“የሚገልህ ሆዳም ወንድምህ ነው” አለችን – ሃሬ ጉድ!!

ባልደረባዬም ሙሊት ነው። ሴትየዋ እንደ ጋሪ ነች። መናገር እንጂ ማሰብ አትችልም። ፋናና ኢቲቪን የምታዳምጥም አትመስልም። ቀባጠረች። ግድያው ላይ እና የስር ቤቱ ሮሮ ላይ ሙግት ገቡ። ቡና ስኒ ተሰበረ። ተዘላለፉ። በብሄር ተኮር ስድብ ተናረቱ። ይህን ጊዜ ያበደው ጥሎ ወደ ሚኖርበት ከተማ አመራ።

Continue Reading

Advertisements

ኧረ – ሼም ነው !! – አይ ” በጥል – ቁ ” መታደስ

ገዚዎች ራሳቸውን ክፉ ስድብ ሲሰደቡ። በጠቂቱ ሸተናል፣ ገምተናል፣ በስብሰናል፣ኪራይ ስብሳቢ ነን፣ ሙሰኞች ነን፣ ነቅዘናል፣ እንደ ስርዓት ሟምተናል፣ መተማመን አልቻልንም፣ ጸረ ዴሞክራሲ ነን፣ ሕዝብ ፊት መቆም አልቻልንም እናፍራለን፣ ተሸርሽረናል፣ ተገዝግዘናል፣ ሞተናል፣ ሕዝብ ጠልቶናል፣ ሕዝብ አንቅሮ ተፍቶናል፣ በእኛ ምክንያት አገሪቱ አደጋ ላይ ወድቃለች፣ ልትፈራርስ ነው፣ ዜጎች እየተፈናቀሉ ነው፣ ደላሎችና ኮንትሮባንዲስቶች ሆነናል……… ይቀጥልና …. ተሃድሶ፣ ጥልቅ ተሃድሶ፣ የጠለቀ ለውጥ፣ ስር ነቀል ለውጥ… ይቀጥልና ለጥልቅ ተሃድሶ ግምገማ፣ ሂስ፣ ግለ ሂስ… ይቀጥልና አሮጌ አመራር ከች!!
ሕዝብ እንዲህ ይል ነበር። አሁንም እያለ ነው። በጥቂቱ፤ በቃን፣ መረረን፣ ፍትህ አጣን፣ ሙሰኞች ይወገዱ፣ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ናፈቀን፣ ነቅዛቹሃል፣ በስብሳቹሃል፣ ሸታቹሃል፣ ፍትህን ከልክላችሁሃል፣ አትሰሩን፣ አትግደሉን፣ አትግረፉን፣ ውረዱ፣ በመረጥነው እንተዳደር፣ አትበታትኑን፣ አትከፋፍሉን፣ አገራችንን አታክስሙ፣ አትነገዱብን፣ …. ቀጥሎ አመጽ ገነፈለ፣ ሕዝብ ተነሳ፣…. ቀጥሎ ሕዝብ ተገደለ፣ ታሰረ፣ ተገረፈ፣ ቀጥሎ… ቀጥሎማ አሁንም ሕዝብ እንደቶቆጣ ነው። የቻለም ሽፍቷል ይባላል።
ሰላም ይብዛላችሁ። በያላችሁበት ክብር ለናንተ ይሁን።አሁን ባለው ሁኔታ ሰማእታት እነማን ናቸው? ያበደው ጠየቀ። አዎ መልሱ አጭር ነው። ሲሞቱም ሲገሉም፣ ሲያስገድሉም ” ሰማእታት” እነሱ ብቻ ናቸው። ግን አሁን ሰው ሰማእት ተባለ አልተባለ… ሰው ከበሰበሰ በሁዋላ … ያበደው ቀላመደ። ….
አሁን ያበደው ሁለቱንም ወገኖች አሰባቸው። ሕዝብና ገዢዎቹ ቋንቋቸው አንድ ሆነበት። ራሳቸውን ከሚሰድቡት በላይ ማን ሰድቧቸው ያውቃል? ችግሩ ሌሎች የራሳሸውን ቃል እንኳን ተጠቅመው ሲናገሯቸው ነው።
ራሳቸውን ይሰድባሉ። ራሳቸውን ያጠለሻሉ። ራሳቸውን ያዋርዳሉ። ራሳቸውን ” ብስብስ” ይላሉ። ሌሎች ” ብስብስ” ሊሏቸው ሲሰባሰቡ አፈሙዝ ይወድራሉ። ግን ራሳቸው ለራሳቸው ባወጡት ስም፣ አይ እቺ አገር ቦሰና ሲከፋት የምትለው ነው።
ቦሰና ሲነሳባት ክፉ ናት። ደጎል እንኳን ገሸሽ ይላል። ቦሰና “አሁን በደብረጽዮን እና በሌሎቹ መካከል ምን ልዩነት አለ?” አለች። “ሁሉም ሲበሰብሱ ደብረጽዮን ሽቶ ይነፉ ነበር?” ጠየቀች። አስከትላ ” አሁንስ ማይሙን እንኳ ማታለል አቃታቸው” እንደ ልማዷ ጢቅ አደረገች።
ሰዎቹ አያረጁም? አይሰለቻቸውም? ማረፍ አይፈልጉም? እንደ ሰው አርፈው ማለፍ አይመኙም? ለመጪው ትውልድ አስረከበው ቀሪ ዘመናቸውን በአደባባይ ቡና እየጠጡ፣ ካሻቸውም እያስቀደሱ አይኖሩም? ሰው ነብስ ካወቀበት ጊዜ ጀመሮ በቁማር አድጎ እንዴት እንደቆመረ ይገነዛል? ቤተስብስ አይመክርም? በቃ አባባ አይልም? አይበደው ደነዘዘው። ሰው እንዴት ነጻነት ይጠላል? ስብሃት ነጋ፣ አባይ ጸሃዬ፣ ስዩም መስፍን፣ አርከበ እቁባይ፣ ራስዋ አዜብ፣ አባይ ወልዱ፣ የአቶ ባሌማ ልጅ…. ሁሉም በተፈጠሮ ሂደት እንኳን አትሸነፉም? የጤናችሁ ሁኔታ አያሳስባችሁም….. ሱስ ማለት ይህ ነው!! በሽታ ማለት ይህ ነው። በሙጋቤ እየሳቁ ፣ ብዙ ሙጋቤዎችን አቅፎ መኖር!!
ያበደው ተስፈነጠረ። በቁጣ ተርጎመጎመ። ችግር በመጣ ቁጥር የገዢዎች መሃላ አጥወለወለው። ሁሌ ቀለም መቀያየር፣ መታደስ፣….. ባትታደሱስ? እንደ ሸተታሽሁ ብትኖሩስ፣ ሕዝብ ምን አገባው። የትኛው ፍቅሩ? የት መረጣችሁ? የት ነው ውል የገባችሁት?… በታመማችሁ፣ በተቧደናችሁ፣ ግራ በተጋባችሁ ጊዜ ሁሉ ” ቆይ ልንታደስ ነው” የምትሉት? ሕዝብ ምን አገባው። ያለ እናንተ ሌላ ትውልድ የለም? ያለ እናንተ አገር ሌላ ዜጋ የላትም? ነው ወይስ ነገሩ ምንድን ነው? ያበደው ጠየቀ!! ለውጥ ለሚፈልጉ ሁሉ አባይ ተነስተው ደብረጽዮን ቢመጡ ባይመጡ ምኑ ነው? ሙክታር ተባረው ለማ ቢተኩ ባይተኩ….
በፌደራሉ ቋንቋ እናውራው ፣ በመለስ አባባል እንተንትነው። ህወሃት ታደሰ አልታደሰ ለነቀምቴ፣ ለነጆ፣ ልባሌ፣ ለአርሲ፣ ለሃረር፣ ለጎንደር፣ ለጎጃም፣ ለሸዋ፣ ለአዲስ አበባ፣ ለቤኒሻንጉል፣ ለጋምቤላው…. ሕዝብ ዜና ነው? ምኑ ነው? ልክ “የአክሱም ሃውልት ለሌላው ምኑ ነው?”
ቦሰናም በዚህ ሃሳብ ትስማማለች። ደጎልም በዚህ ጉዳይ ጭራውን አይቆላም። አንገቱን ቀና አድርጎ ነው ድጋፍ የሚሰጠው። ጉድ እኮ ነው…. ለሁለት የህወሃት ስራ አስፈጻሚ ማስጠንቀቂያ ተሰጠ፣ በሰላ የሂስ ጅራፍ ተገረፉ…. እና ምን ይሁን? የናንተ መሰዳደብ የሕዝብን ጥያቄ ይመልሳል?
ያበደው ጮኸ። አገር ነፍራለች፣ አገሪቱ ልክ አይደልችም፣ የቀለም ቅብ ፖለቲካ አይሰራም። እባካችሁን ስሙ፣ ሁሉም ቦታ አደገኛ ቀጣና እየሆነ ነው፣ ሁሉም ያልፋል፣ ለመጪው ትውልድ ስትሉ፣ ለፈጣሪ ስትሉ፣ ለህጻናት ስትሉ …. አሁን የተነሳውን ሰደድ እሳት እናጥፋ፣ ቆራጥ ፖለቲካዊ ውሳኔ ወስኑ፣ ሁሉንም አካቱ፣ ሁሉንም ሰብስቡ፣ ሕዝብ እንዲወስን አድርጉ፣ ስሜት ጎሿል። ጥይት መልስ ሊሆን አልቻለም። ከጠመንጃ ጋር የሚጋፈጡ ….. ደም በፈሰሰ ቁጥር ….. ሰላም ሁኑ !!ጉድ ነው። አጃኢብ ነው። የጥልቅ ተሃድሶ መንፈስ!!

ለ “ገዳዮች” – ውሮ ወሸባዬ

…. ውሮ ወሸባዬ…. ጀግኖች… እናትን ከልጅ ነጥላችሁ የምታርዱ፤ እናንተ ” ምጡቃኖች” የዚህ ሂሳብ ቆማሪዎች እልል በሉ፤ አግሱ፣ ደም ጠጡ፣ የተቆረጠ አንገት አቅፋችሁ ደንሱ፤ እናንተ የእርግማን ሽንቶች፣ እናንት ደም የማትጠግቡ የሃጢያት ሁሉ ኩይሳዎች፣ በሰው ነብስ ላይ የምታመነዘሩ ውርጃዎች፣ አዛውንትን የምትሰይፉ ክፉዎች፣ ታዛዦች፣ አዛዦች፣ …… የለጋ ህጻናት እምባ ይፍረድባቸሁ… የተጋታችሁት የንጹሃን ደም በፍርዳቹህ ላይ ይንተክተክ….. አዎ … ማንም ሆነ ማን የራሱ ጉዳይ… ያበደው ተስፈነጠረ ..

…አብረን አልበላንም፣ ገንፎ በማንኪያ ሳናጥብ እልተጎራረስንም፣ በደም ተነክሬ …አንቺና ባለቤትሽ… ” እራሷን መቆጣጠር አቃታት። አነባች። ሌላዋ ተቀብላ ስም እየጠራች ” እድሜያችንን አብረን ኖርን? አሁን ወደየት እንሄዳለን። ዛሬ ምን ተፈጠረ? ምን ተገኘ? ይህ ቀን ያልፍል… አነባች። ሁሉም እየተቀባበሉ አነቡ። ለሚሰማ !! አንዱ በዘሩ የተነሳ የተወነጀለ መምህር የቀረበበትን ውንጀላ መስማት ደክሞት፣ የሚሰማውን ማመን አቅቶት አነባ ። ሌሎች በክራት መንፈስ ተጀነኑ። እየሰሙ እንዳልሰሙ ሆኑ። ይህ ሁሉ ሲሆን ቦሰና ነበረች። ይህ የሆነው ኦሮሚያ ውስጥ ነው።

ኢተያ ፈርታ ነበር። ኢተያ ሳትጨልም ጨልማ ነበር። ኢተያ ከተማ ውስጥ የነበሩ የአማራዎች ፈርተው ነበር። በስጋት የሆኑትን በሙሉ ለያበደው በውቅቱ አጫውተውታል። በኢተያ የምርጫ ጣቢያ ጁነዲን ሳዶና አባ ዱላ ተገንድሰው ነበር። እነሱ ዳግም እንዲመረጡ “በታዘዘው” መሰረት የነብረው ቅስቀሳ አደገኛ ነበር። ቅስቀሳውን የመሩት አቶ ጁነዲን ነበሩ። ዛሬ ምን የሰማቸው እንደሆነ ያበደው መረጃ የለውም። ግን እውነት ነው። 

“ክርስቲያን እንዴት መረጣችሁ?” በሚል ቅስቀሳው ውስጥ ለውስጥ ተበተነ። ብርድልብስ በነፍስ ወከፍ ታደለ። ቅስቀሳው መልኩ ሌላ ነበርና ” አማሮች” – ክርስቲያኖች ስጋት ገብቷቸው ….. ያበደው ነኝ። ሰላም ጤና ይብዛላችሁ። ለ ” ገዳዮች” እንኳን ደስ አላችሁ። ደም አልጠግብም ለምትሉ ጭራቆች… ያበደው ሰላምታውን ሳይጀምር አናቱ ጋለ። ምራቁ ወፈረ። ሰው እንዴት ሰውን ያርዳል? ጠየቀ። መልሱን ማግኘት አለመቻሉ አዞረው። ዞረበት። ሰው እያረዱ እንቅልፍ የሚተኙትን አሰበ። እረዱ የሚሉትን አሰበ። መልስ የለም። ማስረጃም ሊቀርብበት አይችልም……. ጮኸ…. ስቅስቅ ብሎ አለቀሰ። ወገን ወገኑን በላ። ገና ይበላል። አሁንም ያልደነገጡ አሉ። የሚታበዩና የሚጋቱት ደም የሚያስጎመጃቸው የደም ጥመኞች አሉ …..

ውሮ ወሸባዬ…. ጀግኖች… እናትን ከልጅ ነጥላችሁ የምታርዱ፤ እናንተ ” ምጡቃኖች” የዚህ ሂሳብ ቆማሪዎች እልል በሉ፤ አግሱ፣ ደም ጠጡ፣ የተቆረጠ አንገት አቅፋችሁ ደንሱ፤ እናንተ የእርግማን ሽንቶች፣ እናንት ደም የማትጠግቡ የሃጢያት ሁሉ ኩይሳዎች፣ በሰው ነብስ ላይ የምታመነዘሩ ውርጃዎች፣ አዛውንትን የምትሰይፉ ክፉዎች፣ ታዛዦች፣ አዛዦች፣ …… የለጋ ህጻናት እምባ ይፍረድባቸሁ… የተጋታችሁት የንጹሃን ደም በፍርዳቹህ ላይ ይንተክተክ….. አዎ … ማንም ሆነ ማን የራሱ ጉዳይ… ያበደው ተስፈነጠረ።

አዎ በየዋሃን፣ በንጹሃን ላይ ሰይፍ የመዘዛችሁ፣ ያስመዘዛችሁ፣ ጨፍሩ፤ ስለታችሁ ደርሷልና ደንሱ፤ ሃሳባችሁ ጫፍ ደርሷልና አውካኩ፤ ምሳችሁ ሞልቷልና አጓሩ፤ ግብሩ ገብቷልና የወንድሞቻችሁን ደም የሰፈራችሁበትን ዋንጫ አናታችሁ ላይ እየደፋችሁ በሙታን መንፈስ ስከሩ… መርጋት፣ ማሰብ፣ ማሰላሰል፣ የወደፊቱን ማየት… አልተቻለም። ሁሉም በየፊናው ታውሯል። ጥቂቶች ቢያስጠነቀቁም ሰሚ የለም። ያበደው አይኑን ጨፈነ፤ አሰበ….. አሰበ…. በየጫካው የተከነቸሩትን፣ ፈርተው የተሸሸጉትን ጎበኘ… መፍትሄ የለም።

አማራጭ የሚባሉት ይህንን ሁሉ ጉድ እያዩ ወደ ልባቸው ሊመለሱ አልቻሉም። አሁንም ይነታረካሉ። የደም ዋንጫ ሞልቶ እየፈሰሰም ልባቸውን መሰብሰብ አልቻሉም። አብሮ መስራት እንኳን ባይቻል መሰዳደብ አላቆሙም። እነሱ ገዳይ ባይሆኑም፣ ለአራጆቹ ገጀራ አቀባዮች መሆናቸውን ዘንግተዋል። ልቡናቸው በወንበር ፍቅር ስለተዘጋ ማርጀትና መሞት እንዳለ እንኳን አያስቡም። አቶ መለስ ተሸውደው ይህንን የመሰለ ፍሬያቸውን ሳያዩ ሞቱ። ዋንጫውን ሳያነሱ አመለጡ…. ባለሳምንት!!

በአራቱም መዓዘናት በሞት ቡፌ ደምቀናል። ጥይት፣ ገጀራ፣ ዱላ፣ ቢላ፣ መርዝ… ሌላም አለ። ወገን ይረግፋል። ጠኔና ረሃብም ያረግፋሉ። ለመርገፍ የተዘጋጁ ብዙ ናቸው። እየኖሩ የማይኖሩም አሉ። ላለመርገፍ የሚውተረተሩም አሉ። መርገፍ አጠገባቸው ድርሽ እንደማይል ያመኑም አሉ። ኢትዮጵያ እንዲህ ሆና አረፈችው።

ቦሰና ተስፋ በሚቆርጡት ላይ ትበሳጫለች። “አሁንም ተስፋ አለን” ትላለች። ጸሎት የሚያስፈለጋቸው በርካታ ጉዳዮች መኖራቸውን ትናገራለች። አዎ !! እንደ ቦሰና ያሉ የዋሃን ባይኖሩ ሃያ ስድስት ዓመት የከነፈው የዘር ጣጣ ባጠፋን ነበር። አዎ ባቡሩ ይከንፋል። ሾፌሮቹ መንዳት እንጂ ማቆም አያውቁም። አቁመው ስለማውርደና ወርዶ ስለማረፍ ማሰቢያቸው ወድቋል። መክነፍ ብቻ… መክነፍ… መድረሻው የት ይሆን? ያበደው መሃረቡን አወጣ። አይኑን አባበሰ። ደጎልን አየው። ደጎል ተሽኮረመመ፤ ደጎል ይገባዋል። “ሰበር ዜና” ተብሎ ጉዳችን በሚጠብቀን አካል ሲነገረን ደጎል ዘሎ ከቤት ወጥቶ ነበር።

ዘመን ሲሸት እንዲህ ነው። ዘመን ሲከረፋ እንዲህ ነው። ማዘዝ፣ መአስቆም፣ ማቀብ፣ መገሰጽ አልተቻለም። የፈረሱ ነገሮች በዝተዋል። መፍትሄው ግራ ነው። ሁሉምበያለበት ይጮሃል። ሁሉም በያለበት ይሳደባል። ወገን እየታጨደ ነው። ወገን ብሄር የለውም። ወገን ወገን ነው። ወገን ወገን ናት። ወገን ቆም እንበል። የሞላላችሁም ሆነ የጎደለባችሁ ቆም በሉ። አሻግራችሁ ተመከቱ፤ የመውጣትና የመውረድ በሽታ የሚያሰቃያችሁም ረጋ በሎ፤ ስለ መጪው ትውልድ፣ ስለ እናቶች፣ ስለ አዛውንቶች፣ ስለ ….. ያበደው ለመነ… አሁን ያበደው ማረፍ ፈለገ። ውሮ ወሸባዬን ጋበዘ ለ” ገዳዮች” ውሮ ወሸባዬን ዘፈነላቸው። ውሮ ወሸባዬ !!

 

አዲስ አበባም ነፍጠኛ ? አዲስ አበባ ትፍረስ? ቡፋዎች !!

yabedew-2ለኢትዮጵያ ሰላም ከሰጠ አዲስ አበባ ስሟ ብቻ ሳይሆን ህንጻዎቹእም ይፍረሱ። አሃ – ለካ ህንጻው ባለቤት አለው። ባለቤት የሌላት አዲስ አበባ ናት። አዲስ አበባ!! … አዲስ አበባዬ ፣ አዱ ገነት… አዱዬ የሁሉም ጎጆ!!… ያበደው አዘነ… ከምር አለቀሰ… ደህና ስንብቺ ብሎ ሊሰናበታት ሞከረ። አዲስ አበባን ሊሰናበት ቃላት ፈለገ … አልቻለም… አንባው አነቀው። ሳግ ጉሮሮው ውስጥ ተቀረቀረ። አዲስ አበባን ገሎ መገነዝና ወደ መቃብር ማውረድ ቀላል እንዳልሆነ ታሰበው። በትልቁ፣ በረጅም፣ በጥልቅ ….. ተነፈሰ!! ጥልቅ፣ ጥልቁ፣ …. ቡፋ!!

ዳግም ለቅሶ፣ ዳግም የሃዘን አዋጅ፣ የሃዘን ማቅ፣ በየመንደሩ፣ በየክልሉ፣ በየጉድባው… በፊነፊኔ ታላቅ ድንኳን ይጣል፤ በየብሄረስብ ቋንቋ ይለቀስ፣ አማራ ሙሾ ያውረድ፣ ደቡብ እያለቀሰ ይጨፍር፣ ቤተ መንግስት ይበርገድ፣ እህል ካለ ንፍሮ ይቀቀል…. ለዚህ ዓላማ “ሆነ ብለው” የተሰዉ ሁሉ አጥንታቸው ይለቀምና በክብር ይከማች፤ መፈክር ይዘጋጅ … ” ይህንን አዋጅ ሳትሰሙ ላለፋችሁ ሃዘናችን ትልቅ ነው” የሚል መፈክር አገሪቱን ያጥለቅልቅ። ከሁሉም በላይ ” ባለ ራዕዩ መሪያችን ኮራንብህ” የሚል ጥቡቆ ህዝብ ሁሉ ይልበስ። የሙታን መንፈስ የሚያናገሩ ይፈለጉና የባለ ራዕዮችን መልዕክት ሰምተው ያሰሙ….. ኮተት ሃሳብ ሲል ያበደው ሙዚቃውን አቆመ።

” አንድ ላይ ሆነን ተለያይተናል” ዘፈኑ ነበር። አዎ !! የኋላው ከሌለ የፊቱ አይኖርም። አሁን ያለው የአዲስ አበባ የተለያዩ መጠሪያዎች ይቀየራሉ ሲሉን ኖረው አሁን አበሰሩን። አዋጅ ታወጀ።  የድሮዎቹ ገዢዎች ብቻ ሳይሆኑ ራስዋ አዲስ አበባና መንደሮቿም ጨቋኞች ሆኑ። አዲስ አበባ ነፍጠኛ ሆነች።  እንግዲህ አዲስ አበቤ አማራጭህ ገዢህን እያመሰገንክ አዲሱን ስም ማጥናት ብቻ ነው። ታክሲ ስትሳፈር ሌላ ሰፈር እንዳትወድቅ ተጠንቀቅ። መቼም የእኛ ነገር እና የአገራችን ጉዳይ የሚተነበይ አልሆነም። ያደቆነ ሳያቄስ እንዲሉ!! መለስ አዲስ አበባ ወይባ፣ ፊንፊኔ ሆና፣ ቅርሶቿ ሁሉ የባዕድ እንደሆኑ ተቆጥሮ እንዲመክኑ ሲደረጉ ሳያዩ አለፉ። ያበደው ያዘነው በዚህ ነው። ባለ ራዕዩ ራዕያቸው ሲፈጸም ሳያዩ … ይህኔ ነው ደረት መምታት። ለአዲስ አበባ ሳይሆን ህልማቸውን ሳያዩ ” ለተሰውት” ገናናው መለስ ዳግም ሃዘን እንቀመጥ ሲል ያበደው የጠየቀው ለዚህ ነው። የምትቃወሙ ካላችሁ …. አሳዩን!! አማራ ክልል የዝግጅቱ አስተባባሪና ስፖንሰር እንዲሆን ያበደው ሃሳብ ያቀርባል። ግን ደግሞ ችግር አለ። ለካ አማራ መደራጀት የለበትም የሚ አሉ!!

ያበደው የለም ነበር። ያልነበረው በራሱ ፍላጎት ከተወሰኑ ጉዳዮች ራሱን በማቀቡ ነው። ራስን ማቀብ ለጊዜውም ቢሆን ያው አለመኖር ነው። አንዳንዴ እየኖሩ ካለመኖር፤ ጭራሹኑ አለመኖር ይሻላል። ግን ድፍረት የለም። ሳይኖሩ መኖር የተሻለ ነው የምትሉ ግፉበት። ጠኔ መንደር ኦጋዴን ሂዱና ምርጫችሁን አስተካክሉ። ኦጋዴን፣ ሶማሌ ክልል ግቡና ውጡ… ያንን ጉደ ተሸክመን ሌላ ነገር ብሶብናል።  አዲስ አበባ፣ ይቅርታ ጨቋኟ አዲስ አበባ፣ ነፍጠኛዋ አዲስ አበባ ….. አሁን አሁን ባትኖር ይሻላታል። ለነገሩ አሁን ከጫፍ ነች። ልትሽቀነጠር፣ ልትሰዋ፣ እዛው መለስ ያሉበት የ ” ባለራዕዮች ሰፈረ” ልትሄድ!! ደረት ሳይመታላት በማጉረምረም ልትቀበር!! ያበደው ዘለለ። “እንኳን ደስ ያላችሁ” ሲል አዋጁን ያወጁትን በሙሉ …. አላቸው። የያበደው ምርቃት የገባችሁ አክሉበት።

ማጉረምረም ከባድ ነው። ዝምታና ማጉረምረም መጨረሻቸው ክፉ ነው። ጉምጉምታ እንደ ደራሽ ጎርፍ ነው። ሲፈነዳ ያገኘውን ሁሉ ይጠርጋል። መደገፊያ ፍለጋ እንኳን ጊዜ አይሰጥም። ድህነት፣ ረሃብ፣ ችጋር፣ መገፋት፣ መናቅ፣ መጠላት፣ ከብሄርተኛነት መርዝ ጋር ተደፍድፈው እየተጉመተመቱ ነው። ድፍድፍ ይፈላል። ፈልቶ ይገነፍላል። ያበደው አሰበ። ይህ ድፍድፍ እንዴት ሊመክን ይችላል? እንዴት? እንዴት……..

ቦሰና  ” ነ ደደቤ” ብላለች። ደከመኝ ማለቷ ነው። አዎ! ይደክማል። በነጋ ቁጥር በጥፋትና የነበረን በማፍረስ መኖር። የነበረ እንዴት እንደሚጠፋ በማውጠንጠን መኖር። ታሪክ አልባ ለመሆን መማማል። የባህር በር ለማስረከብ መቆመር። ከተማና ቅርስ ለማጥፋት መትጋት። ለዚህ ሁሉ በጅት መከስከስ። ያበደው እንባውን አቀረረ። ያበደው ሲያዝን ወሻውን ያየዋል። ደጎልም አዝኗል። የሚያዝነው ለራሱ አይደልም። የሚያዝነው እሱን “ውሻ” ለሚሉት ሰዎች ነው።

ደጎል ቲቪ ሲከፈት ተስፈንጥሮ ይወጣል። ሁሉንም አይነት ሚዲያ ጠልቷል። ቦሰናም እንደሱ ነች። “ከዛም ከዚም መርዝ ይረጫል” ትላለች። በ21ኛው ክፍለ ዘመን በመንደርና በቀበሌ ስሞች ውዝግብ ላይ ነን። በዚህ ባለቀ ዘመን 8 ሚሊዮን ችጋር ያቃጠለው ህዝብ ያላት አገር ዳቦን ረሰታ ለቀበሌና ለመንደር ሰያሜ ትኩረት ሰጥታ፣ በጀት መድባ፣ የአየር ሰዓት ሰጥታ… ትኳትናለች። ቦሰና ” አይ አዲስ አበባ ስንቱን ተሸከምሽ?” ስትል ሃዘኗን ትገልጻለች። አዲስ አበባ የደጎች ከተማ በአደገኛ ተምች ተመታች።

አልበቅልም ብሏል። የበቀለውን ተምች ይበላዋል። ከተምች የተረፈውን ተስማምተን እንዳንበላ የዘር ተምች እያመሰን ነው። የዘር ተምች!! ዘረኝነት የሰው ልጅን ወደ አውሬነት የቀይራል። ሰው አውሬ ሲሆን አበቃ!! አሁን በፍጥነት ወደ አውሬነት እየሮጥን ነው። አውሬ ለመሆን እየከነፍን ነው። በየጥጉ የሚርከፈከፈው ዘይት አውሬ ለመሆን የሚፈረገውን ሩጫ ክንፍ እያበጀለት ነው። ሰከን ብሎ ማሰብ የጠፋ ይመስላል። ባይጠፋም መንምኗል።

ኦሮሞ ጥያቄ አለው። የኦሮሞ ጥያቄ ልክ እንደሌሎች ህዝቦች ጥያቄ ነው። የኦሮሞ ህዝብ ጥያቄ ኦሮሞን ” እንወክላለን ” እንደሚሉት ሌሎችን የመጉዳት አይደለም። የኦሮሞ ህዝብ ለጥላቻ ቦታ የለውም። የኢትዮጵያን ህዝብ ሙሉ በሙሉ የዴሞክራሲ ባለቤት ማድረግ እንጂ ዘር ላይ ተክሎ በማቧደንና ማባላት ልክ አይመጣም። ቦሰና ” በማይም አንደበቴ” እየላች የምትናገረው ነው።

ለኢትዮጵያ ሰላም ከሰጠ አዲስ አበባ ስሟ ብቻ ሳይሆን ህንጻዎቹእም ይፍረሱ። አሃ – ለካ ህንጻው ባለቤት አለው። ባለቤት የሌላት አዲስ አበባ ናት። አዲስ አበባ!! … አዲስ አበባዬ ፣ አዱ ገነት… አዱዬ የሁሉም ጎጆ!!… ያበደው አዘነ… ከምር አለቀሰ… ደህና ስንብቺ ብሎ ሊሰናበታት ሞከረ። አዲስ አበባን ሊሰናበት ቃላት ፈለገ … አልቻለም… አንባው አነቀው። ሳግ ጉሮሮው ውስጥ ተቀረቀረ። አዲስ አበባን ገሎ መገነዝና ወደ መቃብር ማውረድ ቀላል እንዳልሆነ ታሰበው። በትልቁ፣ በረጅም፣ በጥልቅ ….. ተነፈሰ!! ጥልቅ፣ ጥልቁ፣ …. ቡፋ!!

ተስፋ አለ። አዲስ አበባ አትሞትም። አዲስ አበባ ትኖራለች። አዲስ አበባ ማተብ ናት። አዲስ አበባ የሁሉም ቤት ናት። ኦሮሞ መራት ትግሬ አዲስ አበባ የራሷ  ኬሚስቲሪ / ወህድ ነገር / አላት። በጠበቀ ነገር ተገምዳለች። አዲስ አበባ ልጆቿ ወደ አስመራ ሲሄዱ አልቅሳለች። በየመንደሩ አልቀሳ ሽኝታለች እንጂ ከበሮ አልደበደበችም። ዛሬም እነሱኑ አቅፋለች። ይህ ውበቷ ነግም ይኖራል። ይህ ረቂቅ ግን ግልጽ ሚስጥሯ መሰሪነት ዝም ብሎ የሚነደው አይደለም። ማርክሲስቶች አንብንበው የቀመሩት ስርዓት አይመጥናትም። እያስተማረች ዛሬ ደርሳለች። አዎ!! አዲስ አበባ በማያስተውሉ ብትነዳም እሷ ታስተውላለች። ያበደው አንድ ሃይል ነዘረው!! ያበደው ዘለለ… ደጎልም ዘለለ…  አብረው ተነሱ። ያገኙትን የዘር ድንኳን እየመነገሉ ጣሉ። ” አንድ ነን አንለያይም ፤ ለጠላት አንታለልም … ” የሚለውን መዝሙር እያዘሙ አገምሳ፣ ዶቢ፣ሁሩፋ ቦምቢ፣ቢሪቢርሳ ጉስሮ፣ ጨፌ አራራ፣ መልካ ዳቡስ ….. ወረዱ ሁሉም እንደ ድሮው ነው…. ለውጥ የለም!! ሁሉም በቦታቸው ናቸው… ሰላም ሁኑ !! አሁን ያበደው አይጠፋም።

Addisababa oromifa names

‘ብክለት’ – ተኮር ጉዳዮች – በድህነትን አትነገዱ!!

“…እንደ ጥናቱ ድምዳሜ ሁለት አበይት ጉዳዮች ተገኝተዋል። አሁን ሕዝባችን የሚበላውና የሚሸምተው ልክ እንደ አገሪቱ ኢኮኖሚ ስላደገ የሚጣለው ቆሻሻ ብዛት አድጓል። ጭብጨባ…. ሕዝባችን በቀን ሶስቴ ይበቃሃል ቢባልም ባለመስማቱና ከዚያ በላይ በመመገቡ የቆሻሻሻው መጠን በዝቷል።  ስለዚህ ይህ የእድገታቸን ማሳያ ዋናው ምልክት በመሆኑ በበጎ ጎኑ የታየ ሆኗል። ጭብጨባ… በሌላ በኩል የተገኘው ግኝት ሕዝባችን የሚመገበውና የሚጥለው በመበርከቱ ቆሻሻው አካባቢ በመኖር ተረፈ ምግቡን ለመጣል የሚያወጣውን ጉልበት ለመቆጠብ መወሰኑ ነው። ስለዚህ ካሁን በሁዋላ የሲሚንቶ ችግርን ስላንበረከክነው ቆሻሻውን ሲጥሉ ሲሚንቶ እየቀላቀሉ በማሰወገድ  ናዳውንና የአካባቢውን ብክለት  እንዲከላከሉ ቢደረግ ….” የቆሼ አጣሪ ኮሚቴ

ብክለት – ያው መበከል ነው። የተበከለ ሁሉ ንጹህ አይደለም። መበከል ሲያድግ መመረዝን ያመጣል። የተመረዘ መዳኛ የለውም። መዳን የማይችል ብክለቱን ለሌላው፤ ለቤተሰቡ ጭምር ያራባል። ከዛ ሁሉም ይበከላሉ። እናም ይመረዛሉ… የተመረዙ እየበዙ ሲሄዱ ንጹሃንም የተበከሉ ስለሚመስሉ ለመለየት ያስቸግራል። ይህ ሁሉም ጋር ነው። ቄሱም፣ ዲያቆኑም፣ ደብተራውም፣ ተወዛዋዡም፣ ፓስተሩም፣ ሽማግሌዎችም፣ ነቢይ የሚባሉትም… ሃጂውም፣ ሼካውም፣ ወልዩም….. መሪውም፣ ጀሌውም፣ ገዢውም፣ ተቃዋሚውም… ከራስ እንስከ እግር…. ጉድ እኮ ነው!! ከሁሉም ወገን ንጹሃን አሉ፤ ግን ለዛሬ እነሱን ልለፋቸው። ግን ቀናዎች ራሳችሁን መግለጽና ” አያገባናል” በማለት …..

ያበደው ከቆሼ ሰለባዎች ጋር ተሰውሮ ከርሟል። እንደምን ሰነበታችሁ? ቆሻሻ ሆይ የእለት ጉርስ፣ የመኖሪያ ሚስጢር፣ መሸሸጊያ ያደረጉህን በላሃቸው። ያላቸው የሌላቸው ላይ ቆሻሻ ከምረው፣ ከምረው፣ ከምረው….. ግን ለመሆኑ መከመር ጥበብ የለውም? ” ዝም ብለህ ከምር” የሚሉ መሃነዲሶች አዲስ አበባን እንዴት እያነጿት ይሆን? እውነት እንነጋገር ከተባለ ክምር እንደሚናድ የማይረዳ መሃንዲስ ቢገመገም፣ ቢታደስ፣ እስከ ጥልቁ ቢመረመር ምን ዋጋ አለው? ጥልቅ ነገር የምንመኘው እኮ ሜዳ ላይ ያለውን ስናየው ነው።

ቆይ ወገኖቼ፣ ቆሼ ሰፈር አጥር የለውም። በነገራችን ላይ አጥር እንኳን ቢኖረው አደጋው አይደርስም ወይም ይቀል ነበር። ቆሼ ሰፈር አላፊ አግዳሚ አፍንጫውን ጠቅጥቆ የሚመላለስበት ነው። እድሜውም ቀላል አይደለም። “ነዋሪዎች” አቤት ባይሉም ሲሚንቶና አሸዋ የሌለውን ቁልል፣ “ክምር” የሚሉት ክፍሎች፣ ክምር ለዚያውም የቆሻሻ እንደሚናድ እንዴት አያውቁም? አጣሪ ኮሚቴው ምን ይል ይሆን? ልክ እንደ ኦሮሚያ ማጣራት ” መንግስት ከልክ ያለፈ ሃይል አልተጠቀመም” እንዳለው? ባዶ እጁን የሚጮህ ህዝብ ላይ ጥይት ከማዝነብ ውጪ ምን ሊመጣ…. ያበደው ቀባጠረ። አሁንም ቆሼ…… ሲጣራ ” … ባለፉት 25 ዓመታት የተከመረው ሳይሆን የድሮው ነው” ሊባል? ወይስ ” አሁን ዜጎች የሚጥሉት ተረፈ ምርት ኢኮኖሚው እንዳደገው ሁሉ በመጨመሩ አደጋው የእድገቱ አመላካች ነው” ሊሉ?  የማዘጋጃ ቤት መሃንዲሶች ስለ ሬሾ አያውቁም እንዴ? ቦሰናም አሽሟጣለች። የተቆፈረ አፈር እንኳ ሲጋዝ የሚከመርበት የቁመት መጠን አለው። አጥር አፍራሽ መሃንዲሶች ካልሆኑ በስተቀር … እስኪ ለሁሉም ነብስ ይማር።

ቦሰና ቆቅ ናት። ነገሯ ይከብዳል። ስለ አየር መበከል፣ ስለተፈጥሮ መዛባትና የዓለም ሙቀት መጨመር መሪዎቻችን ሲናገሩ ትስቃለች። ” እኛ ተበክለናል” ትላለች። ” እንደውም ተመርዘናል” ስትል ግምገማዋን ታሰፋዋለች። ያበደው ስለመበከል አሰበ። የእምነት ቤቶች ስብከቱን ድህነት ተኮር አድርገውታል። ስብከታቸው ሁሉ ” ማድጋሽ ይሞላል፤ ትዳርሽ ይቃናል፣ ህዘንሽ ከዚች ሰዓት ጀምሮ ተወግዷል፤ ቀንበርሽ ተሰብሯል…” የሚል ነው። ከስብከቱ በሁዋላ ሁሉም ቤታቸው ሲመለሱ ሁሉም እነደነበረው ነው። ያሳዝናል። ትልቁን አምላክ ያሳንሱትና ….. ይህ መበከል ነው።

ሃብታም የበሽታ ጎሬ ስለሆነ  በህመሙ ይሰብኩታል። በፈውስ ያማልሉታል። በልጆቹ ይገቡበታል። ሰው እንዲያስብ፣ እንዲመራመርን የጌታውን ቃል በማጥናት ተረድቶ ” ከእለት ደራሽ የተራ ተሰፋ ስብከት እንዳይወጣ” በጉድለቱ እየሰበኩት ታላቁን የጌታውን ስጦታ እንዳይቀበል ይጎትቱታል። አንዱ ፓስተር በፈገግታ ” እኔ ሰው እያዳንኩ ገንዘብ ብሰበስብ ምን አለበት፣ ቅሪላ/ ኳስ የሚያለፉ ገንዘብ ይዝቁ አይደል ” እንዳለው፤ አዎ!! ብክለት ቀስ እያለ ያድጋል። ቀስ እያለ መርዝ ይሆናል። መርዙ በፍጥነት እየተራባ ዛሬ ሁሉም ግቢውን እያጠረ … በፈውስ ስም ብር ይለቅማል!! አንዱ ከሌላው እየተገነጠለ አባላትን ለማስኮበለል ሰራዊት ያሰማራል። የገባቸውን ግራ ያጋቡዋቸዋል። ያልገባቸውን ከወዲያ ወዲህ ያወዛውዟቸዋል። ” እምነት በስራ ካልተገለጠ እየሉ እየሰበኩ ….” ጎበዝ ቦሰና እንዳለችው ተበክለናል። ንጽሃና ጎሎናል። ከእውነት ጋር ተጣልተናል። 60 ለማይሞላ እድሜ እግዜሩ ቤት ሆነን ለከርስ እንባላለን።

መንግስትም እንዲሁ ነው። ስብከቱ ልክ እንደ ሃይማኖት ቤቱ ድህነት ተኮር ነው። ” በቀን ሶስቴ ትበላላችሁ” ብለው ነው የጀመሩት።”ዋና ጠላታችን ድህነት ነው ድባቅ እነከተዋለን” ብለው አስቃዡን። አሁን ጥሩ ደሃ መሆን ሲያቅት ” ስራ እንሰጥሃለን፣ በቢሊዮን ብሮች በጀት ይዘንልሃል”  ማለት ተጀመረ። ደሃን በድህነቱ ማማለል። ክቡር የሆነውን ሰው በሆዱ ማታለል። አንድ ነገር በተፈጠረ ቁጥር ባናቱ እየተነሱ ቃል መግባት። በእቅድ የሌለን ነገር ማወጅ። ሲያቅት ” ከረፋን፣ በሰብስን፣ ገማን፣ ተሃድሶ፣ ግምገማ፣ ….. ” በማለት አባላትን ማባረር። ተመልሶ ጭቃ!! ከዚህ በላይ መመረዝ የለም።

ያበደው ይህንን የሚለው ለወቀሳ አይደልም። በበዙ መልኩ ተበክለናል። ቀናነት ተስኖናል። ቀናዎችን በማግለል ቦታ አሳጥተናቸዋል። ፍሬ ያላቸውን ወገኖች ገፍተን ረብ የሌለው ጉዳይ ላይ እንገብራለን። ከእድሜ፣ ከስህተት፣ ከተሞከሮ መማር አቅቶናል። ከቆሸሸ አስተሳሰብ ጋር ተጋብተን እየኖርን ” ቆሼ ሰፈር ቆሻሻ ለተደረመሰባቸው እናለቀሳለን”

ያበደው ዝም አለ። ራሱንም፣ አካባቢውንም ቃኘ። ጠኔ እየገረፈን ነው። ችጋር ምንም የማያውቁ ህጻናትን እየበላቸው ነው። እናት የሚቃትት ልጇን አቅፋ የነጠፈውን “ጡት” አፉ በመወተፍ …  ወደሞት የሚሮጡ ወገኖች ገጠውና ገርጥተው እያየን ነው። ዓለም ይህንን ጉዳችንን እያየ… በየድረ ገጹ እየተለመነልን ነው። ያም ሆኖ አልሆነም። ይኸው ግማሽ ምዕተ ዓመት በእርጥባን ላይ ነን።  ድህነቱ ቤቱን በላያችን ላይ ሰርቶብናል። የሚቀንስ ነገር የለም። እየባሰብን ነው…… አንድም የምንኮራበት ነገር የለም። ከመራብ በላይ አስነዋሪ ነገር የለም። የእኛ ረሃብ በዛ። የህሊናና የልቡና ረሃባቸን ጠነከረ። ትል በሚኖርበት ብስባሽ ውስጥ ኖረን ከሞትን በሁዋላ አሁንም አፋችንን እንከፍታለን። ያበደው ተንቆራጠጠ። የሚደርገው ጠፋው።

አገሪቱ ቢዘረዘር የማያልቅ ጣጣ ውስጥ ወደቃ እያቃሰተች ነው። የማይተዋወቁ ተፋቅረው ሲኖሩ እኛ ይህንን ሁሉ ጉድ ተሸክመን በጎሳ እንባለለን። በቋንቋ እንወዛገባለን። በዘር ተቧድነን እንሞሻለቃለን። ጠኔ የሚጨፈጭፈን አንሶ … ያበደው እንባው አይኑንን ሞላው። ሆድ ባሰው። መቼ እንደ ሰለጠነ ሰው …. አሁን የሚያስፈለገው ……..

ያበደው ዘለለ። ተቆናጥሮ ተነሳ። ምራቁን ጢቅ አደረገ። እንደ ልማዱ ” አዋጅ አዋጅ” ለማለት ቃጣው ። ሃይሉን ሰበሰበና አዋጁን እያውጀ …. ወደድንም ጠላንም ተበክለናል። በቅዠት የ60 ዎቹ ትውልዶች የነደፉት ስትራቴጂ ድምሩ ክሽፈት ነው። ያ- ትውልድ እያላችሁ አትመጻደቁ። ያ – ትውልድ ቋንቋው ደም ነው። ከዚህ ኡደት የሚያወጡን መሪዎች ያስፈልጉናል። የደም ፖለቲካ ይቁም። ዳቦ ዳቦ ዳቦ ዳቦ ዳቦ…. እንዴት እንደምንበላ እንምከር። ድህነት ተኮር ስብከት ይቁም። ድህነት ላይ የተንጠለጠሉ ስብከቶች በቃን።  በድህነት ስም ንግድ የቂም። ህይወታችንንም፣ ቤትችንንም፣ ኑሯችንንም የምንመራው ራሳቸን ነንና ድህነትን የስልጣን፣ የገቢና የኑሮ ስልታችሁ ያደረጋችሁ ተው!! እናንተ “አያገባንም” ብላችሁ የተቀመጣችሁ፣ ስትሞክሩ ሰሚ ያጣችሁ፣ እያወቃችሁ ዝም ያላችሁ፣ ተነሱ!! የተጥቀላላችሁበትን ሽል ስበሩ… እናንተ የምድሪቱ መደሃኔት ትሆኑ ዘንድ በድህነት ስብከት ላይ ተነሱ…..

ያበደው አመመው። ረጋ ማለት አለበት። አፍቃሪዋን የማታውቅ፣ ሲያፈቅራት ስትግደረደር የነበረች፣ ታግሶ ታግሶ ከተለያት በሁዋላ ልትቆጣጠር የምትሞክር ሴት ታሪክ ትዝ አለው። እሷን እያሰበ ከገባበት ሃዘን ለመውጣት ታገለ። ቦሰና ይህችን ባለ ታሪክ ” የዞሮባት” ስትል ታዝንላታለች። የተለያት ጓደኛዋ ግን መታከም አለባት ባይ ነው። ዋይ ዋይ ተለያየን ዋጋ የለውም። አፍቃሪንም ለማወቅ አቅም ያስፈለጋል። አለበልዚያ በነጋ ቁጥር እንደ ፌስ ቡክ ትግትግ / ቻት ህይወት በቅዠት ይጠቃለላል። አለያም ሎተሪ ይደርስና…. አሁን ያበደው ቦሰና ጎን ነው። ደጎል ደብሮታል። መናፈስ ይፈልጋል። እዚህ ደጎል ከሰው በላይ መብት አለው። ሰላም ሁኑ!!

ባለፈው የወደፊቱን አመንዣጊ ትውልድ

ዛጎል ዜና ፡- ልቀቅ፣ ልቀቁን፣ ውጣልን፣ ውጡልን፣ ሂድልን፣ ሂዱልን፣ ጥፋ፣ ጥፉልን፣ ውደም፣ ውደሙ፣ ሙት፣ ሙቱ እለቅ፣ እለቁልን ….. ከንባታ ከጎንደር ወጣ፣ ጉራጌ ከኤርትራ ፈለሰ፣ ኦሮሞ ከኬንያ መጣ፣ ሃደሬ … የድሮው የሚጎትተን ህዝቦች፣ የወደፊታችንን በቀድሞው ጉዳይ የምናመነዥግ… በስደት የማናውቃቸውን ተጠግተን እየለመንን እየኖርን፣ የራሳችን ወገን ላይ ስደት የምናውጅ… አድሮ ማንሰለጥን… ታሪካችን የወደፊት እድላችንን አንቆ እንዲገለው የምንማማል …..
እኛ ጊዜው በትክክል በማይታወቅ የሩቅ፣ በጣም የራቀ፣ በልጆች ቋንቋ እ እ እ እ ሩ ቅ ቅ ቅ ቅ ቅ ዘመን ወደሁዋላ ሄደን እንባላለን። ዛሬ ”አሜሪካዊ” የሚባሉት ቅድመ አያቶቻቸው አውሮፓ ናቸው። ዘር ቆጥረው ሲቧጨቁ ግን አንሰማም። 200 ዓመት ባላስቆጠረ የቅርብ ታሪክ ይኖራሉ። ጸብ የለም። እኛ ከክርስቶስ ልደት በፊት ተፈጸመ ወይም በተመጣጣኝ ጊዜ “ሆነ” በተባለ ታሪክ እንባላለን። “ለወደፊታችን ምን ይጠቅመናል” ብለን ማስብ የምንጀምረው መቼ ነው። 10 ሚሊዮን በላይ ህጻናት ርሃብ እየደፋቸው፤ እኛ ገና በደምና በስጋ ጉዳይ ዘር ቆጠራ …. ማፈሪያዎች ነን። የኢትዮጵያ ችግር በዘር መባላት ይፈታል? ያበደው እንባው አይኑን አጠበው። ሳያስበው አለቀሰ። ገዢ፣ ተገዢ፣ አጎብዳጅ… ሁሉም ከሽፈዋል።
ኢህአዴግ በህግ አገሪቱን እስከመበታተን የሚያደርስ ውሳኔ ያጸደቀ እለት ሁሉም ነገር አብቅቷል። መለስ ዜናዊ ያንተ ቱርፋት ይህ ነው። ዛሬ ተከበናል። ጠላቶቻችን አፍንጫችን ስር ገብተው ጦር እያደራጁ ነው። ጅቡቲ፣ አሰብ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ሶማሌ… ተከበናል። መለስ አገሪቱን ባህር አልባ አድርጎ በክብር ተቀበረ። “የገደለሽ ኮራ….” አፍረትህ ብዙ ነው። ያበደው ክጥንት ጀምሮ ለመለስ ክብር የለውም። አጠገቡ ካሉት ባለደረቦቹ ጋር መቅረጫውን እያስቆሙት ተወያይቷል። ብዙዎቹ ያሙት ነበር።
በባለቤትነት ጉዳይ የታመምን፤ አንድ ጥይት ሲተኮስ እኛ፣ እኔ፣ ተኮስኩ፤ ግብግብ፣ ሕዝብ ሲያምጽና ሲቆጣ የኮፒ ራይት ግብግብ፣ በአዝማችነት ስም ለመጠራት ከተተኮሰው ጥይት በላይ የቃላት ጦርነት፣ አንድ አስተያየት ሲሰጥ ጦርነት። ልዩነት የሚባለውን ነገር ለማሳየት ስድብ፣ ውግዘት፣ ርግማን፣ ሰው አስተያየት የመስጠት መብቱን በስድብ መለጎም፤ ጊዜው የነጻነት ነው። ሰው ወደ ግልጽነትና ነጻነት መጓዝ አለበት። በነጋ ቁጥር ነጻና ግልጽ ወደ መሆን መራመድ፣ መቅረብ ግድ ነው። ዘመኑን መሆን ያስፈለጋል ። እዚህም እዚያም አፈና አይሰራም። ዛሬ በነጻነት የማይደረግ ነገር አደሮ ዋጋ ያስከፍላል። ሃይማኖቱም ቤት እንዲሁ ነው። ኢየሱስ እየተሰበከ አደረጃጀት አለ። ያበደው ምራቁ ወፈረ። ማለት የሚፈለገውን ከማለት ሲሸበሸብ አፉ ውስጥ ምራቁ ያብጣል።
ያበደው በዝምታ ሰነበተ። ሲምታታበት በቄጤማና በሃሪቲ እንደተለከፈ ባለ ቆሌ አይንከወከውም። በዘርና በጎሳ ጥላቻ የውቃቢ መንፈስ እንደተጠመቁ እዛም እዛም አይረግጥም። የቦሰናን ምክር ተግባራዊ ያደርጋል። ቦሰና ” የማሪያም ምሩቅ ናት” ራስዋን ” አዋቂ” ከሚሉት ባትደምርም፣ ያበደው ግን ይመካባታል። “ኤጭ” ካለች ነገር አለ። ታወርደዋለች። መገልፈጥ አትወድም። ሰሞኑን እሷም ታማለች። “ምን ቢደረግ ይሻላል” እያለች ማቃሰት ላይ ነች። ” ተወረናል” ትላለች። ሁሉም ነገር ደስ አይልም ባይ ነች።
ያበደው አንድ ሙዚየም ውስጥ እየጠየቀ ጎበኘ። ከዛ ወጣ። ቁጭ አለ። አሰበ። ሰዎቹ ታሪካቸውን ባግባቡ አስቀምጠወታል። ታሪክ ያው ብርዝ ነው። ጽድት ያለ ታሪክ ብሎ ነገር የለም። እዚህ ነጮቹ ሲናገሩ በየጊዜው የሚሻሻል አዲስ ግኝት ካለ ይታከላል። በምንም ምክንያት ግን ታሪክ የወደፊታቸውን እንዲመራ፣ እንዲጫን፣ እንዲጎዳ…. አይፈቅዱም። ለታሪካቸው ክብር አላቸው። ነገር ግን ታሪካቸው በወደፊት ጉዳያቸው ላይ ጥላውን እንዲጥል ….. እኛስ? ያበደው ጠየቀ።
እኛም ገና ጥርብ ነን። በታሪክ ስንጋጭ ይኸው 21ኛው ክፍለ ዘመን ደረስን። በሃያ አንደኛው ክፍለዘመን ገና የጋራ ባንዲራ የለንም። የደቆሰንና የገደልን በሽታ መለየት ቀርቶ፤ ህመሙ የት ጋር እንደሚሰማን ለመረዳት አልታደልንም። ይቅርታ መታደል ብሎ ነገር የለም። አልቻልንም። አቅቶናል።በእድል ታሪኩን ያከበረ የለም። በእድል ድህነትን ያሸነፈ የለም። በእድል በምግብ ራሱን የቻለ የለም። በእድል ፋብሪካ የገነባ የለም። በእድል የምድር ሃብትን የዛቀ የለም። ያበደው ሳቀ። አላሙዲን ሰይፉ ከሚባለው / መቼም ራሱን ጋዜጠኛ አይልምና/ ኢትዮጵያ ችግሯ ተቀርፎ ለማየት ምኞት ሲያልሙ ሰማን። ይዘው ከሚመኙ ለምን የዛሬ 20 ዓመት እሰራዋለሁ ያሉትን አይሰሩም። ለእኛ ሲሉ ሳይሆን ለቢዝነሳቸው… እኛ አገር ለዘፋኝ ሁለት ሚሊዮን ተሰጠ ሲባል ማበድ እንወዳለን። አዝማሪ ማስጮህ አላቸው የሚባሉት ሰዎች ጥበብ ነው አሉ….
ቢጣራ ከክርስቶስ ለደትም በፊት ሊሆን በሚችል ታሪክ መቧቀስ ምን ያደርጋል? እሱንስ ለማወቅ መጎርጎሩ የት ያደረሳል? ቢታወቅስ ምን ይጠቅማል? ወደፊታችንን ከሚያጭደው በቀር ምን ሊፈይድ? የዘር ነገር መቆሚያ የለውም። በተጫጨድ ነው። ከዛ ጥቁር ታሪክ በነበረው ላይ ይታከላል። መጪው ትውልድ ይህንኑ ይወርሳል። መርገምት አውራሽ ከምሆን፣ “ቅድመ አያትህ እንዲህ አድርጎኝ ነበር ” ከማለት ሃስብ እንወጣ!! ሳናስበው የወደፊቱን እያጨደን እዚህ ደረስን። እስከመቼ ነው ወደፊታችንን እያመነዠግን የምንኖረው? ኢህአዴግም ቢሆን ይብቃህ። የሄድክበት መንገድ/ የመለስ ቅዠትና ተራ ፍልስፍና/ ይብቃ። የተዘራው የዘር መርዝ ይለቀም ዘንድ ቁርጠኛ ሁን። ሃዘኑ በሁዋል የሁሉም ነው። አዎ!! በፖለቲካ ዓለም በድንገት የሚሆን ነገር የለም። ከሱዳን ጋር በፍቅር ከማበድ ከምትመራው ህዝብ ጋር ታረቅ። ጊዜ የለም። ነገሮች መስመር ሳይለቁ ሁሉም አገሩን ያድን። ያበደው ጥሪው አንድ ነው። አገር መጀመሪያ!!
ለልጆቻችን የምናወራውና የምናወርሰው ችግር ነው። ቂም ነው። ጥላቻን ነው። አንዳንድ ህጽናት መሸከም እስከማይችሉ ድረስ በተመጣጥኝ ምግብ ፈንታ ክፋት እየጋትናቸው ነው። ያበደው እዚህ አውሮፓ ብዙ ታዝቧል። ገና ያልገባቸውና ከአሳዳሪዎቻቸው ያልተማሩ ይበዛሉ። ዛሬም ያልረጠቡ አሳዎች አሉ። በአስተሳሰብ ሳቪጀሪ ዘመን ያሉ፣ በግብር ከፈረንጅ ጋር የሚኖሩ… እባካችሁ እንመለስ። ሰክን እንበል።
የአገር ቤቱን እንተወው። እዚህ ” ስደት” እሚባለው ዓለም እንዴት ነው ኑሮ። በዘር ፣ በቀለም፣ በባህል፣ በአመለካከት፣ በወግ፣ በልምድ፣ በተፈጥሮ፣ በአመጋገብ… የማንተዋወቅ አስጥገተውን እንኖራለን። ቦሰና እንዲህ ትላለች ” እባካችሁ እናስተውል” አዎ መጽሃፉም ” የማያስተውል ህዝብ ይገለበጣል” ይላል። በውስጥም በውጭም ” ሰከን” በርጋታ መፍትሄ ይፈለግ። እንደቀድሞው በማምታታት አይሆንም። ኦሮሞ ከፊት አድርጎ ከጀርባ እየገፉ፣ ደቡብን ዙፋን ላይ አስቀምጦ፤ ዙፋኑ ስር ሆኖ መግዛት ከአሁን በሁዋላ ብዙም አያስኬድም። አሁንጊዜው የደጎል ነው። ደጎል መብቱ ካልተጠበቀ ይቆጣል። ይረብሻል። አንዳንዴም እቃ ይሰብራል። እናም ያበደው ወደ ደጎል ይበራል። ሰላም እንሁን!! ሰላም!!

የ “ኢህአዲግ ዋንጫ” ተሳታፊዎች ድልድል ይፋ ሆነ!!

የ ”ኢህአዲግ ዋናጫ” አንድ ውድድር ነው። በዚህ ውድድር የተሳታፊዎች ገደብ የሚጣለው አንዳንዴ ነው። ሲደምን ህገ ደንብ ይነሳል። ቅድመ ሁኔታ ይሰረዛል። ደመናው ሲገፍ ህግ ባይኖርም ” አለ” ተብሎ እግድ ይጣላል። ይህ ውድድር ታሪካዊ አሻራና መነሻ ይኑረው አይኑረው አዘጋጆቹ ራሳቸው አያውቁትም። ዋናው ፌዴሬሽኑ ግን አዲስ አበባ ቢሮ እንጂ ወኪል የለውም። የውድድሩ የጊዜ ሰሌዳም ውሱን አይደለም። አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ ነው የሚዘጋጀው። የውድድር ኤክስፐርቶች እንደሚሉት ውድድሩን መዝግቦ ዓለም አቀፍ እውቅና ለመስጠት የሚችል የታመነ አካልና ቋሚ ህገ ደንብ  እስካሁን የለም።
የተጀመረው የዛሬ 26 ዓመት ግድም ነበር። የዚያን ጊዜ የተሳታፊዎች ቁጥር አይታወቅም ነበር። እጣ ለማውጣት ሲሰበሰቡ ወንበር አንሶ ነበር። የምድብ ድልድል ሲወጣ አግዳሚ ላይ እንዲቀመጡ የተደረጉ ነበሩ። አጨዋወታቸው ፈጣንና በማጥቃት ላይ የተመሰረተ መሆኑ መረጃ የወጣባቸው ወዲያው በመታገዳቸው ፉክክሩ ” እንቅልፋም ነበር ” ተብሎ ነበር። ያበደው የሚናገረው ” ነበር”ን  ነው። “ነበር ” ለትምህርት ቢሆን ጥሩ ነበር። “ነበር” ን በ “ነበር” እያጀቡ መንጎድ!! ያበደው ሳቀ!!
በጥቅማ ጥቅም አንድ ቡድን የበላይነት የነበርበት ፉክክር ተጀምሮ እስኪጠናቀቅ አቶ ኢሳያስ የክቡር እንግዳ ነበሩ። ግን ከክብር እንግዳነት አልፈው ተጨዋቾችን አሳትፈው እንደ ነበር ጌዜ ቆጥረው እራሳቸው አምነዋል። ውድድሩ ይግባኝ ሰሚ ስለሌለው ጥፋት እንደ ጥፋት አይቆጠርም። እንደውም ‘እውነት’ ተብሎ ነው የሚወሰደው። አሁንም ያበደው ሳቀ!! ሌሎች ተፎካካሪዎችን ደግሞ በስልት አዳክመዋል የሚሏቸው ነበሩ። አቶ ኢሳያስ ‘ውድድር’ ባይወዱም ይህንን ውድድር ግን ከጥንሱ እስከ ፍጻሜው ተከታትለውታል። በውድድሩ ወቅትና ውድድሩ ከመጀመሩ በፊት የምክር አገልግሎት ሰጥተው እንደነበር ትዝታ አላቸው።
በውድድሩ የራስን መለያ መልበስ አይቻልም ነበር። መለያ የሚመርጠው አዘጋጁ ነው። በግድ የራሳቸውን መለያ መረጡ የተባሉት ከውስጥ የአዘጋጁ ምርጫ የሆነውን መለያ ይለብሱ ነበር። ተመልካቾች ግን የላይኛውን ሳይሆን የውስጠኛውን መለያ ለማየት አልተቸገሩም ነበር። እናም ሁሌም ውድድሩ በአዘጋጆቹ የበላይነት ቢጠናቀቅም ይፌዝበታል እንጂ እንደ ድል አይታሰብም ነበር። ውጤቱ አስቀድሞ ስለሚታወቅ!!
ዳኞችን የሚመድበው አዘጋጁ ብቻ ነበር። ዳኞቹ ስለሚዳኙበት “ህግ” ተፎካካሪዎች አያውቁም። መስፈርቱና መመዘኛው አልተቀመጠምና ለመከራከርና አቤት ለማለት አያስችልም። ዳኞቹ የፊሽካ አነፋፍና የካርድ አመዛዝ የሰለጠኑት ” ከባለ ራእዩ” እንደነበር ተፎካካሪዎች ያውቃሉ። አራጋቢዎች፣ ታዛቢ ዳኞችና እንግዶች የሚመደቡት ከአዘጋጁ ነው። አዘጋጁ ካበጃቸው ተፎካካሪዎች በቀር ዋናዎች ቡድኖች ሁሉን አውቀው፣ እንደማይረቱ ቢረዱም ከውድድሩ አይቀሩም ነበር። አውቀው  ገብተው አማረው ይወጣሉ። አዘጋጆቹ የራሳቸው የውስጥ ውድድር ሲኖርባቸው ለዋናው ተሳታፊዎች ክብር ይሰጣሉ። አጀብ ትላለች ቦሰና። ደጎል ይህን ውድድር ተከታትሎ አይውቅም። ደጎል ባያያውም ተመለካች አልባ ሆኖ አያውቅም። እንደዚህ ሆኖ የሚካሄደው ውድድር በህዝብ አስገዳጅነት ዛሬ አዲስ ስም ተሰጠው። ድርድር!! ወገኖቼ ለካ እርቅም አለ። ቦሰና ቀልቧን የሳበው እርቅ የሚለው ነው።
ሰላም!! እንዴት ከረማችሁ?እንደ ኢህአዴግ ፖለቲካ የወበቃችሁ፣ እንደ እምዬ ኢትዮጵያ ድብርት በቤታችሁና በፍቅራቹህ መካከል የገባባችሁም ተደራደሩ። ለመታረቅ ውጤት ላይ ሳይሆን፣ ምክንያት ላይ አተኩሩ። ውጤት የምክንያት ባርያ ነውና ስለውጤቱ ማሰብ አስቀድሞ ነው። ውጤት ከተበላሸ በሁዋላ ምክንያት እንጂ ውጤት የመስማሚያ መንገድን አያጸዳም። ውጤት ያስተምራል። ቦሰና አባብሉን ባትወደውም ልክ ተናገሮ አናጋሪ እንደሚባለው!!
ቦሰና አስተዋይ ናት። ጸሎቷ አጭር ነው። ሁሉን ከሚያውቀው አምላክ ጋር በረባ ባልረባው አትነታረክም። ” ከተናግሮ አናጋሪ ሰውረኝ” ብላ ከንቱ ጸሎት አታደርግም። “ሰው” ሳይነካ ሌላውን እንደማይነካ ስለምትረዳ፣ አምላኳን በቅንጥብጣቢ ጥያቄዎች አታሰለችም። “የልምድ ጸሎቶች ድሮ ይሰሩ ነበር” ትላለች። ምሳሌ አላት። ” አሁን ሰው አምላኩን እርዱኝ እረዳችኋለሁ ብሏል” ትልና አፏን ታጣምማለች። ” አሁን እሱ በምን የሆን የሚረዳው? ምን አጥቶ?” ትጠይቃለች።  ድሮ ታላላቆች ሁሉም ነገር በየዋህነት ያደርጉ  ስለነበር። እሱም ይረዳቸው ነበር።  አሁን ግን የዋሆች የሚጸልዩት ጸሎት … የቦሰና አካሄድ የተለየ ነው። ያበደው ወደ ጉዳዩ ተመለሰ።

ቦሰና ” እሱ ይቅር ይበልሽ” ሲሏትም አትወድም። እሱ ከላይ ወርዶ ጥንት ይቅር እንዳላት ታምናለች። ሰው ራሱ ይቅር እንዳይል ደረሶ ” አማላጅ” ይሆናል። የወደደ እሱ ብግልጥ እንዳለውና አድርጎ እንዳሳየው ” ይቅር ማድረግ እንጂ ይቅር ይበልህ ብሎ የአሰታራቂነት ሚና…” ቦሰና ትፈላሰፋለች። ይቅርታ ከፖለቲካው ሰፈር መሰማቱ ልቧን እንደነካው ግን አትደብቅም። ብዙ ነገሮች ተበላሽተዋል። ይቅርታ ካልሆነ የኢትዮጵያን የክፋት ቂጢኝ የሚነቅል መድሃኒት የለም። ያበደው ከቦሰና ጋር ይስማማል። ቂም ያፈረሳል። ቂም ቋጥረው የተነሱ አልጠቀሙንም። በጊዜ መሰናበታቸው አንዳንዴም ለበጎ እንዳይሆነ… ለመታረቅና ሰላም ለማውረድ ወንጌልን መሸምደድ፣ ኦሪት ላይ መላከክ አያስፈልግም። ሰው መሆን ብቻ ይበቃል። ያበደው ” ሰው” ሲል ሁሌም ደጎል እንዳይሰማ በመጠንቀቅ ነው። ደጎል ውሻው!!

የአፍሪካ ዋንጫ ሲያልቅ ” የኢህአዲግ ዋንጫ” ቀድሞ ቢጀመርም አልተጠናቀቀም። አሁን በሚወጡ መረጃዎች አራት ምድቦች ይፋ ሆነዋል። አየለ ጫሚሶ ተነጥቆ የተሰጣታቸው/ የቅንጅት/ ቡድን በስሩ ያካተታቸውን 11 ተጠባባቂ ቅጥቅጥ ክለቦችን በረዳትነት ይመራሉ። ኢዴፓ የቡድን አባት የሆነበት ሌላው ምድብ እነ ሰማያዊን፣ መኢአድን አካቷል። ህብረት አሰላለፉን ሚስጢር አድርጎ እየተጠበቀ ነው። ኢህአዲግ አሰላለፉን እንደ ተጋጣሚዎች የመቀያየር ልዩ መብት ስላለው አስቀድሞ የሚታወቅ አቋም የለውም። ኢህአዴግ ይቅርታ ህወሃት ግን በምርጫ ቦርድና በአንቀጽ 39 ቀልድ አያውቅም።
የውድድሩ አዘጋጆች ለያበደው በላኩት መረጃ አቶ ልደቱ የውድድሩ ኮከብ ተጫዋች እንደሚሆኑ ከወዲሁ አስታውቀዋል። በመረጃው ላይ የውድድሩ የጊዜ ሰሌዳ አልተገለጸም። አቶ አየለ ጫሚሶ ለሞራል ማስጠበቂያ 11 ቀጥቅጥ ክለቦቻቸውን አሰባስበው የገመድ ጉተታ ውድድር እንደሚያደርጉ የጠቆመው መረጃው የዚህን ዋንጫ አየለ ጫሚሶ ከቀዳማይ እመቤት እጅ እንዲወስዱ ይደረጋል። ከዚህ ውድድር በሁዋላ አሸናፊዎች ” በታዛቢዎች ፊት በድምጽ ይለያሉ።
ጊዜው ባይገለጽም የመዝናኛ ትዕይንት የሚያሳዩ ተወዳዳሪዎች አሉ። ያበደው ፈገግ ብሎ ያነበበው መረጃ በዚህ የመዝናኛ ትርኢት ላይ የሚቀርቡ ዝግጅቶችን ነው። አስመስሎ መሳቅ፣ ፊትን በተለያዩ ቀለማት በመቀያየር በሥሥ ልብሶች ሰርከስ ማሳየት ፣ ሌላ ሰው ወይም አውሬ መስሎ መታየት፣ ጅብ መምስል፣ ተኩላ መምሰል፣ አሳማ መምሰል፣ ተዘጋጅተው የቀረቡ ጭምብሎችን በመልበስ የተጠኑ መነባንቦችን ማቅረብ፣ የምግብ ማግበስበስ ውድድር፣  የብሄር ብሄረሰቦችን ጭፈራ ማሳየት…. ” እስከመገንጠል ” የሚለውን አንቀጽ ሆን ብሎ መቃወም…
አዎ!! እንዲህ እያሉ ለድርድር ቀንድና ጭራ የሚቀጥሉ አሉ። እንዚህ “ጸረ ልማታዊ አስተሳሰብ” ያላቸውን አታዳምጡ። ሃሃሃሃሃሃ……አሁን ያበደው ነቃ። ድርድር ግድ ነው። አሁን ጊዜው የአሽሙር አይደለም። አገራችንን እናስብ። ችግሯና ጠላቶቿ ብዙ ኢትዮጵያ!! ያበደው አምላክን ዘወትር ለኢትዮጵያ ብቻ የሚያስብ አድርገው የሚመለከቱትን ይታዘባል። አምላክ ዩጋንዳን፣ ኬናያን፣ አሜሪካን፣ እንግሊዝን፣ ናይጀሪያን፣ ብራዚልን… ሁሉን ረስቶ ኢትዮጵያን ብቻ ሲጠብቅ ውሎ፣ ሲጠብቅ የሚያድር የሚመስላቸው…. አሁን ጊዜ የማሰቢያ ነው። ያበደው ድምጹን ከፍ አድርጎ መጮህ ቃጣው!!
ተደራዳሪዎች ዋስትና ይፈልጋሉ። እንደራደር ያሉ ደግሞ ይበልጥ ዋስትና ይሻሉ። በቂምና በጥላቻ የሚሆን ነገር የለም። መጪውን ትውልድ ማሰብ፣ አገርን ማስቀደም ግድ ነው። ተከባብሮ ወደ ሚጠቀመው መንገድ ማምራት የወቅቱ ጥያቄ ነው። ደጎል ምክር አለው። ማስጠንቀቂያም!!
ደጎል ” እኛ ውሾች ብዙ ዘር አለን። እባቶቻችንን እንኳን ጠንቀቀን ባለማወቃችን ጥርጣሬ ጤና አይነሳንም።  ዘረኞች አይደለንም። ከየትኛውም ዓለም ስንገናኝ ስለ ዘር አናወራም። ጠረናችንን እንቀያየራለን። ሰዎች ይህን ስናደርግ ሰላምታ እንደምንቀያየርና ግንኙነት እንደምናደርግ አይገባቸውም። በርግጥ አንዳንድ ተናካሽ ውሾች አሉ። መናከስ ተፈጥሯችን አይደለም። አሳዳጊ የሚያስተምረን ችግር ነው። አሳዳጊዎች መርዝ እየጋቱ እናንተን እንደሚያባሉዋችሁ ሁሉ ተናካሽ እንድንሆን ጉድጓድ ቆፍረው ጉድጓድ ውስጥ የሚያሳድጉን አሉ።…. መታመን ልዩ ባህሪያችን ነው። ኮተት የለንም። ለሆዳችን ብለን ወዳጃችንን አሳልፈን አንሰጥም። ፍቅር መቀበልና መስጠት እናውቃለን። በቤታችን ቀልድ አናውቅም…” ደጎል አይጨርስም። ደጎል ማብራሪያው ብዙ ነው። ” ግን ሰው ለምን ውሻን ስድብ አድርጎ ቃሉን ይጠቀምበታል” ይላል። አዎ!! አለአግባብ መለጠፍ እንወዳለን። መልካም የኢህአዴግ ዋንጫ ውድድር። ይቅርታ ድርድር !! እርቅ!! አንዱ አምላክ ስለ መጪው ትውልድ ሲል እርቅ እንዲመጣ ይርዳን!! ሌላው መንገድ ….. ተግባብተናል… ሰላም ሰለም… አሁን ወደ ቦሰና!! ቸር ያሰማን!!

ቅድሚያ አሜሪካ- ቅድሚያ ” ኦሮሚያ፣ አማራ፣ ትግራዋይ፣ሲዳማ…” አይ እኛና ኢትዮጵያ

ጫ”ካሁን በሁዋላ አትረሱም፣ አንድ ልብ፣ አንድ መንፈስ፣ አንድ ቤት..”ቃላቶቹ፣ ቃላቶቹ የሚወጡበት ስሜት፣ አገላለጹ፣ አወራረዱ፣ የቃላቶቹና የሃረጎቹ ሃይልልዩነታችን!! “አሜሪካን ዳግም ሃያል፣ ታላቅ፣ ታዋቂ፣ ገናና እናደርጋታለን”ጩኽት!! መጀነን!! መቼ? እስከዛሬስ? “ እንደገና ሃያልነት” ስሙልኝ ወገኖቼ እኒህ ሰዎች አሁንም ገናናነት ያንሳቸዋል። ይርባቸዋል። ይጠማቸዋል። አሜሪካኖች!! ” ካሁን በሁዋላ ቅድሚያ ለአሜሪካይሉናል። እንዴት ነበር እስከዛሬ የኖሩት? ለሌሎች ኖረው ያውቃሉ እንዴ? ትራምፕ ኢራቅ ገብታችሁ ዘይት ሳትዝቁ .. ገና ይቆጫቸዋል

እኛ ገናናነታችን ውርደት ነው። በ21ኛው ክፍለ ዘመን እየኖርን ገና ስለ ባንዲራ አልተግባባንም። መሪዎቻችን የሚመርጡልን ቃላት ራሱ ያረጀ ነው። ነፍጠኛ፣ ጠባብ፣ መታደስ፣ ጸረህዝብ፣ ጸረ ልማት፣ጥገኛ፣ ጎጥ፣ ጎሳ፣ ብሔር፣ መንደር፣ ቀበሌ፣ጌቶቻችን የዓለም ማማ ላይ ሆነው “ አንድ ከሆን የሚያቆመን የለም” ሲሉ፣ እኛ የወረዳ የማንነት ጥያቄ ውስት ተወሽቀን እናነባለን። ሰው የፈለገውን መሆን ተከለክሎ ይታጨዳል፤ በቀላሉ የሚመለስ ጉዳይ አገር ደም እንዲያቃባ ይደረጋል፤ የመገንጠል ጥያቄ፣ የመለያየት ጥያቄ፣…. እነሱ “ ቅድሚያ አሜሪካሲሉ፤ እኛ ቅድሚያ ኦሮሚያ”… “ ቅድሚያ ጎንደሬ፣ አማራ፣ ትግራዋይ…” እነሱ አሁን ካሉበት በላይ በታላቅነትለመስከር ሲማማሉ፤ እኛ ስለመጠፋፋት፣ እርስ በእርስ ስለመባላት፣ አንዱ ወገን ስለማባረር፣ ስለ ትምክህትያበደው አጥወለወለው!!

እንዴት ከረማችሁ? ሰሞኑንን ጉድ ነው የሚሰማው። መቼም ጉድ አያልቅም። ጉድ ቢያልቅ ኖሮ ራሳቸን ጉድ እንሆን ነበር። ጉድን ምስጋና ይግባውና ይኸው ከቀን ወደ ቀን፣ ከሳምንት ወደ ሳምንት፣ ከወር ወር፣ ከዓመት ወደ አመት ያንጓልለናል። ጉድ!! ቦሰና ትራምፕን “ ውርዝልያ” ነው የምትለው። ውርዝልያ በወሲብ ውስጥ ያለው አጋንንት ነው። ወይም ጅኒ ነው። ወይም ሼጣን ነው። ወይም ወሲብ ውስጥ የተቀረቀረ መንፈስ ሙሉበት።

ትራምፕ የተመቻቸውም ያልተመቻቸውም ብዙ ናቸው። በነገሱ ማግስት የተቃውሞ ሱናሚ ተነስቶባቸዋል። ከንግሳቸው ቀን በላይ በወግዘታቸው ላይ ህዝብ ፈሷል። የልባቸውን ባናውቅም “ ምርጫው ላይ የት ነበሩ?” ሲሉ ተዛብተዋል። የዚህ ሁሉ ሱናሚ የሳቸው ውጤት እንደሆነም ተናገረዋል። እሳቸው ገና ሙቀት ላይ ናቸው። ሲያልቅ አምሮላቸዋል። በ70 ዓመታቸው ነግሰዋል። ያበደው መቶ አለቃ ግርማ ታወሱት። እንደ አቂሚቲ፣ ስልጣኑ ጫፍና ታች ቢሆንም!!

አቶ መለስ በስተርጅና ሲሞሽሯቸው በደስታ መቆም አቅቷቸው ነበር። በደስታ ርደው ነበር። ሲያልቅ አምሮላቸው ደስታ ዳዴ አስብሏቸዋል። የደስታው ብዝት ምን እንዳረጋቸው ያበደው መረጃ ባይኖረውም ሳኡዲ አረቢያ ለጥገና መመላለሳቸውን ሰምቷል። ሳኡዲ አረቢያ ሆስፒታል ተጨማሪ ጊዜ ጠይቀው አሁን ድረስ አሉ። ትራምፕም አብደው ነበር። ደስታቸው ፊታቸው ላይ ሲንተከተክ ሊደብቅ አይችልም ነበር። አንዳንዴም ይንጣቸው ነበር። ቢሊየነሩ ሰው የምስራቅ አውሮጳ ሚሽታቸውን ከንፈር በይምክንያቱ እየለመጠጡ ፎከሩዓለምን ጨበጡ። ኦባማን ከሚቼል ጋር ሸኙ። ነጩን “ቤተ መቅደስ” ወረሱ። ኦባማ ተራ የቀበሌ ነዋሪ ሆኑ። ለውጥ፣ልህግ መኖር፣ የሰለጠነ ህዝብ። እኛ ገና ዴሞክራሲን ተማሩእንባላለን። መማር እንዴት ነው? ህዝብ ድምጽ ሲነሳ በግድ ስልጣን ላይ በቀመጥ? 25 ዓመት … ከሞኖፖሊ ትውልድ ምን ይማር?

ያበደው ሳቀ። አዎ የምንማረው እስር ቤት ወደ ማሰለጠኛ መቀየሩን፣ ታስረው ተፈቱ መባል ቀርቶ “ ሰልጥነው ወጡ” ማለትን፣ ድረብ አሃዝ እድገት፣ ዜናን ገልብጦ መረዳትን፣ ጥልቅ ተሃድሶን፣ ቁርጠኛነት፣ ህዝባዊ አገለጋይነትንበነገራችን ላይ ቦሰና “ በጥልቅ ለመታደስ ወስናለች” ላባጆ ገብታ ዘይት ማስቀየር አስባለች። አላስተኛ ያላትን የወግብ ወለምታ ላንዴና ለመጨረጫ ጊዜ ለማስወግድ ምላለች። ከታደሰች በሁዋላ ንግግሯ እንደሚቀየር ዝታለች። ተረትና እምነትን ትለያለች። ድንቁርና ከሰው ወደ ሰው እንደሚተላለፍ ስለደረሰችበት ከደንቆሮዎች ጋር ህብረት ታቆማለች። ከተግባር ይለቅ የሽንገላ ፍቅር ለሚመኙ መንገዱን ጨርቅ ያድርገላችሁ የምትል ትሆናለች። ከማይገባቸው ደረቅ አሶች ጋር ጊዜ አታባክንም። እንዲህ አይነት ጓደኞቿን ወዶ ለሚያገባ አጥብቃ ትጸልያለች። አለያም ተመሳሳይ ጭንቅላት እንዲኖራቸው ለፈጣሪዋ ታሳስባለች። አንጎል አይቀየረም እንጂ አንጎል ሊቀየርላቸው የሚገቡ አሉ ባይ ናት። መታደስ ውስጥ አንጎል የመቀየር ፓኬጅ እንዲካተት …

ይሄ ገንገበት የጋምቢያ መሪ “ ተሸነፌያለሁ” አለና ወዲያው ሃሳቡን ቀየረ። አናፍጠው እንደሚያወረዱት ሲያውቅ ዘርፎ ጠፋ። ጋምቢያን ሚሊዮን ዓመት ለመምራት አምላክ ሹክ ብሎኛል.. ያለ እለት ቡቱቶ አመለካከት እንዳለው ግልጽ ቢሆንም፣ በሰላም እንደሚወርድ ካረጋገጠ በሁዋል ለምን ሃሳቡን ቀየረ? ነብስ ይማርና አቶ በድሩ አደም በ1997 የቅንጅት ሰልፍ…. አቤት ሰልፍ፣ አቤት የሰው ጎርፍ፣ አቤት አቤትእንዲህ ይባል ነበር “ የበግ ቆዳ ያለው፣ የንብ ቆዳ ያለው፣ የንብ ዱንግላ…” ያ የህዝብ ሱናሚ ከዛ ሁሉ ምንም ሳያተርፍ በዜሮ ከጨዋጣው ወጣ። ሞተ!! መሪዎቹ አሁን ድረስ ከዛ የነተበ ክስረታቸው ሳይማሩ አሉ። እገሌ ከእገሌ ሳይባሉ ሁሉም!!

አቶ በድሩ ሲያስፎክሩ ወደ መጡበት እንመልሳቸዋለንአሉ። መለስ ይህንን ፉከራ ተጠቀሙበት። ከጎናቸው ስልጣን እናካፍል የሚሉትን ረቱበት። የሚወክላቸውን ህዝብ “ ራስህን ጠብቅ” ብለው አነሳሱበት። እናም ያጋምቢያው የቀድሞ መሪ ገና መሸነፋቸው እውን ሲሆን “ ለፍርድ ይቀርባል፣ ይታሰራል፣ በገደላቸው ሰዎች ይጠየቃል…” እያሉ ሲዝቱባቸው በረገጉ። አልውርድምአሉ። አስቸኳይ ጊዜ አወጁ። ተንፈራገጡ፤ አልሆን አለና እንደበረገጉ ሳየትኙ ከርመው ኮበለሉ።

ገና አዲስ ናቸው ጊዜ ያስፈልጋቸዋለ የሚሉ እንዳሉ ሁሉ በተለይ ትራምፕን ሴቶች አብዝተው ይጠሉዋቸዋል። አብዝተው ይቃወሙዋቸዋል። በምርጫ ዘመቻቸው ወቅት ይፋ የሆነባቸው መረጃ ስድ እንደሆኑና ለሴቶች ያላቸውን ክብር በማጋለጡ… ” ሴት ከወደድኩ ዘልዬ … እጨብጠዋለሁአሜሪካ ወግ ደረሳት፤ የሚመጥናትን ሰው አገኘች። በትክክል ተሰፈረች። በብሩ ሲሞላቀቅ የኖረይመራታል። አሜሪካን ትራምፕ “ ይበልጥ ገናና፣ ሃያል፣ አንደኛ፣ ይበልጥ አንደኛከሁሉም በላይ አንደኛ ሊያደርጉጉድ ያሰማን። እኛ መቼም እንኳን ዓለምን ራሳቸንንም ማስገረም ተስኖናል። አንድ ያድርገን። አሁን የደጎል ሰዓት ነው። ቦሰናም በተሃድሶ ሱባኤ ላይ ነች። በር ዘገታ መጸለይ አብዝታለች። ያበደው ጣልቃ አይገባም። ደጎል ጋር መጫወት ደስታ አለው። ትራምፕን በቴሌቪዥን ሲያይ ይጮሃል። በጸጉራቸው ሰለሚቀና ነው መሰል ቲቪው ላይ መሽናት ሁሉ ይፈለጋል!!  ደህና ሁኑ ሰላም!! ከህብረት ይልቅ ህንፍሽፍሽነት ለሚበልጥባችሁም ሰላም!!

አዲስ አበባ አታብድም፤ ግን ምላጭ ውጣለች

…ያበደው ” እመኑኝ” ይላል። አዲስ አበባን የሚመቻት በልኳ የሚሰፋ ፖለቲካና ፍልስፍና ከልተበጀ  አትነቃነቅም። ሁሉን ስላቀፈች ለሁሉም ቤት እንዳትሆን ለሚጎትቷት መልስ የላትም። የሁሉ እናት ሆና በረከቱን ስላየች ጎንደሬ፣ ኦሮሞ፣ ሲዳማ፣ ኦጋዴን፣ ሶማሌ፣ አፋር፣ ትግሬ… በሚሉ ሃይሎች ለመበለት አትፈቅድም። ግን ለውጥ ትፈልጋለች። መለወጥ ያምራታል። ሁሉንም ታውቃለች። አትሸወድም። ንቃቷ ከሁሉም በላይ ነው። ችግር ቢያንተከትካትም ” ብልኬ” ባይ ነች። ልኳ የሁሉም ቤት ሆኖ የመኖር እምነቷ ነው። እምነት !! በቦስና ቋንቋ  ማተቧ አብሮነት ነው!!…

አዲስ አበባን ጅል የሚያደርጉ አሉ። ግን አዲስ አበባ አዋቂ ነች። የነቃች ነች። ዝም ብላ አታብድም። የማያዋጣት ጨዋታ ውስጥ አትገባም። በጎሳ ፖለቲካ ውስጥ ሳትንቦጫረቅ ሩብ ምዕት ኖራለች። ያም ሆኖ ህመም ቢኖርባትም ዋስትና ትፈልጋለች። ለውጥ ፈላጊ ብትሆንም እሷን የማያካትት ከሆነ ይደብራታል። “በራ” ማለትን ትወዳለች። ግን ሁሉም ሆኖ የኑሮ ምላጭ ውጣ እየሸረካከታት ነው። አይ አዲስ አበቤ!! አይ አዲስ አበባ!! ስምሽ ደግ አዳርና ውሎሽ ቀለሙ የማይታወቅ….. አዱ ገነት ዥጉርጉር!!

እንደምን ከረማችሁ? ገና ነበር። በገና እሱ ተወለደ። ቦታ ጠፍቶ በረት ውስጥ ተገኘ። አዋቂዎች፣ አጥባቂዎች፣ መምሮች፣ ባለጠጎች፣ አገልጋዮች፣ የተከበሩ… እያሉ ለእረኞች ተከሰተ። ንጉሱን እረኞች ለመጀመሪያ ጊዜ ሰገዱለት። ለተከበሩት ለነዛ ምናምንቴዎች ንጉሱን አበሰሩ።ከሁሉም መርጦ ለነሱ ተገለጠ!! ብስራቱን በእረኞች በኩል አደረገው… ይገርማል። ደቀ መዝሙሮችን ልኮ ያቺን፣ ያቺን የተገፋች፣ ” የመንጻት ህግ” የሰለጠነባት ሳምራዊ አገኘ። አናገራት። ጠየቃት። በመጠየቅ አዳናት / ነፍሷን!! አይሁድ ከሳምራዊ ወሃ ለመነ። “እኔ ነኝ” አላት። ስለ እራሱ መናገር ባይወድም ለእርሷ እሱነቱን ገለጠላት። ከዛም ሰበከችው። የተናቀችው አዳኙን አወጀች… መታደል!!  ገና- ሽብሸባ፣ ድግስ፣ ጋጋታ፣ እስክስታ፣ ቀረርቶ… አይደለም። ጥሞና ነው።  እሱ በቤታችሁ፣ በልባችሁ፣ በህሊናችሁ የተወለደ ታድላችኋል። በልታችሁ ያገሳችሁ ተሸውዳቹሃል። ደስታው ደግ ቢሆንም ያን ዘመን ለሚያስቡ ገና መወለጃ ቦታ የሚፈልግና፣ እንዲወለድ ለሚፈልገው ቦታ በሚፈቅዱ መካከል የሚደረግ ቃል ኪዳን ነው!! በቃ!!

ያበደው ቀና። እረኛ ወይም ሳምራዊቷን መሆን ተመኘ። አይሁድ በመጠየቀ ይፈውሳል። በመጠየቅ ውስጥ ፈውስ አለ።  እሱ ሲጠይቅ የማንሰማ “ቴሌዎች” በዛንና ህይወት የሌለው ድግስ አድማቂ ሆን… ያበደው የተነሳበትን ረሳው። አዲስ አበባ ” ተኝታለች” ይላሉ። አዲስ አበባ በማንኮራፋት ሳይሆን በኩርፊያ ውስጥ እንዳለች ግን ሳታሳብቅ አላረፈችም። ኑሮ ልጆቿን እየለበለበባት ነው። ቦሰና እያለቀሰች የሰማችውን ተረከች። ” መማር ከንቱ” ስትል መሬት ጫረች። አዲስ አበባ የአንዱን ልጇን የኑሮ መልክ አሳየቻትና “አዬ” ስትል አንጋጠጠች። “የገናው ንጉስ አንተ መላ ፈልግ እንጂ” ስትል በየዋህነት የእናቶቻችን ልቡና ማመልከቻዋን ወደ አርያም ላከች።

ለጁ ተመራቂ ነው። ዘመዷ!! ባለ ዲግሪ ነው። አሁንም ጡረተኛ ነው። እየሰራ የሚጦር!! አዲስ አበባ የሰራተኛና የስራ አልባ ጡረተኞች፣ የእድሜ ጡረተኞች፣ የተፈጥሮ ጡረተኞች…. ብዙ አይነት ጡረተኞች ተሸክማለች። ቦሰና የተፈጥሮ ጡረተኞች የምትላቸው በጸሎት በልተው፣ በጸሎት የበሉትን ከፍለው፣ በጸሎት ማረፊያ ፈልገው፣ በጸሎት ላረፉበት ከፍለው፣ ሲነጋም ሲመሽም ሁሌም አዲስ ነገር የማያዩ… እንዲሁ ኖረው፣ ኖረው እድር በሳጥን አድርጎ በደማቅ ስነስርዓት የሚሸኛቸውን ነው። ከቁም ኑሯቸው ሞታቸው የሚስብ!! አይ እኛ… ከኗሪ ለሟች የምናነባ፣ የምናዝን፣ የምንነፈርቅ፣ ደረት የምንደቃ፣ በቃ ከቆመው፣ ከሚወለደው፣ መኗሪው ይልቅ ለአስከሬን የምንዘምር፣ የምንገበር፣ ኢንቨስት የምናደርግ ጉዶች!! ግን ሁላችንም አይደለንም!!

ቦሰናን አሁን አንጀቷን የበሏትና ያሳሰባት “እየሰሩ የሚጦሩት” ናቸው። ይህ ዘመዷ 2000 ብር ያገኛል። 2000 የተመራቂዎች የመነሻ ደሞዝ ነው። ደሞዙ የተተመነው ኑሮውን አጉኖ እላይ የሰቀለው የሃይለማርያም፣ ይቅርታ የእነ መለስ፣ አሁንም ይቅርታ የእነ… አስተዳደር ነው። የአገራችን ኢኮኖሚ በድርብ አሃዝ አደገ ሲባል ” ሌሊት ሌሊት ህዝብ ሲተኛ ነው?” ብሎ መጠየቁን ቦሰና አትረሳም። አንዳንዴ ሲነሽጣት ” ይሄ እድገት አይታይም” ትላለች። ኪስ ውስጥ ካልገባ “ምን ዋጋ አለው?” ለማለት ነው። እናም ይህ ዘመዷ 2000 ይጣልለታል። ትራንስፖርት ችሎ ፣ በልቶ፣ ጠጥቶ፣ ለብሶና ተጫምቶ አይበቃውም። መዝናናት አይታሰብም። ፍቅረኛውን በሻይ ሲቀቀላት ጥላው ሄዳለች።

ለካ ክህደቱ፣ ማምታታቱ፣ ስርቆቱ፣ የቀደመው ፈሪሃ እግዜሩ የከሰሙት በዚሁ የተነሳ ነው። አዎ አዲስ አበባ ኑሮ ባደመባቸው ስለተሞላች እምነትና መተማመን ሸሽቷታል። ምን ይደረግ ጠኔ አደገኛ ነው። እያዩ መሞት የለ፤ መመነተፍ ነው። “አዲስ አበባ የሁሉም ነች” ሲባል እንዚህንም ያካትታል። የፍቅር መሰረቱ ሆድ ሆኗል። የትዳር መሰረቱ ገቢ ሆኗል። የሌለውን ማን ይፈልገዋል። ምኞት ለያውም የተፈጥሮ ደግሞ አባይ/ አቅል የለውም። ራስን ያስረሳል። እናም ….. ግን አዲስ አበባ መቼ ነው የትራንስፖርት ወረፋ የሚቀረው? ያበደው ጠየቀ? ለነገሩ የሁሉም ጥያቄ ነው።

ነገርን ነገር ያነሳዋልና ፣  ባቡር ተዘረጋ ፣ አውቶቡስ ተጨመረ፣ የከተማ ውጪ ሚኒ ባሶች በተደራቢነት ተመደቡ፣ ችግሩና ስልፉም የዛኑ ያክል ያድጋል። ለምን? አሃ ኑሮ አድጎ በመኪና የሚሄዱ በዙ። በግር መሄድ ቀረ። ስኳር ሲጠፋ “ገበሬው ሁሉ ስኳር መብላት ጀመረ” እንደተባለው። ጤፍ ሲወደድ ” ገበሬው ጤፍ መብላት ስለጀመረ” እንደተባለው… ሚኒ ባስ ቢባል አሁን ያሉት ሚኒባሶች እንዴት ነው ምርመራ የሚያልፉት? ከርክሰዋል። መብራት እንኳን በወጉ የሌላቸው አሉ። መቀመጫቸው በጊዜ ብዛት ራሱን ወደ ታጣፊነትና ቆርቋሪነት የቀየረ፣  እንዲህም ሆኖ የትራንስፖርት ችግር የሚቀረፈ አልሆነም። ሳናድግም፣ አሁን ” አድገንም” ችግሩ ሲሰፋ እንጂ ሲጠብ አይታይም። … ያበደው ሃሳብ በዝቶበት አንዱን እያነሳ ሌላውን  ጣለ። ቤት ተከራይቶ የሚኖር የ2000 ሺህ ብር ጡረተኛ ይቅርታ ደሞዝተኛ እንዴት ይኖራል? አባት ልጆቹን እንዴት እንዳሳደገ ሲጠየቅ ” በታምራት” እንዳለው ካልሆነ በቀር።

አንድ ተራ ሽሮ 30 ብር  ነው። 2000 የሚያገኝ ሰው ቤት ተከራይቶ 30 ብር ከፍሎ ሽሮ የመብላት ድፍረት የለውም። ዲግሪ ይዞ ሽሮ ለመበላት የሚሸማቀቅ ሰራተኛ፤ ከበላም የግድ ” ኪራይ ስብሳቢ” ሆኗል ማለት ነው።  እና አሁን አሁን “ስራ አለኝ” ማለት ደባሪ … በወሩ መጨረሻ ስንት ስንት ይጨመር የሆን? የደሞዝ ጭማሪ በወሩ መጨረጫ እንደ ጸበል እንደሚረጭ ተነግሯል። ያበደው አንድ መልዕክት አለው። ደሞዝ ሲጨመር የሽሮውን ዋጋ ፍሬን ግጥም አደርገው እንዲይዙት!! እንደው የሰራተኞቹ ጉዳይ ተነሳ እንጂ አዲስ አበባ በየስርቻው ያቀፈቻቸው የተማሩ ስራ ፈቶች እንዴት ይኖሩ ይሆን? አሳሳቢ…

ቦሰና ዘመዷ ጠዋት ተጣጥቦ፣ በቆሮቆንዳ የታጠበ ሸራ መስሎ ወደ ሰራ ሲሄድ የሚሰማውን ነግሯት ውስጧ አዝኗል። እሱ ብቻ አይደለም ሰሞኑንን አደገኛ ወሬ ለቃሚ ሆናለች። ቀረጥና ታክስ አደገኛ ጉዳይ መሆኑንን ሰማታለች። የሂሳብ ሰራተኛ ሲሳሳት ባለቤት ወደ እስር ቤት ይቅርታ ” ወደ መመረቂያ” ቤት ይላካል። ማስተማር የለም። ” ተሳስቷልና አስተካክለህ አምጣ” አይባልም። አንዳንዶች በመቶ ሺህ የሚቆጠር በጀት እያላቸው በሚሊዮን ታክስ ይጣልባቸዋል። እንዲህ አይነት ስህተት የሚሰሩ ምንም አይባሉም። አምስት መቶን አንድ ዜሮ ጨምሮ ያሳሳተ አለቀለት!! ይህም የመልካም አስተዳደር ሳይሆን የመልካም አስተሳሰብ ችግር ነው።

አዲስ አበባ አሁን አንዳንዶቹን አራዳ እያደረግች ነው። ንቃቷን እያካፈለቻቸው ነው። ቤት ለጋራ መከራየት ተጀምሯል። ጠበሳ ሲኖር በስምምነትና ” በመፈቃቀር ላይ በተመሰረተ” ይከናወናል። እቅድ ይወጣል። …. በተጻራሪው 2000 እየወሰዱ የሚሊዮን ኑሮ የሚኖሩ አሉ። የቶጀሩ አሉ። ኑሮን ሌሎችን ሲያንጠባጥባቸው ኑሮን የሚያንቀረቅቡ አሉ። የጥልቁ ተሃድሶ ዘመቻና የአዲስ አበባ መዥጎርጎር በቀለም የሚገለጸው አይደለም። አዱ ገነት የገንዳ፣ የገዳም፣ የጎዳና፣ የቱቦ ውስጥ፣ የህንጻ ላይ… ሁሉም አይነት ህይወት ይፈስባታል። አዲስ አበባ ብትነፍርም አላመጸችም። የአመጹ አይነት የተስማማት አትመስልም። ጎሳና ጎጥ ውስጥ መወሸቅ አትወድም። ንቃቷ ይህን አይቀበልም። ብችግር የምትነፈረው አንሷት በጎሳና በቀበሌ አሳብ መናጥ አልመረጠችም። በሄርና ጎት ውስጥ መቀርቀር አልፈለገችም።

ያበደው ” እመኑኝ” ይላል። አዲስ አበባን የሚመቻት በልኳ የሚሰፋ ፖለቲካና ፍልስፍና ከልተበጀ  አትነቃነቅም። ሁሉን ስላቀፈች ለሁሉም ቤት እንዳትሆን ለሚጎትቷት መልስ የላትም። የሁሉ እናት ሆና በረከቱን ስላየች ጎንደሬ፣ ኦሮሞ፣ ሲዳማ፣ ኦጋዴን፣ ሶማሌ፣ አፋር፣ ትግሬ… በሚሉ ሃይሎች ለመበለት አትፈቅድም። ግን ለውጥ ትፈልጋለች። መለወጥ ያምራታል። ሁሉንም ታውቃለች። አትሸወድም። ንቃቷ ከሁሉም በላይ ነው። ችግር ቢያንተከትካትም ” ብልኬ” ባይ ነች። ልኳ የሁሉም ቤት ሆኖ የመኖር እምነቷ ነው። እምነት !! በቦስና ቋንቋ  ማተቧ አብሮነት ነው!! ቸር እንሰንበት!! ገና የገባችሁ ተባረኩ። ያልገባቹህ ድፎ ጋግሩ፣ ድግስ አድምቁ፣ ንጉሱ ከመወለጃ ስፍራ እንጂ ከግር ግር ጋር ጉዳይ የለውም!! አሜን!!አሜን ጌታ ቦታ ላዘጋጁለት ተወልዷል። ለሚወዱት ሁሉም ቀን ልደቱ ነው። አሜን ሁሌም !!

2017ም ለእርስ በርስ ፍልሚያ ወደፊት!!

አዋጁ አንዲህ ነበር ፤ የኢትዮጵያ ዘመን ያሳስባል። አሁን ጊዜው ራስንና ህሊናን የመግዛት ነው። የመነጋገር ነው። የመደማመጥ ነው። የመስማማት ነው። ያልሆነላችሁ አቁሙ። ቢቻላችሁ ” አልሆነልኝም” በሉና ንስሃ ግቡ። ለማትችለቡበት የምትዘባርቁ ” እኔ እየረበሽኩ ነው” በማለት ውጡ፤ በስድብ ፖለቲካ የተለከፋችሁ ተመለሱ፣ “ያለ እኛ አገር አትመራም የምትሉም” አለዝቡ፣ ህዝብን በተስፋ የምትሞሉ ይብቃችሁ፤ ታመነም አልታመነም ታመናል። ይብቃ!! በቃ !! በክብር!!

ዘመን ይሄዳል፣ ዘመን ይተካል። አዲሱ አሮጌ ይሆናል። ሌላ አዲስ ዘመን ይመጣና ያረጅብናል። በአዲስ ዓመት አቅደው የሚከውኑ ጥቂቶች እንዳሉ ሁሉ በየዓመቱ ያቀዱትን በከበርቻቻ አጅበው የሚነጉዱ እቅድ አልባዎች የትየሌሌ ናቸው። ራሱ ማቀድ የሚባለው ጉዳይ ሳይገባቸው እንዲሁ በልማድ የሚኖሩ… ብቻ ምን አለፋችሁ ሁሉም ዓይነት ነዋሪዎች አዲስ ዓመትን ተቀብለዋል። 2017!!
ያበደው በውጪ አገር አዲስ ዓመት ለሚያከብሩ እንኳን አደረሰችሁ ይላል። ” እንኳን ደረስን ” የምትሉ ስልጡኖችም ካላችሁ ይሁንላችሁ። እግዚአብሄርን ማወቅና ማምለክ ለተምታታባቸው አዲሱ ዓመት እንዲገልጽላችሁ ያበደው ጸሎቱ ነው። በራስ በጎ ፈቃድ የሚከናወነውን ሁሉ ለፈጣሪ አደራ እየሰጡ በዝግ አእምሮ ለሚኖሩ ያበደው ያዝናል። ስሜትን ሁሉ ” እምነታዊ ጥላ” በመስጠት ፈጣሪ ፊታቸውን አጥቦ፣ ቁርስ ሰርቶ እንዲያጎርሳቸው የሚመኙ ፣የተለየ ባል/ ሚስት ጠፍጥፍፎ እንዲሰራላቸው የሚጓጉ፣ ስርዓት እንጂ እምነት ባጠገባቸው ያልዞረ… ደረቆች!! አዋቂ ነን ባዮች!! የልምድ ባሮች!! ማስተማር ወይም መማር የማይችሉ…ራሳቸውን ችለው የማይቆሙ፣ በልመና ሌላውን መስለው የሚኖሩ፣ ትህትናና “ፍቅር” መለየት የማይችሉ፣… ተንታኝ የሚመስሉ፣ እንደ ከበሮ የሚጮሁ፣…. ያበደው ይህን ሁሉ መታዘቡ ቀፈፈው። የዚህ ዘመን” ነብስ ያለው ሃውልቶች” የሚባሉትን አሰበ። ደንቁረው የሚያደነቁሩ…. እሱ አንዱ ፈጣሪ ፍቅርና ሩህሩህ እንደሆነ ያልገባቸው ደርቅ አሶች… እንዲህ ዓይነቶች ካልገጠሙዋችሁ ከብክነት ድናችኋል!! ያበደው ብዙ የሚረግማቸው አጋጣሚዎች አሉ!!
ቦሰና ስለ እምነት ክርክር አትወድም።” ሁሉም በገባው መጠን” የሚለው አካሄድ ይመቻታል። ንትርክ ደስ የሚላት ፖለቲካ ሲሆን ነው። እምነት ራሱ የፖለቲካ ያህል ቀኝና ግራ እንደሆነ ተመራምራ አልደረሰችበትም። ያበደው … ከሃሳቡ ሲነቃ የ2016 ያለመቻቻልና ያለመደማመጥ ጉዞ ታወሰው። በዳያስፖራ ዓለም ውስጥ ያለው የፖለቲካ አዙሪትና የደመ ነፍስ ጉዞ መቼ እርቃኑንን እንደሚቀር ናፈቀው።
የራስን ሰራ ከመስራት ይልቅ እርስ በርስ መቧቀስ፤ ከመነጋገር ይልቅ እንደ ጋለሞታ አደባባይ ወጥቶ መዣለጥ፣ ከመመካከር ይለቅ ቦታ እንኳን ሳይመርጡ መታኮስ… ያበደው የስህተቶች ደራሽ ጎርፍ ናላውን ይንደው ጀመር። ምን ያልተበላሸ ነገር አለ? ጠየቀ!! ሰዎች ቁጭ ብለው መነጋገር የማይችሉት ለምንድን ነው? መልስ የሌለው ጥያቄ!! መነጋገር ካልቻሉ ለምን ልዩነታቸውን አክብረው የራሳቸውን ስራ አይሰሩም? ለዚህም መለስ የለም!! ካልሆነ ለምን አይተውትም!! ያበደው ጮኸ….
ላብ አደር- ውዝ አደር፣ እናቸንፋለን – እናሸንፋለን… ምሊኒየም- ሚሌኒየም… በአንድ ቃል ስንት ውዝግብ ነበር። ተሸክሞ የሚኖር ወዝ አደር ተባለ ላብ አደር… ሰዎቸ ከዘይትና ከአሳ የቱ እንደሚመርጡ ድምጽ በሚሰጡበት ዓለም … እኛ ገና በስያሜ እንናረታለን። ያበደው አቅለሸለሸው። በእምነት ደጅ ውዝግብ፣ “እዛኛው ቤት ያለው እየሱስ ይቅርብህ፤ እዚህ አዲስ እየሱስ አለ ና፣ ነይ፣ ኑ..” ምዕመኑን ዥጉርጉር ማድረግ!! “የእነ እገሌ ብሄር ደብር አትሂድ፣ አትሂጂ፣ አትሂዱ…” መላዕክትን በብሔር በልቶ አምነት፤ ፖለቲካው ” እኔን ተከተል፣ አትተንፍስ፣ አትቃውም፣ አትጠይቅ…” የሚል አባዜ የተጠናወተው አመራሮችና ጋሻ ጃግሬዎች የተሰገሰጉበት፤ ለመተቸት የሚሞከሩም ሲገኙ – ዝንጠላ፣ ስድብ፣ አብረው ሲሰሩ የሰሙትን ማዝረክረክ፣ ጥላቻ፣ ክፋት….
አሁን 2016 አለቀ። 2017 ተጀመረ፤ “እስኪ ወደ ልቡናችን እንመለስ” ትላለች ቦሰና። ቦሰና የእምነተዋን ማተብ እያማተበች ” እናቴ አስቢን” አለች። አዎ!! ብንታሰብ ደግ ነበር። ግን ለመታሰብም የሚያደርስ ልቡና ይኖረን ይሆን? ያበደው ጠየቀ!! ምን አልባትም አሁን የደረስንበት ደረጃና አገዛዝ ” የሚገባን ይሆን?” አሰበ። ከተቀመጠበት ተነሳ…. “አዋጅ… አዋጅ…. አዋጅ ” አለና በፍጥነት እየተራመደ ለፈለፈ። አንድ ወዳጁን አገኘ!! እንዲረጋጋ ተንገረውና እያጉረመረመ ዝም አለ። ተፋ!! አረፋ የሚመስል…..
አዋጁ አንዲህ ነበር ፤ የኢትዮጵያ ዘመን ያሳስባል። አሁን ጊዜው ራስንና ህሊናን የመግዛት ነው። የመንጋገር ነው። የመደማመጥ ነው። የመሰማማት ነው። ያልሆነላችሁ አቁሙ። ቢቻላችሁ ” አልሆነልኝም” በሉና ንስሃ ግቡ። ለማትችለቡበት የምትዘባርቁ ” እኔ እየረበሽኩ ነው” በማለት ውጡ፤ ብስድብ ፖለቲካ የተለከፋችሁ ተመለሱ፣ ያለ እኛ አገር አትመራም የምትሉም አለዝቡ፣ ህዝብን በተስፋ የምትሞሉ ይብቃችሁ፤ ታመነም አልታመነም ታመናል። ይብቃ!! በቃ !! በክብር!!
የአገሪቱን ፖለቲካ ወደ እርቅ እንመራለን ለሚሉና ሃሳብ ላላቸው በር ይከፈት፤ የሚበጀው እርስ በርስ መነጋገርና በሰላማዊ መንገድ ችግሮችን መፈታት ነው። አሁን የተያዘው የቅርጫ ጉዞ የትም አያደርስም። ተበጣጥሰናል፤ ተበልተናል፤ ተነጣጥለናል፤ ተፈረካክሰናል፤ በተስቦ ውስጥ ነን፤ ተስቦው ማጭድ ሳይጀምር የተዘራውን የቂም ዘር እናጽዳ… ያበደው ጥሪው አንድ ነው… የመንፈስ ልዕልና ይሏል ይህንን መረዳት ነው። ገዢ ተገዢ ሳይባል ሁሉም ልብ ይበል… ታመናል፤ ከታመምን ቆይቷል፤ ሀመሙ የጸና ነው፤ ገጀራም ሊኖርበት ይችላል፤ ኢትዮጵያ ለሁሉም ቤት ትሆን ዘንድ ሃላፊዎቹ ሁሉም ናቸው!! ያበደው እንባው ቀረረ አገር… አገር… እስኪ ልቡና ይስጠን፣ እስኪ የእርስ በርስ ፍልሚያ ይቁም ….  በ2017 ለእርስ በርስ ፍልሚያ ወገባችሁን ያጠበቃችሁ ግፉበት… ለሁሉም  መልካም አዲስ ዓመት!!