ኦህዴድ እና ብአዴን – ህወሓት ቃሊቲ ሊያስገባቸው ሲያስብ እነሱ የገቡትን ያስወጡት እንዴት ነው?

“ድርጅቱ እንደ አሳ ከጭንቅላቱ እየሸተተ ስለሆነ ከበላይ አመራር መጀመር አለበት፡፡ ከበላይ አመራር የሚጀመረው አበል መጨመር ብቻ ሳይሆን ቅጣትም ከበላይ አመራር መጀመር አለበት…

ባለፉት ጥቂት አመታት በኦሮሚያ ክልል እና በኦህዴድ ውስጥ የተካሄደው ለውጥ እንቅስቃሴ በዘፈቀደ የመጣ አይደለም። ከዚያ ይልቅ፣ በ2005 ዓ.ም አከባቢ በተወሰኑ የኦህዴድ አመራሮች እና የኦሮሞ ልሂቃን ተግባራዊ እቅድ ተዘጋጅቶለት የተጀመረ ሕዝባዊ ንቅናቄ ነው። የኦህዴድ አመራሮች ከውስጥ፣ የኦሮሞ ልሂቃን ደግሞ ከሀገር ወይም ከድርጅቱ ውጪ በመሆን የጀመሩት ንቅናቄ በ2006 ዓ.ም የአዲስ አበባ ማስተር ፕላንን በመቃወም በአምቦና ጊንጪ ከተሞች ተጀመረ። ከዚያ በመቀጠል በ2008 ዓ.ም የአማራ ክልል እና የተወሰኑ የብአዴን መሪዎችን በማሳተፍ ህዝባዊ ንቅናቄው በሀገር አቀፍ ደረጃ እንዲስፋፋ አደረጉ። ከአምስት አመት በኋላ ዛሬ ያለንበት ደረጃ ላይ ደረስን።

የንቅናቄው መሪዎች “የኢትዮጲያ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ችግር መንግስታዊ ስርዓቱ የህወሓትን የስልጣን የበላይነት እና የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት በማረጋገጥ የተመሰረተ ከመሆኑ የመነጨ እንደሆነ ፅኑ እምነት አላቸው። በዚህ መሰረት፣ ሀገሪቱ ከገባችበት ግጭትና አለመረጋጋት እንድትወጣ ከብዙሃኑ የሕብረተሰብ ክፍል የሚነሱ የዴሞክራሲያዊ መብትና ነፃነት እንዲሁም የፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጥያቄዎች በአግባቡ ምላሽ ማግኘት አለባቸው። በዚህ መልኩ የብዙሃኑን መብትና ነፃነት እንዲሁም ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ማረጋገጥ የሚቻለው በእኩልነት መርህ የሚመራ ዴሞክራሲያዊ መንግስት ሲኖር ነው። 

በዚህ መሰረት የኦሮሞና አማራ ሕዝቦችን እኩልነት እና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ማረጋገጥ የሚቻለው የህወሓትን የስልጣን የበላይነት እና የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት በማስወገድ ነው። በሌላ በኩል የኦህዴድ እና ብአዴን ሕልውና የተመሰረተው የሚወክሉትን የህዝብ እያነሳ ላለው የዴሞክራሲያዊ መብትና ነፃነት እንዲሁም ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጥያቄዎች ተገቢና ተጨባጭ የሆነ ምላሽ መስጠት ሲችሉ ነው። በኦሮሚያ ከ2005 ዓ.ም፣ በአማራ ደግሞ ከ2008 ዓ.ም ጀምሮ እየተካሄደና በፍጥነት ወደ ሌሎች የሀገሪቱ አከባቢዎች እየተስፋፋ ያለው ሕዝባዊ ንቅናቄና ተቃውሞ በሁለቱ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ላይ የህልውና አደጋ ጋርጧል። 

ቀደም ሲል ለመግለፅ እንደተሞከረው፣ የህወሓት አባላት እና አመራሮች ከሦስት አመታት በፊት የተዛባ አመለካከት እና የፈጠራ ወሬ ሲሉት እንዳልነበር ዛሬ ላይ “የህወሓት የበላይነት እና የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት” መኖሩን አምነው ተቀብለዋል። ሕዝባዊ ንቅናቄው የተጀመረው በኦሮሚያ ክልል እንደመሆኑ ብዛት ያላቸው የኦሮሞ ልሂቃን የሕዝቡን የእኩልነት እና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጥያቄዎች በማስተጋባት ላይ ይገኛሉ። የሕዝቡን ጥያቄ ተቀብሎ ለማስተናገድ ተነሳሽነትና ቁርጠኝነት ያላቸው የኦህዴድ አባላት ወደ አመራርነት መጥተዋል። 

በአማራ ክልል ሕዝባዊ ንቅናቄው ዘግይቶ የተጀመረ ቢሆንም ባለፉት ሦስት አመታት ውስጥ ብቻ ብዛት ያላቸው የአማራ ልሂቃን የክልሉን ሕዝብ ጥያቄ ማስተጋባት ጀምረዋል። የክልሉ ሕዝብ ለሚነሳው የእኩልነት እና ተጠቃሚነት ጥያቄ የድጋፍ አዝማሚያ ያላቸው የብአዴን አመራሮች በድርጅቱ ውስጥ የበላይነት እየያዙ መጥተዋል። በእርግጥ የብአዴን አመራር ልክ እንደ ኦህዴዶች የአመራርነት ሚናውን ሙሉ በሙሉ አልተቆጣጠሩም። ነገር ግን፣ በክልሉ ፕረዜዳንት አቶ ገዱ አንዳርጋቸው እና በኮሚዩኒኬሽን ፅ/ቤት ኃላፊው አቶ ንጉሱ ጥላሁን ላይ ከሚያካሂዱት የውሸት ፕሮፓጋንዳ እና የስም ማጥፋት ዘመቻ የትኛው ቡድን ብአዴን ውስጥ የበላይነት እያገኘ እንደመጣ ይጠቁማል። 

ባለፉት ጥቂት አመታት የታየው ሕዝባዊ አመጽና ተቃውሞ ኦህዴድ እና ብአዴንን “የመኖር ወይም የመጥፋት” አማራጭ ውስጥ ከትቷዋል። በዚህ መሰረት፣ ዛሬ ላይ ኦህዴድ እና ብአዴን ያላቸው ብቸኛ አማራጭ “የሚወክሉት ሕዝብ ለሚያነሳቸው የእኩልነት እና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጥያቄዎች ተገቢ ምላሽ በመስጠት መኖር” ወይም “የህወሓት የበላይነት እና ተጠቃሚነት እንዲቀጥል በመፍቀድ ከህወሓቶች ጋራ አብሮ መጥፋት” ናቸው። ከሁለቱ አማራጮች ሌላ ሦስተኛ አማራጭ የለም። ምክንያቱም የህወሓት የበላይነት እና ተጠቃሚነት እስካለ ድረስ የኦሮሞና አማራ ሕዝቦ እኩልነት እና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት አይረጋገጥም። 

በሌላ በኩል የሁለቱ ሕዝቦች እኩልነት እና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ከተረጋገጠ የህወሓቶች የበላይነት እና ተጠቃሚነት ያከትማል።   የህወሓትን የበላይነት እና የኢኮኖሚ ተጠቃሚነትን ማስቀጠል የሚሹ አመራሮችና ልሂቃን ያላቸው አማራጭ መንግስታዊ ስርዓቱን ማስቀጠል ወይም ማፍረስ ነው። በዚህ መሰረት ቀንደኛ የህወሓት አመራሮችና ደጋፊዎች መንግስታዊ ስርዓቱን ለማስቀጠል የአማራና ኦሮሞ ሕዝብ ለሚያነሱት ጥያቄ የድጋፍ አዝማሚያ ያላቸውን የኦህዴድና ብአዴን አመራሮችን መወገድ እንዳለባቸው በይፋ አሳውቀዋል። በዚህ ረገድ ጥቅምት 21/2010 ዓ.ም አንድ የህወሓት ክፍተኛ አመራር “የኢህአዴግ የመፍረስ አደጋና የኢትዮጲያ ቀጣይ እጣ ፋንታ” በሚል ርዕስ ባወጡት ፅሁፍ የህወሓትን አቋም እንደሚከተለው ገልፀዋል፡-  

 “… ኢህአዴግ ለህዝቡና ለዓላማው የሚቆረቆር ከሆነ ለግለ-ሰዎች ዝና መበገር የለበትም። ህዝበኞች እንደሆነ የአንድ ሳምንት አጀንዳ ከመሆን አያልፉም፡፡ ስለሆነም በተጨባጭ መረጃ የተገኘባቸው በቀጥታ ወደ ቃሊቲ እንዲወርዱ ማድረግ የተለያየ የፖለቲካ ሴራ የፈፀሙ ግን ደግሞ ተጨባጭ መረጃ ከሌለ መረጃ እስከሚመጣ መጠበቅ ሳይሆን ፖለቲካዊ እርምጃ መውሰድ፡፡ ሂደቱ እንደተለመደው ላይ ላላ ብሎ ታች መጠንከር ሳይሆን ድርጅቱ እንደ አሳ ከጭንቅላቱ እየሸተተ ስለሆነ ከበላይ አመራር መጀመር አለበት፡፡ ከበላይ አመራር የሚጀመረው አበል መጨመር ብቻ ሳይሆን ቅጣትም ከበላይ አመራር መጀመር አለበት፡፡ ይሄ ተጠናክሮ በሚሄድበት ይህን ስርዓት ማስቀጠል የሚፈልግ ህዝብና አገር ወዳድ በርካታ ስለሆነ ከነዚህ ሆዳሞችና ከሃዲዎች በኋላ የሚፈጠር ስጋት አይኖርም።” 

ከላይ በፅሁፉ በተገለፀው መሰረት የኦህዴድና ብአዴን አመራሮችን ወደ ቃሊቲ እስር ከማውረድ ይልቅ በቃሊቲና ሌሎች እስር ቤቶች የሚገኙ የፖለቲካ እስረኞች መፈታታቸው ይታወሳል። በዚህ መሰረት፣ የህወሓት በኦህዴድና ብአዴን ጥምረት መሸነፉን መረዳት ይቻላል። ሆኖም ግን፣ ሰሞኑን የታወጀው የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ጨምሮ ህወሓት የሚከተለው አቅጣጫ ከላይ በተጠቀሰው ፅሁፍ በተገለፀው መሰረት እንደሆነ መገንዘብ ይቻላል። ስለዚህ የድርጅቱ አመራሮችና ልሂቃን የህወሓትን የበላይነትና ተጠቃሚነት ከማስቀጠል በዘለለ ምንም ዓይነት ለውጥ እንዲካሄድ አይፈልጉም። 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s