የሚያተርፉባቸው ነገሮች ስላሉዋቸው ነው። አንደኛ ለሃያ አምስት ዓመታት ሲያዜሙት የነበረ ዜማ ስለሆነ በቀላሉ የአድማጭ ህሊና ይቀበለናል በሚል እሳቤ ነው። ይህ እሳቤ በጋምቤላ ህዝቦች ህሊና ሰርቶ ቢሆን ኖሮ ይደርስብን የነበረው የአካልና የህይወት ጉዳት እጅግ ከፍተኛ ነው። ይህ ተሳክቶላቸው ቢሆን ኖሮ ዜጎች ተዘዋውረው የመስራት መብታቸው መገደብ ይችል ነበር። አልሆነም። የጋምቤላ ህዝብ በየእለቱ የምናደርገው ጥረትና ድካም ስለሚያይ ወሬው አልተቀበለውም። ይሁን እንጂ በሌላው ኢትዮጵያዊ ህሊና ግን የትግራይ ተወላጆች የተለየ እድል እየተሰጣቸው ይሆን የሚል ጥያቄ አልፈጠረም ብለን አናስብም። ስለዚህ በቦታው በሌላ ህዝብ ላይ የማይናገር ስራ ተሳክቶላቸዋል የሚል ግምት አለን። ሁለተኛው በራሱ ፈቃድ ልማቱን ለማደናቀፍ ዝግጁነት የነበረው ቢሮክራሲ ላይ የተካሄደ ዘመቻ ለወሬኞቹ ባለሙሉ ፍሬ ሆኖላቸዋል። በመሆኑም ግብርናውን ለአንድ ዓመት የሚደርስ ብድርና የማቆም ውሳኔ ወስኖላቸዋል። በዚህም በኢንቨስተሮችም ህሊናና ዝግጁነት ላይ ቀላል የማይባል ጉዳት አድርሰዋል። ሶስተኛው ስርዓቱ ይደግፋሉ ብለው የሚያስብዋቸው ሰዎች በስርዓቱ ቢሮክራቶች ጉዳት እንደሚደርሳቸው በቂ መልእክት አስተላልፏል። ይህ ሁሉ ግን ምቾትና ድሎት ባለበት የንግድ ስራ ስለተሰማራን ሳይሆን የትግራይ ተወላጆች በመሆናችን ብቻ የደረሰብን የተቀነባበረ ግፍ ነው።

የእርሻ ኢንቨስተሮቹ ድሆች ናቸው የሚል ዘፈንም አልቀረልንም

ዋናው ድህነት የአስተሳሰብ ድህነት ነው። እንኳንስ መሬት ላይ በግልጽ የሚታይ ትራክተርና ሌሎች የእርሻ መሳሪያዎች በግዥና በውሰት ይዘን ሄደን ስራ ጀምረን ፍሬያማ ሆነን ሃሳብ ብቻ ይዞ መሄድ በቂ ነው።ድሆች ናቸው ብለው የዘፈኑብን ግን ከሆቴል ስም ካገኙት ብድር አተራርፈው ወይም በኢምፓርት ሸቀጥ ገንዘብ ያካበቱ ወገኖቻችን ናቸው። እኛ ሃብት ከመሬት ይፈጠራል ማለታችን አዲስ ሃብት ለመፍጠር ማሰባችን ነው። ወሬኞቹ ግን በተመቻቸ በሌሎች ድካምና መስዋዕትነት መኖር የኑሮ ዘይቤያቸው ያደረጉ ስለሆነ ለልማታዊ ባለሀብት ስም መለጠፍ ዋና ስራቸው ሆኗል። እኛ ቀድም ብለን ያለንን እውቀት፤ ጉልበትና ሃብት በጋምቤላ በማፍሰሳችን የሚታይ የኢኮኖሚ መነቃቃት ተፈጥሯል። ለዚህ እኛን አመስግነው ወደ ራሳቸው ስራ መግባት ሲጠበቅባቸው እኛን ለመጉዳት የሆነና ያልሆነ በማውራት ስራችን መበደል ለምን አስፈለጋቸው? ሰው የግድ ከአንድ ዘር መፈጠር የለበትም። አስገራሚው ነገር የመንግስት ቢሮክራሲ አካላት ያሉ ሰዎች ይህንን ማራገባቸው ይገርማል። የሆኖ ሆኖ እኛ ድሆች አይደለንም ድሆቹ ጥገኞቹ ናቸው። እኛ ከመሬት ልማት ጋር በመታገል ያለን ዜጎች ነን። ለልማቱ ድፍረት እና ፈቃደኝነት ይኖራው እንጂ ለሁላችንም ይበቃናል። በማንነታችን ላይ የሚያካሂዱት ዘመቻ ግን አገር የሚበትን ስለሆነ መንግስትም ሆነ ልባም ዜጎች ሊያቆሙት የሚገባ ነገር ነው። ካልሆነ ግን ለሁሉም ይደርሳል።

በወሬኞችና አሳባቂዎች ምክንያት የደረሰብን ጉዳት፡-

ሃብትና ንብረታችን በማሳ ላይ እያለ ለመሰብሰብ ሳንችል እንድንቀር ሆን ተብሎ ያለበቂ ሙያዊ ምክንያት ወሬ በማብዛት ብቻ የባንክ ብድር እንዲቆም ተደርጓል። በተወሰኑ የፌዴራል ሚኒስትር መስሪያቤቶች ያሉ ለስርዓቱ ወገንተኝነት የሌላቸው በወፍራም ወንበር ተቀምጠው ልማቱ ሳይሆን የአልሚው የብሄር ማንነት የሚገዳቸው ባለስልጣናት በደስታ እያስተናገደን የነበረው የጋምቤላ መንግስት እየተጫኑ በሄክታር 30 ብር የነበረው የመሬት ግብር በአንድ ጊዜ ወደ 111 ብር ከፍ እንዲልና አቅማችን ተዳክሞ እንድንወጣ አሲረውብናል።

ከፍተኛ ድጋፍ የሚሻው የኢትዮጵያ የግብርና ኢንቨስትመንት ለማግኘት ሲሉ ለዘርፉ የተቀመጠው የባንክ ብድር ወለድ 85 የነበረ ሲሆን ወደ 125 ከፍ እንዲል ተደርጓል። ይህም በጋምቤላ በእርሻ የተሰማራን የትግራይ ተወላጆች ለማክሰር ታስቦ የተደረገ ቢሆንም ጦሱ ግን ለሁሉም ደርሷል።

ሆን ተብሎ የመሬት መደራረብ እንዲፈጠር ተደርጓል። ይህም ኢንቨስተሩ እርስ በርሱ እንዲጋደል ለማድረግ የታቀደ ሴራ እንጂ ስራው ከባድ ነገር ሆኖ አይደለም። ለመሬት ልማት በሄክታር የሚፈቅድ ብድር ከ9ሺ ብር ጀምሮ በተካሄዱ ተከታታይ ጥናቶች 43ሺ ደርሶ የነበረ ሲሆን ያለ ሙያዊ ጥናት ብድሩ በሄክታር ወደ 11ሺ ብር ድንገት እንዲወርድ ተደርጓል። ይህም በኪሳራ እንድንወጣ ታስቦ የተደረገ እንጂ የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ኮሚሽን ጥናት እንኳን ለሄክታር 78ሺ ብር ይፈቅዳል።

በእርሻ ኢንቨስትመንት የሚሰማራ ዜጋ ከ7 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር በላይ በካሽ ሊኖረው ይገባል የሚል ገዳቢና ከባድ ደንብ አስቀምጧል። ይህም ድሆች ናቸው ከሚል እሳቤ የተነሳ የማጥቂያ ታክቲክ ነው እንጂ ለዘርፉ እድገት የሚጠቅም አይደለም። ለእርሻ ኢንቨስትመንት ተጨማሪ ኮላተራል እንዲቀርብ የሚደነግግ መመሪያ ወጥቷል።

በጣም አስገራሚው ነገር በከፍተኛ ዋጋ የለማው መሬት በመዋጮ እንዳይያዝ የሚያደርግ ደንብ ተቀርጿል። ይህ አሰራር ከኢንቨስትመንት መሰረታዊ ባህርይ ጋር የማይገናኝ ሲሆን የትግራይ ተወላጅ የሆነው አልሚዎች ለማክሰር ያለሙት ወገኖች ግን ኢላማቸው ለማሳካት ደንቡ ተግባራዊ ለማድረግ ወደ ኋላ አላሉም።

ከመሬት መደራረብ እስከ ሌላኛው የቢሮክራሲ አሻጥር የፈፀሙት ሰዎች የጋምቤላ እርሻ ጉዳይ የሀገር ችግር ለማስመሰል በመቻላቸው በጠቅላይ ሚኒስትሩ ኮሚቴ እንዲቋቋም ተደርጓል። ይሁን እንጂ አጣሪ ኮሚቴው የወሬኞቹና የአሳባቂዎቹ ደጋፊዎች ስብስብ ሆኗል። ምክንያቱም የተጠቀመው የማጣራት ዘዴና ባለድርሻ አካላት የመፍትሄ አካል እንዲሆን ለማድረግ ፈቃደኛ ያለመሆን ማሳያዎቹ ናቸው። በተጨማሪ ኮሚቴው የታረሰ መሬት እንጂ የለማ መሬት በጥናቱ ለማካተት ፍቃደኛ ባለመሆኑ መሬት ላይ ያለው ልማት አነስተኛ እንዲሆን የማድረግ ዘዴ ተጠቅመዋል። ይህም እውነተኛ የአካባቢው የልማት ሁኔታ ማሳየት አልቻለም የሚል . . . ድጋፍ ከመስጠት ግሬድ በመስጠት ዔፍ. . .

በ2007 ዓ.ም የመሬት መደራረብ ችግር በሚል ሰንካላ ምክንያት የተደረበበትም ያልተደረበበትም ኢንቨስተር በጅምላ ብድሩ እንዲቆም ተደረገ፡፤ በ2008 ዓ.ም ደግሞ የባንኩ ገንዘብ እየተዘረፈ ነው በሚል በድጋሚ ቆመ። በነዚህ ሰንካላ ምክንያቶች የኢንቨስተሩ ልማት ሲጎዱ ከቆዩ በኋላ ጥናት እናካሂድ ብለው ተሰማሩ። አባቱ ዳኛ ልጀ ቀማኛ የሚሉት ሆኗል። ተደጋጋሚ ጥቃት ካደረጉ በኋላ ዳኝነቱም ራሳቸው ይዘው ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚያሳስት ሪፖርት አቀረቡ።

ይህ ሁሉ ሴራ ግን ግብርናው ወይስ ወሬኛው ይጠቅማል? ህሊና ያለውም ኃላፊነት የሚሰማውም ሰው ጉዳዩን ተመልክቶ ይፍረድ። መሬት ቆፍረን ተጨማሪ ሃብት ፈጥረን ለመኖር ያደረግነው ጥረት በማንነታችን ምክንያት ከተሰናከለ በዘርፉም ላይ በሀገር ላይ ትርጉም ያለው ችግር ይፈጥራል ብለን እናምናለን። ከሁሉም በላይ ለዘረኞች የልብ ልብ ይሰጣል። ምክንያቱም በሙያተኞች እውነቱን መግለጥ እየተቻለ በጅምላ ችግር ውስጥ እንድንገባ ማድረግ የወሬኛቹና የአሳባቂዎቹ ችግር ብቻ ሳይሆን የፈፃሚው አካልም ስህተት ስለሚሆን ነገሩ በጊዜው ይታረም እንላለን። ነገሩ ካልታረመ በበኩላችን እንደ ዜጎች ሰርተን የምንኖርበት እድል የጠበበ ሆኖ ሊሰማን ጀምሯል። ዛሬ በእኛ ላይ ነገ በሌሎች ላይ ሳይደገም ይታረም፣ መፍትሄ ይሰጠን።  መግለጫው ከሰንደቅ ጋዜጣ የተወሰደ ነው

በተከታታይ ስለ ጋምቤላ የሚዘግበው ጎልጉል በበኩሉ ‘በጋምቤላ የከሸፈው ኢንቨስትመንት’ በሚል ይህንን ዘግቦ ነበር

“የመሬት ካርታ ጫት ቤት ተሠርቷል”

በጋምቤላ የአኙዋክ ተወላጆች ተጨፍጭፈውና ከመሬታቸው ተፈናቅለው “ለሰፋፊ እርሻ” በሚል ሲቸበቸብ ከነበረው መሬት “ወደ ሥራ የገባው” 15በመቶው ብቻ መሆኑን ህወሃት/ኢህአዴግ አስታወቀ፡፡ ለ“እርሻ ልማት” በሚል 5ቢሊዮን ብር ብድር ተሰጥቷል፡፡ የመሬት ካርታ “ከቢሮ ውጪ በመኖሪያ ቤቶችና በጫት ቤት ውስጥ” ሲሰራ ቆይቷል፡፡ የቀድሞው የኢትዮጵያ ልማት ባንክ ኃላፊ የነበረው ኢሳያስ ባህረ ከሥልጣኑ የተነሳው “ብድር በመስጠቱ ሂደት ለተወሰኑ የባለሃብቶች ቡድን በማድላቱ ነው” ተባለ፡፡ በጋምቤላ በደል ደረሰብን በማለት አቤቱታ ያሰሙ የትግራይ “ባለሃብቶች” ለሃይለማርያም የቀረበው ሪፖርት “የተዛባ ነው” አሉ፡፡

በጋምቤላ ይህ ነው የማይባል ግፍና የዘር ማጽዳት ተካሂዶ ከምስኪን ረዳተቢሶች የተነጠቀው መሬት ከጥቅም ውጪ ሆኗል፡፡ ገና ከጅምሩ አሠራሩ ሁሉ ትክክል እንዳልሆነ በተለያዩ ሪፖርቶች ሲነገረው የነበረው ህወሃት/ኢህአዴግ የጋምቤላ አኙዋኮችን ከምድራቸው ላይ በማጥፋት መሬታቸውን ከነጠቀ በኋላ “ሰፋፊ እርሻ” በሚል አንዱን ሔክታር መሬት በሃያ (20) ብር ሲቸበችበው ቆይቷል፡፡ በኢትዮጵያ እስከ 3ሚሊዮን ሔክታር መሬት ከነዋሪዎች እየተነጠቀ፣ ደን እየተጨፈጨፈ፣ ሕዝብ እየተፈናቀለ የህወሃት/ኢህአዴግንና የደጋፊዎቹን ኪስ ሲያደልብ ድርጊቱ ሊታሰብበት እንደሚገባ ሲነገር “እኛን የሚያሳስበን በሊዝ ያልሸጥነው መሬት ነው” በማለት ሞት እንደ ቡሽ ክዳን በድንገት የነቀለው መለስ ተናግሮ ነበር፡፡

ስምንት ዓመታት ተቆጥረው፣ የሰው ነፍስ ከትንኝ ያነሰ ደረጃ ወርዶ፣ በግፍ ተጨፍጭፎ፣ ቀሪው ኑሮው ተመሳቅሎ፣ መሬቱ ተነጥቆ፣ ወደማይፈልግበት ቦታ በግዳጅ ሰፈራ ተወስዶ፣ የተፈጥሮው ደን ተጨፍጭፎ፣ ኑሮው ከሞት በታች ከሆነ በኋላ ህወሃት/ኢህአዴግ አደረግሁ ባለው ጥናት መሬቱም፣ ብድሩም ከንቱ ሆኗል፤ “ኢንቨስተሮቹ” ገንዘቡን አባክነውታል፤ “ለመንግሥት” የገባ ጥቅም የለም፤ ትርፉ ኪሣራ ነው ብሏል፡፡

ባለፉት ሁለት ተከታታይ ቀናት (ታህሳስ 10 እና ታህሳስ 11) ለሃይለማርያም ደሳለኝ ሪፖርት ቀረበ በማለት ፋና እንደዘገበው ከሆነ በጋምቤላ እየተከናወነ ነው ሲባል የቆየው የሰፋፊ መሬት ኢንቨስትመንት ከሽፏል፡፡ በጋምቤላ በሰፋፊ እርሻ ስም ከተሰጠው “630 ሺህ ሄክታር መሬት ውስጥ ወደ ስራ የገባው ከ15.5 በመቶ” ብቻ ነው፡፡ ከዚህ በፊት በእርሻ ንግዱ ላይ የተሰማሩ ተብለው የተጠቀሱት “ባለሃብቶች” 780 የነበሩ ቢሆንም አሁን ወጣ በተባለው ሪፖርት 623 ብቻ ናቸው ተብሏል፡፡ 157ቱ እንደ ኮንዶሚኒየም ጠፉ ባይባልም “በመረጃ ልውውጥ ክፍተት” ያልተገኙ ተብለው በሙያዊ ቃል ተገልጸዋል፡፡ እነዚህ 157 “ባለሃብቶች” ብድር ይወሰዱ፤ መሬት ይረከቡ፤ የፋና ዜና አልጠቀሰም፡፡

ባለፈው “የጋምቤላ እርሻ ባለሐብቶች የሕብረት ሥራ ማኅበር” አቤቱታ አሰሙ በተባለበት ወቅት የማህበሩ ኃላፊ አቶ የማነ አብዛኛው በጋምቤላ በእርሻ የተሰማራው “ባለሃብት ባጋጣሚ የትግራይ ተወላጅ” መሆኑን ማስረዳታቸው ይታወሳል፡፡

የኢትዮጵያ ልማት ባንክን ላለፉት ስምንት ዓመታት ሲገዛ የነበረው ኢሳያስ ባህረ በሰጠው ትዕዛዝ መሠረት ከ623ቱ “ባለሃብቶች” መካከል 200ው 4.96 ቢሊዮን ብር ከባንኩ ወስደዋል፡፡ ከእነዚሁ “623 ባለሃብቶች ውስጥ ለ381 ባለሃብቶች ከ45 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት ተደራርቦ” የተሰጠ ሲሆን ባንኩም ለእነዚሁ ድራቢ መሬት ለወሰዱ “ባለሃብቶች” ድራቢ ብድር ሰጥቷል፡፡

ብድሩ ሲፈቀድ በብድሩ ማመልከቻ ላይ ብድሩ የሚውልበት ዝርዝር ይጠቀሳል፤ ይህም ማለት ብድሩ የተሰጠው “ለመሬት ልማት፣ ለማሽነሪ ግዥ፣ ለካምፕ ግንባታ እና ለስራ ማስኬጃ የተሰጠ ሲሆን፥ ከአጠቃላዩ ብድር ውስጥ” 2 ቢሊየን ብሩ “ለመሬት ልማት ተብሎ ለ194 ባለሃብቶች ተሰጥቷል” በማለት ሪፖርቱ ማስረዳቱን ፋና ዘግቧል።

“ባለሃብቶቹ በዚህ ገንዘብ 314 ሺህ 645 ሄክታር መሬት እንዲያለሙ ቢጠበቅም (እነርሱ) ያለሙት ግን 55 ሺህ ሄክታሩን” ብቻ ነው፡፡ እንዲሁም ሰፋፊ እርሻ እናለማለን ብለው መሬትም ብድርም ሲወስዱ ከነበሩት 623 “ባለሃብቶች” መካከል 40 በመቶ ያህሉ (242ቱ) “ከቀረጥ ነጻ ተጠቃሚዎች ናቸው”።

ይህ ሁሉ ብር የት ገባ? “ባለሃብቶቹስ” ምን እያደረጉ ነው? በመሬት ስም የወሰዱትንስ ብር ምን “ሠሩበት”?

አሉ፣ ያለማሉ፣ ይሠራሉ፣ ይለፋሉ፣ ልማታዊ ዜጎች ናቸው የተባለላቸው 29ኙ “ባለሃብቶች በስፍራው አልተገኙም”፡፡ ይህ ብቻ አይደለም “14 ባለሙያዎች ተሳተፉበት” የተባለው ጥናት “በሰፋፊ እርሻ” ስም ከተፈቀደው 5 ቢሊዮን ብድር ውስጥ 25በመቶው ማለትም “ለሥራ ማስኬጃ” በሚል የተለቀቀው “1 ነጥብ 2 ቢሊየን ብር ለምን አላማ እንደዋለ ለመተንተን” አልቻለም፡፡ ለመተንተን ያልተቻለው ገንዘቡ እንዳይተነተኑ ልዩ ፈቃድ በተሰጣቸው ወይም በማይተነተኑ የህወሃት “የመሬት ከበርቴዎች” እጅ ስለገባ ይሆን? ምንም የተባለ ነገር የለም!

“የጥልቅ ተሃድሶ” መንፈስ የተጠናወተው የተባለለት ሪፖርት ሌላም ጉዳይ “አጋልጧል”፡፡ ቀረጥ ሳይከፈልባቸው ለእርሻ ልማት ብቻ እንዲገቡ ከተደረጉት “565 ትራክተሮች ውስጥ መስክ ላይ የተገኘው 312፣ ከ731 ማረሻ የተገኘው 523፣ ከ261 ፒክ አፕ ተሽከርካሪ የተገኘው 102፣ ከ62 ዶዘር 42 ብቻ የተገኘ” ነው ይላል፡፡ በእንግሊዝኛ የሚታተመው አዲስ ፎርቹን እንደዘገበው ከሆነ ደግሞ “ከ242ቱ የቀረጥ ነጻ ዕድል ከተሰጣቸው ባለሃብቶች” መካከል አንድ ስሙ ያልታወቀ “ልማታዊ ባለሃብት” 78 መኪናዎችን ሳንቲም ቀረጥ ሳይከፍል ማስገባቱን ዘግቧል፡፡ ፎርቹን ያነጋገረው የባንኩ ከፍተኛ አመራር “መኪናዎቹ ሊሸጡ አይችሉም፤ ምክንያቱም ሲገቡ ባንኩ ይመዘግባል ስለዚህ ይህ ሊከሰት አይችልም” ካለ በኋላ “ይህ ሊሆን የሚችለው ገና ከጅምሩ መኪናዎቹ ሲገቡ ካልተመዘገቡ ነው” በማለት ለማስተባበል ሞክሯል፡፡

መሬት አለማለሁ፣ ምርት አመርታለሁ ብሎ ከባንክ ብድር የወሰደ ሌላው “ባለሃብት” “ከ261 ሜትሪክ ቶን በላይ ብረት ከቀረጥ ነጻ አስገብተው ብረቱ በቦታው አልተገኘም” ተብሎለታል። ሌላኛው ደግሞ በእርሻው ላይ ካምፕ ለመሥራት በሚል ከ3 ሚሊዮን በላይ የብድር ብር ከፍሎ 500ቶን ብረት ወደ አገር ውስጥ ካስገባ በኋላ ሳይጠቀምበት እዚያው ቀርቷል፡፡

የኢሳያስ ባህረ ጉዳይ

በእነዚህ ዓመታት ውስጥ ለመሬት ልማት በሚል ብድር ሲፈቅድ የኖረው ኢሳያስ ለሪፖርተር በሰጠው ቃል አልሚዎች ከግብርና መሬት አስተዳደር በክልል ውክልና የወሰዱትን መሬት ለማልማት ወይም በቀጥታ ከክልል የወሰዱትን መሬት “ለማልማት አስፈላጊ መሥፈርቶች አሟልተው ሲቀርቡ ባንኩ ብድር ይሰጣል” ብሏል፡፡ ነገር ግን ይፋ ተደረገ በተባለው የምርመራ ሪፖርት መሠረት ኢሳያስ “መሥፈርቶች” ካላቸው አንዱ የሆነው የመሬት ካርታ “ከቢሮ ውጪ መኖርያ ቤት ብሎም በጫት ቤቶች ውስጥም ጭምር” እየተሠራ ለብድር ማስፈቀጃነት ቀርቦ ብድር መፈቀዱን መስክሯል፡፡የኢትዮጵያ ልማት ባንክን ላለፉት ስምንት ዓመታት ሲመራ የቆየውና በመሬት ጉዳይ ከከበሩ ቁልፍ የህወሃት ሰዎች ጋር የጠበቀ ግንኙነት እንዳለው የሚነገርለት ኢሳያስ ባህረ ነው፡፡ በጋምቤላ የአኙዋክ ወገኖች በግፍ ከተጨፈጨፉ በኋላ ህወሃት ሁኔታውን “አረጋግቻለሁ” በማለት መሬቱን በሊዝ መቸብቸብ ሲጀምር ኢሳያስ ደግሞ የብድሩ ቸብቻቢ ነበር፡፡ ይህ መሆን ከጀመረ ስምንት ዓመታት ተቆጥረዋል፡፡ ኢሳያስም ባንኩን ለስምንት ዓመታት መርቷል፡፡

ይህ ብቻ ሳይሆን “ግለሰቦች በአራጣ የተበደሩትን ገንዘብና የራሳቸው ያልሆነ ንብረትን ለባንክ ብድር አላማ ሲያቀርቡ ከመንግስት አካላት ድጋፍ ነበራቸው” በማለት ሪፖርቱ ያስረዳል፡፡ ይህንን ለማስፈጸምና ብድር ለማስፈቀድ አስፈላጊ በሆነው የመሬት አሰጣጥ ላይ “የመንግስት ባለስልጣናትና ባለሀብቶች አላስፈላጊ ጣልቃ ገብነት ነበራቸው” ሲል ሪፖርቱ ቢናገርም እነዚህ በመለስ አነጋገር “የመንግሥት ሌቦች” እነማን እንደሆኑ ሪፖርቱ ማስረዳቱን ፋና አልዘገበም፡፡

“የጋምቤላ እርሻ ባለሐብቶች የሕብረት ሥራ ማኅበር” ሊቀመንበር የሆኑት አቶ የማነ ሰይፉ ባለፈው ሳምንት ለቪኦኤ የትግራይ ዘጋቢ በሰጡት ቃል አንድ ሺህ የሚሆኑ በጋምቤላ ሰፋፊ እርሻ ላይ የተሰማሩ የትግራይ ተወላጆች በማንነታችን ብቻ በደል ደርሶብናል ብለዋል፡፡ ሊቀመንበሩ በግልጽ ባይናገሩትም ከኢሳያስ ባህረ መነሳት በኋላ ብድር ተቋርጦባቸዋል፣ ሄክታር 30 ብር ግብር ይከፍሉ የነበረው አሁን በቅጽበት ወደ 111 ብር ከፍ እንዲል ተደርጓል፤ የባንክ ብድር ወለድም ከ8.5 ወደ 12.5 ከፍ ተደርጎባቸዋል፡፡ ይህ ሁሉ የሆነው “በማንነታችን ሳቢያ /ትግሬ ስለሆን” እና እኛን አክስሮ ከጫወታ ውጪ ለማድረግ ነው በማለት ተናግረዋል፡፡የዛሬ ወር አካባቢ “የእርሻ መሬቶች፣ እንዲሁም ብድርን በተመለከተ የተፈጠሩ ችግሮች ላይ በተሰናዳ ጥናት ላይ ለመነጋገር” በሚል ከላይ አሁን ይፋ የሆነው ሪፖርት ለሃይለማርያም ቀርቦለት ነበር፡፡ ዋናው አጀንዳ በጋምቤላ ከሰፋፊ እርሻዎች ጋር በተያያዘ ያለውን ብልሹ አሠራር ለመገምገም ሲሆን እንደ ሪፖርተር ዘገባ ኢሳያስ ባህረን ጨምሮ በሚኒስትርነትና በከፍተኛ ኃላፊነት ላይ የሚገኙ የኢህአዴግ ሹሞች ተገኝተዋል፡፡ ግምገማው ጠዋት ከተካሄደ በኋላ ከሰዓት ኢሳያስ ባህረ በቀጭን ደብዳቤ ከሥልጣኑ ተነስቷል፡፡ “የተነሳሁበት ምክንያት ግልጽ አልሆነልኝም” ያለው ኢሳያስ “ባንኩ በትኩስ ኃይል እንዲመራ ለማድረግ” ይሆናል የተነሳሁት በማለት ከሥራ የተባረረበትን ምክንያት አቅጣጫ ለማስቀየር ሞክሯል፡፡ አዲስ ፎርቹን ባተመው ዜና መሠረት ኢሳያስ ባህረ ከሥልጣኑ የተነሳው “ብድር በመስጠቱ ሂደት ለተወሰኑ የባለሃብቶች ቡድን በማድላቱ ነው” ብሏል፡፡ ኢሳያስ ባህረ በጌታሁን ናና ተተክቷል፡፡

አቶ የማነ “በደል” ደረሰብን በማለት ገለጻ የሰጡበት መሬት ከ400 በላይ አኙዋኮች የተጨፈጨፉበትና በሺዎች የሚቆጠሩ ቀያቸውን ጥለው በግዳጅ የተፈናቀሉበትን ነው፡፡

በጋምቤላ “የሰፋፊ እርሻ መሬት” የምርመራ ሪፖርት ይፋ ከሆነ በኋላ አቶ የማነ ለፎርቹን በላኩት ኢሜይል ዘገባው “የማያስተማምን፣ ያልተረጋገጠ” በማለት በሪፖርቱ ማዘናቸውን ገልጸዋል፡፡ በመቀጠልም “ኮሚቴው ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚያሳስት ዘገባ ነው ያቀረበው” ብለዋል፡፡

“ሙስናን እዋጋለሁ” እያለ የሚፎክረው ህወሃት/ኢህአዴግ ይህ የአሁኑ “ዘመቻው” አዲስ አይደለም፡፡ የቅርቡን ብንጠቅስ ዛሬ ሦስት ዓመት አካባቢ “ዋናዎቹን ሌቦች ትቶ ሙስናን በስንጥር” መጀመሩን ጎልጉል ዘግቦ ነበር፡፡ በዚህ ወቅት በዋቢነት ያቀረብነው ጠቅላይ ኦዲተር 1.4 ቢሊዮን ብር ያልተወራረደ ሒሳብ አለ በማለት ባቀረበው ሪፖርት ላይ በመመርኮዝ ነበር፡፡ ከሦስት ዓመት በኋላም የሚታየው ነገር እየባሰ መሄዱን እንጂ መሻሻሉን አይደለም፡፡ አሁንም ለሰፋፊ እርሻዎቹ ሥር የሰደደ ችግር መፍትሔ ሆኖ የቀረበው “የፌዴራል መንግስት በውክልና ከክልሎች መሬት ተረክቦ” ማስተዳደሩን ማስቀረት ነው ተብሏል፡፡ በሌላ አነጋገር የህወሃት ሰዎች በፌዴራል ሥልጣን ላይ ሆነው በየክልሉ መሬት መቸብቸባቸውን ትተው በየክልሉ በሚኖሯቸው ወኪሎቻቸው ችብቸባውን ይቀጥሉ እንደማለት ነው፡፡

በጋምቤላ የአኙዋክ ወገኖች ከትንኝ ባነሰ ሁኔታ በመለስ ቀጥተኛ ትዕዛዝ እንዲሁም በሌሎች የህወሃት አመራሮች ትዕዛዝ አስፈጻሚነት የተፈጸመው ጭፍጨፋ ፍትህ ሳያገኝ ስለ መልካም አስተዳደርም ሆነ ስለ ሙስና የሚወራው ከጉንጭ አልፋ ግምገማና ከሪፖርት አያልፍም በማለት ከጉዳዩ ጋር ቅርበት ያላቸው ይናገራሉ፡፡ ዋና ዋናዎቹ “የመንግሥት ሌቦች” ላለፉት 25 ዓመታት አገሪቱን እንደመዥገር ተጣብቀው እየመጠመጡ እያሉ ሙስናን እዋጋለሁ ማለት ከህጻን ልጅ ጨዋታ ያላለፈ ነው በማለት እነዚሁ ወገኖች ያስረዳሉ፡፡ ምግባረ ብልሹዎቹ የመልካም አስተዳደር ሰባኪዎች መሆን እንደማይችሉት ሁሉ በሙስና “የበሰበሱት” ዋንኛ የመሬት ከበርቴዎች የሙስና ፊት አውራሪዎች ሊሆኑ አይችሉም፤ የሙስናው “ሻርኮች” እስካልተደፈሩ ድረስ ህወሃት/ኢህአዴግ “በጥልቀት” ሳይሆን የሚታደሰው በጥልቀት ወደ ጥልቁ ነው የሚሄደው ይላሉ፡፡ (የመግቢያ ፎቶ: Photo: አጄም ኦጋላ National Geographic
)

Advertisements

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: