Category: yabedew

የትግራይ ሪፐብሊክ አዋጅ!! ” እናት” ኢትዮጵያ ምን ይዋጥሽ?

አገሩ በሙሉ በባንዲራ አሸብርቋል። ከበሮ ይደለቃል። ለቁጥር የምታክቱ ሃውልቶች የሚፈስባቸው ብርሃን ያጥበረብራል። መኪኖች ጥሩምባ እየነፉ ይከንፋሉ። ሁሉም ዘንድ ” ደርብ” ይጨፈራል። ሁሉም መንደር ስካር ሆኗል። ቀይ፣ ቢጫና፣ በውል የማይለይ ቀለም የለበሱ ሕጻናት በሰልፍ ይተማሉ። “በታላቁ” መሪ ሃውልት አናት ላይ የሚንቀለቀል እሳት ይነዳል። የሃውልቱ ቁመት ትልቅ በመሆኑ ለሁሉም ይታያል። […]

“የሚገልህ ሆዳም ወንድምህ ነው” አለችን – ሃሬ ጉድ!!

ባልደረባዬም ሙሊት ነው። ሴትየዋ እንደ ጋሪ ነች። መናገር እንጂ ማሰብ አትችልም። ፋናና ኢቲቪን የምታዳምጥም አትመስልም። ቀባጠረች። ግድያው ላይ እና የስር ቤቱ ሮሮ ላይ ሙግት ገቡ። ቡና ስኒ ተሰበረ። ተዘላለፉ። በብሄር ተኮር ስድብ ተናረቱ። ይህን ጊዜ ያበደው ጥሎ ወደ ሚኖርበት ከተማ አመራ።

ኧረ – ሼም ነው !! – አይ ” በጥል – ቁ ” መታደስ

ገዚዎች ራሳቸውን ክፉ ስድብ ሲሰደቡ። በጠቂቱ ሸተናል፣ ገምተናል፣ በስብሰናል፣ኪራይ ስብሳቢ ነን፣ ሙሰኞች ነን፣ ነቅዘናል፣ እንደ ስርዓት ሟምተናል፣ መተማመን አልቻልንም፣ ጸረ ዴሞክራሲ ነን፣ ሕዝብ ፊት መቆም አልቻልንም እናፍራለን፣ ተሸርሽረናል፣ ተገዝግዘናል፣ ሞተናል፣ ሕዝብ ጠልቶናል፣ ሕዝብ አንቅሮ ተፍቶናል፣ በእኛ ምክንያት አገሪቱ አደጋ ላይ ወድቃለች፣ ልትፈራርስ ነው፣ ዜጎች እየተፈናቀሉ ነው፣ ደላሎችና ኮንትሮባንዲስቶች […]

ለ “ገዳዮች” – ውሮ ወሸባዬ

…. ውሮ ወሸባዬ…. ጀግኖች… እናትን ከልጅ ነጥላችሁ የምታርዱ፤ እናንተ ” ምጡቃኖች” የዚህ ሂሳብ ቆማሪዎች እልል በሉ፤ አግሱ፣ ደም ጠጡ፣ የተቆረጠ አንገት አቅፋችሁ ደንሱ፤ እናንተ የእርግማን ሽንቶች፣ እናንት ደም የማትጠግቡ የሃጢያት ሁሉ ኩይሳዎች፣ በሰው ነብስ ላይ የምታመነዘሩ ውርጃዎች፣ አዛውንትን የምትሰይፉ ክፉዎች፣ ታዛዦች፣ አዛዦች፣ …… የለጋ ህጻናት እምባ ይፍረድባቸሁ… የተጋታችሁት […]

አዲስ አበባም ነፍጠኛ ? አዲስ አበባ ትፍረስ? ቡፋዎች !!

ለኢትዮጵያ ሰላም ከሰጠ አዲስ አበባ ስሟ ብቻ ሳይሆን ህንጻዎቹእም ይፍረሱ። አሃ – ለካ ህንጻው ባለቤት አለው። ባለቤት የሌላት አዲስ አበባ ናት። አዲስ አበባ!! … አዲስ አበባዬ ፣ አዱ ገነት… አዱዬ የሁሉም ጎጆ!!… ያበደው አዘነ… ከምር አለቀሰ… ደህና ስንብቺ ብሎ ሊሰናበታት ሞከረ። አዲስ አበባን ሊሰናበት ቃላት ፈለገ … አልቻለም… […]

‘ብክለት’ – ተኮር ጉዳዮች – በድህነትን አትነገዱ!!

“…እንደ ጥናቱ ድምዳሜ ሁለት አበይት ጉዳዮች ተገኝተዋል። አሁን ሕዝባችን የሚበላውና የሚሸምተው ልክ እንደ አገሪቱ ኢኮኖሚ ስላደገ የሚጣለው ቆሻሻ ብዛት አድጓል። ጭብጨባ…. ሕዝባችን በቀን ሶስቴ ይበቃሃል ቢባልም ባለመስማቱና ከዚያ በላይ በመመገቡ የቆሻሻሻው መጠን በዝቷል።  ስለዚህ ይህ የእድገታቸን ማሳያ ዋናው ምልክት በመሆኑ በበጎ ጎኑ የታየ ሆኗል። ጭብጨባ… በሌላ በኩል የተገኘው […]

ባለፈው የወደፊቱን አመንዣጊ ትውልድ

ዛጎል ዜና ፡- ልቀቅ፣ ልቀቁን፣ ውጣልን፣ ውጡልን፣ ሂድልን፣ ሂዱልን፣ ጥፋ፣ ጥፉልን፣ ውደም፣ ውደሙ፣ ሙት፣ ሙቱ እለቅ፣ እለቁልን ….. ከንባታ ከጎንደር ወጣ፣ ጉራጌ ከኤርትራ ፈለሰ፣ ኦሮሞ ከኬንያ መጣ፣ ሃደሬ … የድሮው የሚጎትተን ህዝቦች፣ የወደፊታችንን በቀድሞው ጉዳይ የምናመነዥግ… በስደት የማናውቃቸውን ተጠግተን እየለመንን እየኖርን፣ የራሳችን ወገን ላይ ስደት የምናውጅ… አድሮ ማንሰለጥን… […]

የ “ኢህአዲግ ዋንጫ” ተሳታፊዎች ድልድል ይፋ ሆነ!!

የ ”ኢህአዲግ ዋናጫ” አንድ ውድድር ነው። በዚህ ውድድር የተሳታፊዎች ገደብ የሚጣለው አንዳንዴ ነው። ሲደምን ህገ ደንብ ይነሳል። ቅድመ ሁኔታ ይሰረዛል። ደመናው ሲገፍ ህግ ባይኖርም ” አለ” ተብሎ እግድ ይጣላል። ይህ ውድድር ታሪካዊ አሻራና መነሻ ይኑረው አይኑረው አዘጋጆቹ ራሳቸው አያውቁትም። ዋናው ፌዴሬሽኑ ግን አዲስ አበባ ቢሮ እንጂ ወኪል የለውም። […]

ቅድሚያ አሜሪካ- ቅድሚያ ” ኦሮሚያ፣ አማራ፣ ትግራዋይ፣ሲዳማ…” አይ እኛና ኢትዮጵያ

ጫ”ካሁን በሁዋላ አትረሱም፣ አንድ ልብ፣ አንድ መንፈስ፣ አንድ ቤት..”ቃላቶቹ፣ ቃላቶቹ የሚወጡበት ስሜት፣ አገላለጹ፣ አወራረዱ፣ የቃላቶቹና የሃረጎቹ ሃይል… ልዩነታችን!! “አሜሪካን ዳግም ሃያል፣ ታላቅ፣ ታዋቂ፣ ገናና እናደርጋታለን”… ጩኽት!! መጀነን!! መቼ? እስከዛሬስ? “ እንደገና ሃያልነት” ስሙልኝ ወገኖቼ እኒህ ሰዎች አሁንም ገናናነት ያንሳቸዋል። ይርባቸዋል። ይጠማቸዋል። አሜሪካኖች!! ” ካሁን በሁዋላ ቅድሚያ ለአሜሪካ” ይሉናል። […]

አዲስ አበባ አታብድም፤ ግን ምላጭ ውጣለች

…ያበደው ” እመኑኝ” ይላል። አዲስ አበባን የሚመቻት በልኳ የሚሰፋ ፖለቲካና ፍልስፍና ከልተበጀ  አትነቃነቅም። ሁሉን ስላቀፈች ለሁሉም ቤት እንዳትሆን ለሚጎትቷት መልስ የላትም። የሁሉ እናት ሆና በረከቱን ስላየች ጎንደሬ፣ ኦሮሞ፣ ሲዳማ፣ ኦጋዴን፣ ሶማሌ፣ አፋር፣ ትግሬ… በሚሉ ሃይሎች ለመበለት አትፈቅድም። ግን ለውጥ ትፈልጋለች። መለወጥ ያምራታል። ሁሉንም ታውቃለች። አትሸወድም። ንቃቷ ከሁሉም በላይ […]

2017ም ለእርስ በርስ ፍልሚያ ወደፊት!!

አዋጁ አንዲህ ነበር ፤ የኢትዮጵያ ዘመን ያሳስባል። አሁን ጊዜው ራስንና ህሊናን የመግዛት ነው። የመነጋገር ነው። የመደማመጥ ነው። የመስማማት ነው። ያልሆነላችሁ አቁሙ። ቢቻላችሁ ” አልሆነልኝም” በሉና ንስሃ ግቡ። ለማትችለቡበት የምትዘባርቁ ” እኔ እየረበሽኩ ነው” በማለት ውጡ፤ በስድብ ፖለቲካ የተለከፋችሁ ተመለሱ፣ “ያለ እኛ አገር አትመራም የምትሉም” አለዝቡ፣ ህዝብን በተስፋ የምትሞሉ […]

እስረኞች ” ተመራቂዎች ” ሆኑ!! ኮማንድ ፖስቱ እድሜው ይራዘም!!

ያበደው ሳቀ። ደስ አለው። አዲስ ነገር ሰማ። እስረኞች አዲስ ስም ወጣላቸው። ” ሰልጣኞች” ተባሉ። ሰልጠና ብቻ አይደለም ምርቃትም ተደርጎላቸዋል። የመረቋቸው ጠቅላይ ሚኒስትሩ ናቸው። አቶ መለስ ይህንን ወግ አላገኙም። አስረው ለማሰለጠንና ለማስመረቅ ሳይበቁ እጣ ወጣባቸው። ያበደው አሁን መለስ ላይ ቢፈትል አይፈራም። ራሱ ህወሃት ” አብሎቹን ሰብስቦ ” መለስ እያላችሁ […]

“ታላቋ ትግራዋይ”

ያበደው እንግድነት በተቀመጠበት ቤት ዙሪያውን ያማትራል። ገና ከመቀመጡ የጥያቄ መዐት አንጎሉን እየበወዘው ነው። ቤቱ የአንድ “ልማታዊ ድሃ” ምሳሌ ነው። በአራቱም መአዘን ግድግዳ ላይ ምስሎች አሉ። መለስ በትልቁ ጉብ ብለዋል። ጣታቸውን ቀስረው የ “ወደፊቷን ኢትዮጵያ” ያመላክታሉ። ሌላም ትልቅ ስዕል አለ። ስዕሉ ካርታ ነው። ካርታው ማብራሪያ አለበት። ከካርታው ላይ ያለው […]

“በጥልቀት…” ወይም ወደጥልቁ!!

ሜንጫ፣ ሜንጫ፣ ሜንጫ፣ ሜንጫ፣ ሜንጫ… ህብረት፣ ህብረት፣ ህብረት፣…. ውህደት፣ ውህደት፣…. መነጣጠል፣ መነጣጠል፣ መነጣጠል…. አመጽ፣ አብዮት፣ የሽምቅ ጦርነት፣ የገሃድ ጦርነት፣ የድረ ገጽ ጦርነት፣ ሃስብን በነጻነት የመግለጽ ማእቀብ… ያበደው ተምታታበት። ውጥረት፣ ግምደላ፣ የሰለለ እውነት፣ የፋፋ ቱፋ፣ ህልም፣ ቅዠት፣ ክዳት፣ክፋት……ጥላቻ፣ መለያየት፣ ከያቅጣጫው ይዘንባል። ህዝብን ያበሰብሳል። የሚያስጠልል የለም። ከውስጥም ከውጭም ያፈሳል፣ ፈሳሹ […]

የጀግናዋ – ምህላ ” ፈቀድኩለት – አልደፈረኝም”

… ይሸታል። ይቀረናል። ይገማል። ይቀፋል። ያስጠላል። ዛሬ ፍቅር ነገ ጸብ። ቀልብ የለውም። ውርጃ ነገር ነው። ግልቢያ ነው። እንደውም ግልብ ነው። ችግር ያለው ሁሉም ጋር ነው። “የዝንጀሮ ቆንጆ እንዲሉ” ትላለች ቦሰና። መዘላለፍ፣ መሰዳደብ፣ መካሰስ፣ መካካድ፣ አለመቻቻል፣ ተቀምጦ መነጋገር አለመቻል። ጣጣ ይዘው አደባባይ… የሚታገሉትን ገላጋይ አድርገው ጉዳቸውን ማፍረጥረጥ… እነሱ ሳይስማሙ […]

የአንድ ሰዓት ትዝታ – ከሞት መልስ

የዛሬ ዓመት በዚህ ሳምንት፣ የሰማይ ኩስ ድፍን ሳር ቅጠሉ ነጭ አድርጎታል። የቅዝቃዜው መጠን አይታወቅም። ሰማይና ምድር በበረዶ ተጣብቀዋል። ፍጡራን ጭራሹኑ የሉም። ጸጥ ረጭ …. ብቻ ሰማይ እዳሪውን ያለማቋረጥ ይለቀዋል። በረዶ እንደ ባዘቶ ጥጥ በውሽንፍር ተመስሎ እየበነነ ይነሰሰነሳል። አንዳንዴም ይጋረፋል። ሲኦል ለምን በእሳት ተመሰለ ያሰኛል። በደፈናው የቅዝቃዜ እቶን ነው። […]

ቻርተር፣ የሽግግር ጊዜ፣ የሽግግር መንግስት፣ አገርህን አድን፣ ውህደት፣ ፍቺ፣ ቀለበት፣ ምህላ፣ የርስ በርስ ትርምስ..

የሰንበት ወግ …አድማ፣ ባድመ፣ አኬልዳማ፣ ውሃ ማቆር፣ ወደፊት ፣ ወደ ሁዋላ፣ ግብርና መር፣ ውጤት ተኮር፣ ግምገማ፣ ውስወሳ፣ ጥርነፋ፣ ጎጥ፣ ማተራመስ፣ ማደናበር፣ ቆረጣ፣ አርበኛ፣ ማዕበል፣ ታሪክ ሰሪ፣ ታሪክ አዳሽ፣ አሸባሪ፣ ተሸባሪ፣ አቀነባባሪ፣ ያለምንም ደም..፣ተነሳ ተራ.መድ፣ ቦንድ፣ ግንድ፣ ህዳሴ፣ ውዳሴ፣መታደስ፣ ጥልቅ ተሃድሶ… ……….ተጋድሎ፣ ስድብ፣ አብዮት፣ አክቲቪስት፣ ነፍጠኛ፣ ጠባብ፣ … .ያበደው […]

ህልም እልም ድሮ ቀረ

የህትመት ቅድመ ምርመራ ጉዳይ ሲገርመን፣ ሰካይፒና ያሆ በመጠቀም መነጋገር  ያስቀጣል የሚል ህግ ተከተለ፣ ብዙ ህጎች አሉ። ወደፊት የሚጨመሩም አሉ። የወጡ ህጎች የሚመለከቱዋቸውና የማይመለከቱዋቸው ተፈጥረዋል። ልዩነቱ በኑሮ ብቻ አይደለም። ህግ የበላይ የሚሆንባቸውና ህግ የሚሰግድላቸው መኖራቸው ነው። ልማታዊው መንግስታችን ይህንን ቢያስብበት መልካም ነው። የህግ የበላይነት ጥያቄ በየቦታው አለ። ያበደው ያልተከለከሉ […]

ጠመዳ ፣ አጥማጅና ተጠማጅ

ጠመዳ ፣ አጥማጅና  ተጠማጅ የባሻዬ ልጅ ያጫወተኝ ጠመዳ ለወትሮው ከማውቀው የአጥማጅና ተጠማጅ ግንኙነት ተለየብኝ፡፡ ጠመዳው የራሱ ሕግና ደንብ ያለው፣ በተጠማጅና አጥማጅ የጋራ ስምምነት ያለ አንዳች ድምፀ ተአቅቦ የፀደቀ፣ ይግባኝ የማይጠየቅበት፣  አጥማጅ ተጠማጅን በምርኮ ለሶስተኛ ወገን አሳልፎ የሚሰጥበት፣ ተጠማጅ ለአጥማጅ ፍጹም ታዛዥ የሆነበትና አጥማጅ በምርኮ የሰጠውን ተጠማጅ ያለድርድር መልሶ […]