ዳጋ እስጢፋኖስ – የመነነው ገዳም

ዳጋ እስጢፋኖስ በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ በሦስት ነገር ይታወቃል፡፡ የመጀመሪያው ገዳማዊው ሕይወት ነው፡፡ ከዓለም የራቀ እውነተኛ ገዳም ነው፡፡ ዙሪያውን በባሕር የታጠረና ከአእዋፍ ድምጽና ከሐይቁ የማዕበል ድምጽ በቀር ምንም አይሰማበትም፡፡ ሥራ፣ ትምህርትና ጸሎት አንድ ሆነው የተገመዱበት ገዳም ነው ዳጋ –

ዳንኤል ክብረት

በ13ኛው መክዘ መግቢያ(እንደ ገዳሙ ታሪክ በ1268 ዓ.ም) የሐይቅ እስጢፋኖስ የአቡነ ኢየሱስ ሞአ ደቀ መዝሙርና የዐፄ ይኩኖ አምላክ(1263-1277 ዓ.ም.) ወንድም በነበሩት በአቡነ ኂሩተ አምላክ የተመሠረተው ዳጋ ቅዱስ እስጢፋኖስ ገዳም እስካሁን ድረስ በታሪክ ጥንታዊ፣ በእምነት ኦርቶዶክሳዊ፣ በአነዋወር ገዳማዊ፣ በሕይወት ተባሕቷዊ ሆኖ እንደቀጠለ ነው፡፡

አቡነ ኂሩተ አምላክ ገዳሙን በሰማዕቱ ቅዱስ እስጢፋኖስ ስም የቆረቆሩት የሐይቅ እስጢፋኖስን ለማሰብ ይመስላል፡፡ ጥንታውያን የኢትዮጵያ አብያተ ክርስቲያናት ከሚታወቁበት መለያ አንዱ ብዙ ጊዜ የሚጠሩት በሰማዕታት (ቅዱስ እስጢፋኖስ፣ ቅዱስ ቂርቆስ፣ ቅዱስ ጊዮርጊስ)፣ በአርባዕቱ እንስሳ፣ በቅዱስ ሚካኤልና በቅድስት ድንግል ማርያም ነው፡፡ አቡነ ኂሩተ አምላክ ወደ ዳጋ ሲመጡ በእመቤታችን ስም የተሠራች ቤተ ክርስቲያን ማግኘታቸውን የገዳሙ ታሪክ ይናገራል፡፡ አካባቢ ከአኩስም ዘመን ጀምሮ ክርስትና የተስፋፋበት በመሆኑ ይህ የሚደንቅ አይደለም፡፡ የእመቤታችንን ታቦት ወደ ደቅ ደሴት በመውሰድ የቅዱስ እስጢፋኖስ ታቦት የገባው በዐፄ ዓምደ ጽዮን ዘመን መሆኑ ይነገራል፡፡

ገዳሙ ከጣና ሐይቅ በስተ ምሥራቅ በጣና ማዕከላዊ ሥፍራ ላይ ከደቅ ደሴት አጠገብ ይገኛል፡፡ የደሴቱ ስፋት ሦስት ኪሎ ሜትር ያህላል፡፡ ቤተ ክርስቲያኑ ከተራራው ጫፍ ላይ ሲገኝ የመነኮሳቱ መኖሪያ በዙሪያው ከትሟል፡፡ የመናንያኑ ምግብ ›መኩሬታ› የሚባል ምግብ ሲሆን ከዳጉሳ እህል የሚዘጋጅ ዳቦ የመሰለ ምግብ ነው፡፡ ምግብ የሚበላው ውሎ ነው፡፡ ያውም ወደ ሁለት ሰዓት የሚፈጅ ጸሎት ከተደረገ በኋላ፡፡

ዐፄ ዘርአ ያዕቆብ(1426-1660 ዓ.ም.)፣ ዐፄ ሱስንዮስ(1600-1625 ዓ.ም.)ና ዐፄ ፋሲለደስ(1625-1600 ዓ.ም.) ለገዳሙ ቤተ ክርስቲያን ሠርተዋል፡፡ የነበረውን ጠግነዋል፡፡ ዳጋ እስጢፋኖስ በጣና ውስጥ የመጀመሪያው ገዳም ነው፡፡ ዐፄ ይስሐቅ(1406-1421 ዓ.ም.) ለጎሜ እና ዘጎር የተባሉትን ርስቶች ለገዳሙ ሰጥተው ነበር፡፡ በዐፄ ዘርአ ያዕቆብ ዘመን የገዳሙ መምህር የነበሩት አቡነ ይስሐቅ አባ ፍሬ ጽዮን የተባሉትን ሰዓሊ በመንበር ላይ የሚቀመጥ ሥዕል እንዲስሉ አድርገዋቸው ነበር፡፡ በወቅቱም ብዙ የግድግዳ ሥዕሎች ተሥለው ነበር፡፡ በመካከለኛው ዘመን አጋማሽ ዳጋ እስጢፋኖስ የነገሥታቱ የመቀበሪያ ገዳም ሆኖ ነበር፡፡ የዐፄ ዳዊት(1374-1406 ዓ.ም.)፣ የዐፄ ዘርአ ያዕቆብ፣ የዐፄ ፋሲል፣ የዐፄ ሱስንዮስ፣ ዐጽሞች ዛሬም በገዳሙ ይገኛሉ፡፡ ዐፄ ናዖድ(1488-1500 ዓ.ም.) የዐፄ ዘርዐ ያዕቆብን ዐፅም ከደብረ ነጎድጓድ አውጥተው ነው ወደ ዳጋ የወሰዱት፡፡ በ16ኛው መክዘ ገዳሙ የነገሥታቱና የንጉሣውያን ቤተሰቦች መቃብር ነበር፡፡

በ1556 አና በ1567 ዓም መካከል ባለው ዘመን የገዳሙ አበ ምኔት አባ ገብረ ክርስቶስ ከከንቲባ ገብረ ሚካኤል ባገኙት ድጋፍ ገዳሙን አንደገና አሳንጸውት ነበር፡፡ በገዳሙ የሚገኙ ሁለት የካንቫስ ሥዕሎች በዚህ ዘመን የተጠገኑ ሳይሆን እንደማይቀሩ ይገመታል፡፡ ዐፄ ሰርጸ ድንግል(1555-1589 ዓ.ም.) ከአዳሎች ጋር ለነበረበት ጦርነት ገዳሙን በጸሎት እንዲረዱት ጠይቆ ነበር፡፡ ሲመለስም ለገዳሙ በደቅ ደሴት ጉልት ሰጥቷል፡፡ አያሌ የከበሩ ዕቃዎችንም አበርክቷል፡፡ ድል አድርጎ የማረካቸውም ዕቃዎች በገዳሙ አኑሯቸዋል፡፡ ዐፄ ዘድንግል(1596-1597 ዓ.ም.) ያደገው በኋላም የተቀበረው በዳጋ ደሴት ነው፡፡

ዐፄ ፋሲለደስ(1625-1660ዓ.ም.) ለዳጋና ለክብራን በ1659 ዓም አካባቢ ደርደራ የተባለውን ጉልት ሰጥቶ ነበር፡፡ ዐፄ ዮሐንስም(1660-1674 ዓ.ም.) ይህንን ጉልት በ1670 አካባቢ አጽንተውታል፡፡ ዐፄ ፋሲል ከዚህም በላይ ቤተ ክርስቲያኑን ከ1654-56 ዓም ባለው ዘመን እንደገና ሠርቶ አጠናቅቆት ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ይህ ቤተ ክርስቲያን በ1707 ዓ.ም ተቃጠለ፡፡ ንጉሡም ዘቢድ የተባለውን ጉልት ለካህናቱ ሰጠ፡፡ በዚህም የተነሣ መጀመሪያ በአዞዞ የተቀበረው ዐፄ ፋሲለደስ በኋላ ዐጽሙ ወደ ዳጋ ተዛውሯል፡፡

ዐፄ ኢያሱ አድያም ሰገድ(1674-1698 ዓ.ም) ከ1673 ዓም ጀምሮ ዳጋን በተደጋጋሚ ይጎበኝ ነበር፡፡ በ1676 ዓም. አባ አርኩን የተኩት አበምኔት መምህር አስካል ለንጉሡ በጣም ቅርብ ነበሩ፡፡ እቴጌ ብርሃን ሞገሳ ናርጋ ሥላሴን ባሠሩ ጊዜ የዳጋ እስጢፋኖስ የነበረውን ጉልት ለናርጋ በመስጠታቸው ችግር ተፈጥሮ ነበረ፡፡

ዐፄ ተክለ ጊዮርጊስ በሐምሌ በ1774 ዓም ዳጋ የመማጸኛ ቦታ እንዲሆን ዐውጀው ነበር፡፡

ዳጋ እስጢፋኖስ በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ በሦስት ነገር ይታወቃል፡፡ የመጀመሪያው ገዳማዊው ሕይወት ነው፡፡ ከዓለም የራቀ እውነተኛ ገዳም ነው፡፡ ዙሪያውን በባሕር የታጠረና ከአእዋፍ ድምጽና ከሐይቁ የማዕበል ድምጽ በቀር ምንም አይሰማበትም፡፡ ሥራ፣ ትምህርትና ጸሎት አንድ ሆነው የተገመዱበት ገዳም ነው ዳጋ፤ በገዳሙ ከሚገኙት በላይ በአውሮፓ አብያተ መጻሕፍት ተበትነው የሚገኙት መጻሕፍቱ የገዳማውያኑን ዕውቀትና ትጋት ይመሰክራሉ፡፡ ገዳማውያኑ ከጠዋትና ከማታው ጸሎት በሚተርፈው ጊዜ አትክልት ይተክላሉ፣ ፍራፍሬ ያመርታሉ፤ ከዚያም አልፈው ዳጋን የተሳለመ ቱሪስት ሳይገዛው የማይወጣውን ቢለብሱት የሚሞቅ፣ ቢያለብሱት የሚያስመርቅ ጋቢ ይሠራሉ፡፡ ያ ጋቢ በጸሎትና በተባረኩ እጆች የሚሠራ ነውና በረከቱም የማይጠገብ ነው፡፡

ዳጋ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ዕውቀት ከግራኝና ከደርቡሽ ተርፎ ከተቀመጠባቸው ገዳማት አንዱ ነው፡፡ በዐፄ ሱስንዮስ ዘመን(1600-1625 ዓ.ም.) በገዳሙ የድጓ መጽሐፍ ላይ የተጻፈው የመጽሐፍ ዝርዝር የዳጋን የዕውቀት ማዕከልነት ያመለክታል፡፡

ኆልቈ መጻሕፍት ዘዳጋ

  1. ኦሪት -1
  2. ግብረ ሕማማት -1
  3. ዕዝራ -2
  4. ኢሳይያስ – 2 ዳንኤል – 2
  5. ነገሥት – 1
  6. መቃብያን – 1
  7. ምሳሌያተ ሰሎሞን – 1
  8. ሄኖክ – 1
  9. ሲራክ – 1
  10. ሕዝቅኤል – 1
  11. ጦቢት – 1
  12. ኤርምያስ – 1
  13. ደቂቀ ነቢያት – 1
  14. መልከ ጼዴቅ – 1
  15. ኢዮብ – 1

16.ኩፋሌ – 1

  1. ዳዊት – 2
  2. ሳቤላ – 1

19.ወንጌል -3

20.ጳውሎስ ዘምስለ ትርጓሜ -1

  1. ግብረ ሐዋርያ – 1

22.ግጻዌ – 2

23.ጸሎተ ቁርባን – 1

24.ሲኖዶስ -3

25.ቀሌምንጦ – 1

26.ዲድስቅልያ – 1

27.ኪዳን – 3

28.ፍካሬ ኢየሱስ – 1

29.ምእዳን – 1

30.ተአምር – 2

  1. ስንክሳር – 2

32.ገድለ ሰማዕታት – 3

33.መጽሐፈ ዶርሆ – 1

34.መጽሐፈ ልደቱ – 1

35.መጽሐፈ በአታ ወቁስቋም – 2

36.መጽሐፈ ፍልሰታ – 2

37.አርአያ ማርያም – 1

38.ላሐ ማርያም – 1

39.ድርሳነ ሚካኤል – 1

40.ድርሳነ ገብርኤል – 1

  1. ድርሳነ አርባዕቱ እንስሳ ወካህናተ ሰማይ – 1

42.ድርሳነ ሩፋኤል ወአፍኒን – 1

43.መዝሙር – 3

44.ዝማሬ… ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን – 1

45.ገድለ ሐዋርያት – 2

46.ምዕላድ (መጽሐፈ) – 1

47.ርቱዓነ ሃይማኖት – 1

48.መጽሐፈ ምስጢር – 1

49.መቃቢስ – 1

50.አፈወርቅ – 1

  1. መጽሐፈ ዜና አበው – 2

52.ሥርዓተ ምንኩስና – 1

53.እንጦንዮስ – 1

54.ኪሮስ – 1

55.ገብረ ክርስቶስ (ገድለ) – 1

56.ገድለ አቢብ – 1

57.ገድለ … – 1

58.ዜና እስጢፋኖስ – 1

59.ገድለ እስጢፋኖስ – 1

60.(ገድለ) ጊዮርጊስ – 1

61.ገድለ ፋሲለደስ -1

62.ገድለ አበ ከረዙን – 1

63.ገድለ አባ ኖብ – 1

64.ገድለ ዮስጦስ – 1

65.ገድለ ቴዎድሮስ – 1

  1. ገድለ አባ በኪሞስ – 1

67.ገድለ አባ ነብዩድ – 1

68.ማርቆስ ዘቶርመቅ – 1

  1. ገድለ አባ ብሶይ

70.ገድለ ሄሮዳ – 1

  1. ሳቤላ – 1

72.ዮሐንስ መጥምቅ – 1

73.ገድለ ገብረ መንፈስ ቅዱስ – 1

74.ስሞኒ ወአሮን – 1

75.ገድለ አባ ገሪማ – 1

76.ገድለ አባ ጰንጠሌዎን – 1

77.ገድለ…. -1

78.ገድለ አቡነ ተክለ ሃይማኖት – 1

79.ገድለ አባ ተክለ ሐዋርያት – 1

80.ገድለ አባ በጸሎተ ሚካኤል – 1

  1. ድርሳነ ሰንበት – 1

82.እግዚአብሔር ነግሠ – 1

፻(ወ)፳ወ፯ ዝየ ኆልቈሙ ቦ እለ ባሕቲቶሙ ወቦ እለ በአኅብሮ ዘተጽሕፉ  መጻሕፍት ዘደብረ ዳጋ

(ከዚህ በኋላ እነዚህን ይጨምራል)

83.ጉባኤ ነቢያት -1

  1. ረድእ ወመምህር – 1

85.መጽሐፈ ኅዳር – 1

86.ማር ይስሐቅ – 1

87.መጽሐፈ ብርሃን – 1

88.ዮሐንስ ከማ – 1

89.መጽሐፈ ጥምቀት – 1

90.ገድለ ኢየሱስ ሞአ – 1

91.ቅዳሴ – 1

92.ገድለ አባ ጰንጠሌዎን

በአድያም ሰገድ ኢያሱ ዘመን በዳጋው ወንጌል ላይ በተመዘገበ ሌላ የቆጠራ ዝርዝር ደግሞ ቀጥለው ያሉት ተዘርዝረዋል፡፡

  1. ገድለ አባ ኢየሱስ ሞአ -1
  2. ተአምረ ቅዱስ ጊዮርጊስ – 1
  3. ገድለ ቅዱስ ቴዎድሮስ – 1
  4. ገድለ ማር ዮሐንስ -1
  5. ገድለ አባ ኖብ ወአርከሌዲስ- 1
  6. መጽሐፈ ዶርሆ – 1
  7. መጽሐፈ ቄድር – 1
  8. ፍካሬ ኢየሱስ – 1
  9. ድርሳነ ሚካኤልና ገብርኤል – 1
  10. መጽሐፈ ጥምቀት – 1
  11. ግጻዌ – 1
  12. መጽሐፈ ፍትሐት – 1
  13. ድጓ -2
  14. ዝማሬ -2
  15. የያሬድ እግዚአብሔር ነግሠ -1

16.መጽሐፈ ሰንበት – 1

  1. ቅዳሴ -3
  2. ታሪክ -1

19.መጽሐፈ ምግባር -1

20.መጽሐፈ ሐዊ- 1

  1. ርቱዓ ሃይማኖት -1

22.ክብረ ነገሥት – 1

23.ጊዮርጊስ ወልደ አሚድ -1

24.መጽሐፈ በርለዓም -1

25.አርባዕቱ ወንጌል 4

26.ጳውሎስ – 2

27.ግብረ ሐዋርያት – 1

28.ቀለምሲስ – 1

29.ሐዋርያ -1

30.ሲኖዶስ – 2

  1. ዲድስቅልያ -1

32.ቀሌምንጦስ -1

33.ፈውስ መንፈሳዊ፣ ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን – 1

34.ሃይማኖተ አበው -2

35.ድርሳነ ቄርሎስ -1

36.አፈወርቅ -1

37.ረድአ እንጦንስ -1

38.ማር ይስሐቅ – 1

39.አረጋዊ መንፈሳዊ -1

40.አረጋዊ ዜና አበው – 1

  1. ፊልክስዩስ -1

42.ፍትሐ ነገሥት -2

43.ስንክሳር -2

44.ተአምረ እግዝእትነ ማርያም -2

45.ተአምረ ኢየሱስ -1

46.ትርጓሜ ጳውሎስ -1

47.ገድለ ሐዋርያት -3

48.ገድለ ጴጥሮስ ወጳውሎስ -1

49.ገድለ ሰማዕታት -2

50.መጽሐፈ ኅዳር -1

  1. መጽሐፈ ኪዳንና ሰርጊስ -1

52.መቃቢስ – 1

53.ፈረጅ -2

54.ዜና አይሁድ – 1

55.ግብረ ሕማማት – 1

56.መጽሐፈ ነቢዩድ – 1

57.ዜና አበው – 2

58.ረድእ ወመምህር – 1

59.አክሲማሮስ – 2

60.ድርሳነ ሩፋኤል -1

61.ጉባኤ መልክእ – 1

62.ገድለ ጻድቃን – 1

63.ገድለ ወለቱ – 1

64.ሰንጠረዥ – 1

65.ላሐ ማርያም – 1

  1. መጽሐፈ ምንኩስና – 1

67.ገድለ ቂርቆስ – 1

68.ገድለ ያሳይ – 1

  1. ድርሳነ ኢየሱስ – 1

ወኩሎሙ ድሙር ኆልቆ መጻሕፍት ፻ወ፴

ኆቆ መጻሕፍት

70.ኦሪት – 2

  1. ዕዝራ፣ ኢዮብ – 1

72.ጉባኤ ነቢያት – 1

73.ኢሳይያስ -1

74.ዳንኤል – 1

75.ኤርምያስ፣ ዳንኤል – 1

76.ነገሥት -1

77.ጦቢትና መጽሐፈ ኪዳን – 1

78.ሲራክ – 1

79.ኩፋሌ -1

80.ደቂቀ ነቢያትና ሰሎሞን -1

  1. ሕዝቅኤልና ዕዝራ – 1

82.መቃብያን – 1

83.ዳዊት -1

84.ሄኖክና ድርሳነ ገብርኤል -1

85.ገድለ ገብረ መንፈስ ቅዱስና ገድለ አፍቅረነ እግዚእ -1

86.ገድለ ተክለ ሃይማኖትና ገደለ ተክለ ሐዋርያት -1

87.ገድለ አባ ሳሙኤል -1

88.ገድለ አባ ከረዙንና አባ ጌርዳ

89.ገድለ አብርሃም

90.ገድለ አባ ገሪማና ገድለ እስጢፋኖስ -1

91.ድርሳነ ማርያም -1

92.ገድለ አቡናፍርና መልከ ጼዴቅ – 1

93.መጽሐፈ ፍልሰታ – 1

94.ገድለ ቴዎድሮስ ገድለ ኪሮስ -1

95.ገድለ አባ በግዑ ገድለ መብዐ ጽዮን – 1

  1. ገድለ አርሲማ ገድለ በርበራ – 1

97.ገድለ አባ ጰንጠሌዎን – 1

98.መጽሐፈ ምስጢር- 1

  1. ገድለ አባ በጸሎተ ሚካኤል -1
  2. ገድለ ላሊበላ – 1

101.መጽሐፈ ምዕላድ – 1

  1. መጽሐፈ ብርሃን -1
  2. ገድለ ጳውሊና መጽሐፈ እንጦንስ -1
  3. ገድለ ኪሮስ – 1
  4. ገድለ ፋሲለደስ – 1
  5. ድርሳነ ማርያምና በኪሞስ – 1
  6. ርቱዓ ሃይማኖት – 1
  7. የሐፄ እግዚአብሔር ነግሠ ከነ ተአምሩ – 1
  8. እግዚአብሔር ነግሠ የአርኬ – 1

110.ገድለ ገብረ ክርስቶስና ገድለ አቢብ – 1

111.ገድለ እስጢፋኖስና ገድለ ገላውዴዎስ – 1

ይቀጥላል፡፡

Advertisements

በሚሊዮኖች የተመዘበረው የደብረ ጽጌ ቅዱስ ዑራኤል ሒሳብ በውጭ ኦዲተር ሊመረመር ነው

በእግድ ላይ ካሉት የቀድሞ የጽ/ቤት ሓላፊዎች መካከል ሒሳብ ሹሙና ተቆጣጣሪው ቀርበው ኦዲት እንዲያስደርጉ በደብሩና በሀገረ ስብከቱ በወጣ ማስታወቂያ ተደጋጋሚ ጥሪ ቢተላለፍላቸውም ፈቃደኛ ባለመኾናቸው በፍ/ቤት ተገደው እንዲቀርቡ ለማድረግ· 

  Continue Reading

“የሰይጣኑ መንገድ” የኢትዮጵያው ታላቁ ግንብ?

ቦታው ሰሜን ጎንደር በለሳ ወረዳ ነው። ከአፄ ሲስኒዮስ ቤተመንግስት ባሻገር ይገኛል። በልጅነታችን ከምንፈራው ቦታ መካከል አንዱ ነው። ባለቤትነቱን ማን ለሰይጣን እንደሰጠው ግልፅ አይደለም። የጠየኳቸው ሰዎች ሁሉ ሊያስረዱኝ አልቻሉም። ምንጩን ስለማያውቁት ይመስላል፣ የሰይጣን መንገድ ብለውታል። ተፈጥሮው ትንግርት ሆኖባቸው ይመስለኛል።

Continue Reading

የባላምባራስ ሻህእርገጥ ስለአድዋ ጦርነት የዓይን ምስክርነት

(አቅራቢ፥ ጌታቸው ኃይሌ)

ባ፲፰፻፸፱ ዓ ም ታኅሣሥ ፳፱ ቀን ጃንሆይ አጼ ምኒልክ ሐረር ጨለንቆ አሚር አብዱላሂን ድል አድርገው ወዲያው ባላምባራስ መኰንን ነበሩና ደጃዝማች ብለው ሐረርን ሾሟቸው።

Continue Reading

እየተዘነጋ ያለው የተዋሕዶ አባቶች ሚና በዐድዋ ዘመቻ — ሐራ ዘተዋሕዶ

“ውጊያው የተጀመረው በሊቀ ጳጳሱ ብፁዕ አቡነ ማቴዎስ ቃል ነው፤“ “ጦርነቱን ድል ያደረግነው በካህናት አባቶቻችንም አስተዋፅኦ ነው፤“ “ወደ ሮም ከሔዱት ዲፕሎማቶች ቄስ ወ/ሚካኤል አንዱ ናቸው፤“ ††† (ዘ አዲስ/Ze Addis) የዐድዋን ጦርነት ዘመቻ ከመሠረቱ እስከ መደምደሚያው ድረስ ለድል ካበቁት ኢትዮጵያውያን ወገኖች መካከል የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን አባቶች በዋናነት ይጠቀሳሉ:: የዐድዋ ዘመቻ ከመታወጁ በፊት ጉዳዩ በሰላም እንዲያልቅ […]

via እየተዘነጋ ያለው የተዋሕዶ አባቶች ሚና በዐድዋ ዘመቻ — ሐራ ዘተዋሕዶ

እየተዘነጋ ያለው የተዋሕዶ አባቶች ሚና በዐድዋ ዘመቻ

  • ውጊያው የተጀመረው በሊቀ ጳጳሱ ብፁዕ አቡነ ማቴዎስ ቃል ነው፤
  • “ጦርነቱን ድል ያደረግነው በካህናት አባቶቻችንም አስተዋፅኦ ነው፤
  • ወደ ሮምሔዱት ዲፕሎማቶች ቄስ ወ/ሚካኤል አንዱ ናቸው፤

†††

(ዘ አዲስ/Ze Addis)

የዐድዋን ጦርነት ዘመቻ ከመሠረቱ እስከ መደምደሚያው ድረስ ለድል ካበቁት ኢትዮጵያውያን ወገኖች መካከል የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን አባቶች በዋናነት ይጠቀሳሉ::

የዐድዋ ዘመቻ ከመታወጁ በፊት ጉዳዩ በሰላም እንዲያልቅ ካህናት አባቶች በዲፕሎማሲው ተመድበው ሮም ድረስ ተጉዘዋል:: ጦርነቱም ከመጀመሩ በፊት ምሕላ አስይዘው ሕዝቡን ለውጊያ ሲያዘጋጁ ነበር:: ጦርነቱ ሲታወጅም የወቅቱ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ማቴዎስ፣ ዕጨጌው፣ እጅግ በርካታ ካህናት እና መነኰሳት ታቦታትን ይዘው ዘምተዋል:: በዝርዝር እንመልከተው፡፡

**********

ቅድመ ውጊያ

የዐድዋ ዘመቻ ከመታወጁና ጉዳዩ ወደ ጦርነት ከማምራቱ በፊት በሰላም ለመጨረስ ኢትዮጵያ ብዙ ርቀት ሔዳለች:: ተወካዮቿን ሮም – ጣልያን ድረስ በመላክ ኹኔታውን በሰላም ለመጨረስ ሰፊና ብልሃት የተሞላበት የዲፕሎማሲ ጥረት አድርጋ ነበር:: ይኸው በራስ መኰንን የተመራው የዲፕሎማቶች ቡድን ወደ ጣልያን በማምራት ከጣልያኑ ንጉሥ ኡምቤርቶ እና ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ክሪስፒ ጋራ ዝርዝር ውይይት አድርጓል::

28058963_2033852436892830_838589383464906887_n

የዲፕሎማት ቡድኑ አባልና ዋና ሰው ከነበሩት መካከል፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስትያን ካህን፣ ቄስ ወልደ ሚካኤል አንዱ ናቸው:: ካህኑ፣ ከራስ መኰንን ቀጥለው የኢትዮጵያ ዲፕሎማት ቡድን ኹለተኛው ሰው ነበሩ:: በሐርቫርድ ዩንቨርስቲ የታተመው የፕሮፌሰር ሬይመንድ ጆናስ “Battle of Adwa : African Victory in the Age of Empire” የተባለው መጽሐፍ ገጽ 82 ላይ እንዲህ ይላል፡-

“Ras Mekonnen delegation included translator Joseph Niguse, Orthodox priest WoldeMichael, and five other high ranking figures. They were supported by thirteen bodyguards and twenty one persola aides.”

**********

የዐድዋ ዘመቻ እና አበው ካህናት፤

የጣልያን ጉዳይ በዲፕሎማሲ እንደማያዋጣና መፍትሔውም ራስን የመከላከል ፍልሚያ መኾኑን በተደጋጋሚ ያስታወቀችው የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ናት:: የወቅቱ ሊቀ ጳጳስ አቡነ ማቴዎስ ጉዳዩን ጠንክረው የገፉበት ሲኾን፣ በቤተ መንግሥቱም ግፊት አድርገዋል:: ለጦርነቱ ክተት ሲታወጅም የቤተ ክህነቱ ዋና ዋና ሰዎች፣ እጅግ በርካታ ካህናትና መነኰሳት ወደ ዘመቻ ተመዋል:: ከታቦታቸው ጋራ ሦስት ወራት የፈጀ መንገድ ተጉዘዋል:: በየመንገዱ ከመገዘት ጀምሮ እስከ መጨረሻው የውጊያ ግንባር ድረስ በአካል ተሰልፈው ተዋጊዎችን በማበረታታት፣ የደከሙትን በማጽናት፣ የተሠዉትን በመፍታት( ጸሎተ ፍትሐት) በአካል መሣርያ ይዘው በመዋጋትም ትልቅ አስተዋፅኦ አድርገዋል::

ይህን እውነት በወቅቱ የነበረ ካፒቴን ሞልቴዶ የተባለ የኢጣልያ ጋዜጠኛ እንዲህ ሲል ጽፎታል (Moltedo , G L assedio Di Maccale)፤

“የሐበሾች ጦር .. ከሁሉም ብሔረሰብ ተውጣጥቶ ቀርቧል:: ..ጦርነቱንም ከወታደሮች ጋር ብቻ አልገጠምንም:: ..ቄሶች ሳይቀሩ ወጉን፤” በማለት ውጊያ ላይ የተሳተፉት ካህናትም ጭምር እንደነበሩ ይነግረናል:: (ጳውሎስ ኞኞም፣ “ዐጤ ምኒሊክ” በሚለው መጽሐፉ ገጽ 162 ጠቅሶታል)

28279049_564349027263327_1473745430431071812_n

በተለይ ከዘማቹ ቅዱስ ጊዮርጊስ ታቦት ጋራ ተያይዞ ገና ከመነሻው ብዙ ተኣምራት ይታዩ ነበር:: በዘመቻው ወቅት ታሪክ ጸሓፊ የነበሩት- ጸሓፌ ትእዛዝ ገብረ ሥላሴ፣ በወቅቱ ከቅዱስ ጊዮርጊስ ጽላት ጋራ የነበረውን ተአምራት- “ታሪክ ዘመን ዘዳግማዊ ምኒልክ” በሚለው መጽሐፋቸው ገጽ 230 እንዲህ ሲሉ ዘግበውታል፡-

“በዚህም ዘመን በጥቅምት ሁለት ቀን ካዲስ አበባ ከተማ ተነሥተው ወደ ትግሬ ዘመቻ ተጓዙ::.. በዚያም ቀን እንደ ቀስተ ደመና ያለ እሳት የሚመስል ከሰማይ ላይ በምዕራብ በኩል ሲሔድ በአራት ሰዓት ታየ:: ጢሱም ሳይጠፋ ብዙ ቆየ፤ የጢሱም መልክ አረንጓዴ ይመስል ነበር፤ ድምፁም እንደ መድፍ ተኩስ ኾኖ ተሰማ::”

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ካህናትና መነኰሳት፣ በገዳማችን ወይ በደብራችን ቁጭ ብለን ስለ ዘመቻው እንጸልያለን፤” አይደለም ያሉት:: ከዘማቹ ጋራ አብረው ታቦታቸውን ይዘው ዘመቱ:: ታቦቱን ተሸክመው ሦስት ወር ሙሉ ተጓዙ::

**********

“ሒዱና ተዋጉ” ብለው ባርከው ያሰናበቱት ሊቀ ጳጳሱ ነበሩ፤

Abune Mathewos

አንቶኒ ሞክለር ስለ ዐድዋ ጦርነት የመጨረሻ ምዕራፍ ሲጽፍ እንዲህ ይላል፤

“ሊቀ ጳጳሱ አቡነ ማቴዎስ ቅዳሴውን በሚመሩበት ግዜ ኹለት ጥይት ከውጭ ተተኮሰ:: .. ራስ መኰንንም የኢጣልያኖችን መምጣት ተናገሩ:: .. አቡኑም መስቀላቸውን በቀኝ እጃቸው ይዘው፣ልጆቼ ዛሬ የእግዚአብሔር ፍርድ የሚገለጽበት ቀን ነው:: ሒዱ:: ለሃይማኖታችሁና ለንጉሣችሁ ተከላከሉ:: ኹላችሁንም ከኃጢአት እግዚአብሔር ይፍታችሁ፤ አሉ:: መኳንንቱም መስቀል ተሳልሞ ወደ ውጊያ ገባ ይላል፤ ጳውሎስ ኞኞ፡፡ (ዐጤ ምኒልክ፣ ገጽ 203)

የኢትዮጵያ ዋና ዋና የጦር መሪዎች ቅዳሴ ላይ ነበሩ:: ጣልያን የመጀመርያውን ጥይት እንደተኮሰ -ቅዳሴውን አጠናቀው የጦር መሪዎቹን ባርከው “ሒዱና ተዋጉ” ብለው መንፈሳዊ ቡራኬና የማበረታቻ ቃል ሰጥተው ኢትዮጵያውያንን ያሰናበቱት ጦርነቱን ያስጀመሩት – እዚያው በቦታው የነበሩት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ማቴዎስ ናቸው::

የጦር አዝማቾቹ ወደ ውጊያ ሲገቡም ሊቀ ጳጳሱና ሌሎቹ ካህናት እጃቸውን ዘርግተው ይጸልዩ ነበር:: ይህን ጉዳይ ጸሓፌ ትእዛዝ ገብረ ሥላሴ፣ በ“ታሪክ ዘመን ዘዳግማዊ ዐጤ ምኒሊክ” ገጽ 268 እንዲህ አስፍረውታል፡-

አቡነ ማቴዎስም ታቦተ ማርያምን ይዘው ካህናቱም መነኮሳቱም ኾነው ምሕላ ይዘው የጊዮርጊስን ስብሐተ ፍቁር ሳይጨርሱ ድል ለኢትዮጵያ ኾነ:: እኛም ለጊዜው የፊተኛ ሰልፍ ድል ቢሆን የተኩሱ መጨረሻ መስሎን ደስ አለን፡፡

የዐድዋ ጦርነት ላይ በአካል ተገኝተው ታሪክ ሲዘግቡ የዋሉት ጸሓፌ ትእዛዝ፣ በዚሁ ዘገባቸው ገጽ 264 ላይ እንዲህ ሲሉ ይቀጥላሉ፤

“የዘመቱትም የኢትዮጵያ መነኰሳት እጅግ ብዙ ነበሩ:: ወይባ፣ ኣጥፍ፣ የዳባ ቀሚስ የለበሱ፣ የሰሌን ቆብ ያደረጉ ብዙ ነበሩ:: የጦርነቱም ለት እኩሉ ከንጉሠ ነገሥቱ ጋር፣ እኩሉ ደግሞ ከንግሥቲቱ ከእቴጌ ጣይቱ ጋር፣ እኩሉ ደግሞ ከሰልፈኛው ጋር ኾነው ወደ ጦሩ የሚሔደውን እየናዘዙ፣ የደከመውን እያወገዙ ሲያዋጉ ዋሉ::”

በዐድዋ ዘመቻ ድል አድርገው ነጻነታችንን የሰጡን አርበኞች አባቶቻችንና እናቶቻችን ብቻ አይደሉም:: ሰማዕት ኾነው ነጻነታችንን የሰጡን፣ አበው ካህናት እና መነኰሳት አባቶቻችንም ጭምር ናቸው:: ለሀገራችን ነጻነት ካህናትና መነኰሳት ከወታደሩ እኩል እንደ ወታደር ተጉዘዋል:: እንደ ጦረኛ ተዋግተዋል:: አዋግተዋል:: ካህናቱ ብቻ ሳይኾኑ ታቦታቱም ዘምተዋል::

battle-of-adwa-1896

ድሮ የዐድዋ በዓል ሲዘከር፣ የቅዱስ ጊዮርጊስ ተራዳኢነት በምልዓት ይነገር እንደነበር ድርሳናት ይገልጻሉ:: በዐድዋ ክብረ በዓል የቅዱስ ጊዮርጊስ ሥዕልም ይታተም ነበር:: ይህ ሥርዓት ከቀድሞው መንግሥት የኮሚኒዝም አስተሳሰብ ወደ ሥልጣን መምጣት ጋራ ተያይዞ እንደቀረ ከዚያም በኋላ እስከ አኹን የቤተ ክርስቲያኗ ድርሻ እንዲወሳ አይፈለግም::

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን፣ የዐድዋ ድል ዋነኛ ባለውለታ ናት:: ዐድዋ ሲወሳ የቤተ ክርስቲያኗ አስተዋፅኦ ይነሣ! ሌላው ባያደርገው ለእኛ ለኦርቶክሳውያን ግን ታሪካችን ነው:: በዓሉ በሚከበርበት ጊዜ ኹሉ የቤተ ክርስትያንዋ አስተዋፅኦ ይወሳ፤ ይነሳ::

**********

የኢትዮጵያ ጦር የተዋጋው ሑዳዴን እየጾመ ነውታቦተ ጊዮርጊስ የኢትዮጵያ ጦር መሀል ነበረ

  • “የኢትዮጵያ ጦር አሰፋፈሩ የቤተ ክርስቲያንን ፕላን የተከተለ ነበር፤
  • ጦርነቱ የተደረገው በሑዳዴ ጾም ውስጥ ነው:: ጾም እንዳይሻር ጳጳሱ ገዘቱ፤
  • አቡነ ማቴዎስ ከዋናዎቹ የጦር አማካሪዎች አንዱ ነበሩ፤

†††

እየጾመ የተዋጋው የኢትዮጵያ ጦር፤

የዐድዋ ጦርነት የተካሔደው በገና እና በሑዳዴ አጽዋማት ወቅት ነው:: የዓምባላጌ እና የመቐሌው ውጊያዎች የተካሔደው በገና ጾም ሲኾን ዐድዋ ላይ በአሻሾ፣ ራዕዮ እና ሰማያታ ተራራ እና ሜዳ ላይ የካቲት 23 ቀን የተደረገው ዋናው የዐድዋ ውጊያ ደግሞ የተደረገው በሑዳዴ ጾም ነው:: የያኔው ጾም ደግሞ እንዳሁኑ አልነበረም:: ምእመኑ ቀኑን ጾሞ ምሽት ላይ ነበር የሚመገበው::

በዚህ ምክንያት “ሠራዊቱ እንዳይደክምብኝ በማለት ንገሠ ነገሥቱ ዐፄ ምኒልክ፣ ለጦርነቱ ሲባል የዘንድሮውን ጾም እንዳይጾም ዘማቹን ወታደር ይፍቱልኝ:: ጾሙ ለወታደሮቼ ይሻርልኝ፤” ብለው አቡኑን ጠይቀው ነበር:: አቡነ ማቴዎስ ግን እምቢኝ አሉ:: “ወታደርም ቢኾንዘመቻም ቢኾን ጾምን ሻሩ አልልም፤” ብለው እምቢ አሉ::

ጳውሎስ ኞኞ፣ “ዐጤ ምኒልክ” በሚለው መጽሓፉ ላይ ይህን አስገራሚ ታሪክ እንዲህ አስፍሮታል፡-

የዐድዋ ጦርነት የተካሔደው በገና እና በሑዳዴ ጾም ነው:: ክርስቲያኑ ዘማች በዚያን ግዜ እንደነበረው አጿጿሙ ራቱን በልቶ እስከሚቀጥለው ጀምበር መጥለቅ ምንም አይቀምስም:: ውኃ እንኳን አይጠጣም ነበር:: ይህን የተገነዘቡት ዐጤኒልክ ጳጳሱን አቡነ ማቴዎስንጦርነት ላይ መኾናችንን ያውቃሉ:: ሠራዊቱ በጦርነቱም በጦሙም ተደራራቢ ጉዳት እንዳይደርስበት ያገኘውን እየበላ እንዲዋጋ ይፍቱት:: ቢያስፈልግ ከጦርነት መልስ ይጾማልቢሏቸው አቡኑአልፈታምብለው እምቢ አሉ:: ምኒልክም በዚህ አዝነውእግዚአብሔር የየዋህ አምላክ ይርዳው፤ አሉ::” ይላል::(ገጽ 172)

ሌላኛው ደራሲ ደግሞ፣ ጳጳሱ አቡነ ማቴዎስ ዐፄ ምኒልክን፣ ስለ ኢትዮጵያ የሚዋጋው እግዚአብሔር ነው:: ሰልፉ የሰው ሳይኾን የእግዚአብሔር ነው:: ድሉም የኢትዮጵያ ይኾናል፤ ብለው መናገራቸውን ዘግቧል:: አቡኑ ተሳስተው ይኾን? ያነ የኾነውን እስኪ እንመልከት?

የካቲት 22 ቀን ሌሊት የጣልያን ጦር ለውጊያ ከመነሣቱ በፊት ከባድ ድግስ ተዘጋጅቶለት በፌስታ ነበር:: የጣልያን ወታደሮችም የኢትዮጵያን ሠራዊት ለመውጋት ከሳውራ ተነሥተው ገንዳብታ ሲደርሱ ከሌሊቱ ስምንት ሰዓት ነበር:: ውጊያ ከመግባታቸው በፊት ዕረፍት እንዲያደርጉና በሚገባ እንዲመገቡ ታዘዙ:: በቆርቆሮ የታሸጉ ምግቦችን በልተው የሚበቃቸውን ያህል ውኃ ጠጥተው ዝግጅታቸውን አጠናቀው የኢትዮጵያ ሠራዊት ወዳለበት መሥመር በደፈጣ መግባት ጀመሩ::

የኢትዮጵያ ጦር መኰንኖች ደግሞ ቤተ ክርስቲያን ጸሎት ላይ ነበሩ:: የጣልያኖች የተኩስ ድምፅም እንደተሰማ ኢትዮጵያውያኑ የጳጳሱ አቡነ ማቴዎስን መስቀል እየተሳለሙ ወደ ውጊያ ገቡ:: እህል አልቀመሱም:: ውኃም አልጠጡም:: በጥድፊያ ወደ ሰልፋቸው አመሩ:: ውጊያው ተጀመረ:: የጣልያን ጦር በሦስት አቅጣጫ ተለጥጦ በመምጣቱ ጦርነቱ ከጠዋቱ ዐሥራ ኹለት ሰዓት ጀምሮ ቀኑን ዋለ::

የኢትዮጵያ ጦር ቀኑን የተዋጋው እህል ውኃ ሳይቀምስ ነበር:: ጦርነትን ምክንያት አድርጎ የገናን ጾም ሳይሽር፣ አሁንም ውጊያውን ምክንያት አድርጎ ሁዳዴን ጾም ሳይሽር እየጾመ ተዋግቶ የኢትዮጵያ ሠራዊት ደል አደረገ:: አቡነ ማቴዎስ አልተሳሳቱም ነበር:: ጳጳስ ይሉሃል እንዲህ ነው:: ሐሞተ ኮስታራ:: የእምነት ሰው::

**********

አቡነ ማቴዎስ የዐድዋን ጦርነት ከሚመሩት ሰዎች አንዱ ነበሩ፤

28378136_2034495193495221_6061582747875982063_n

አቡነ ማቴዎስ በመንፈሳዊው ጉዳይ ብቻ ሳይኾን የኢትዮጵያን ጦር የበላይ ኾነው ከሚመሩትና ከሚያስተባብሩት አዝማች መሪዎች ውስጥ አንዱ ነበሩ:: የጦር ዕቅዱ ላይ ከጦር መሪዎቹ ጋራ አብረው ይመክራሉ:: የጦር ውሎ ግምግማ ላይም ተሳታፊና ዋነኛ ተዋናይና ገምጋሚም ነበሩ:: ለምሳሌ፣ የዓምባላጌን የጣልያን ምሽግ የሰበሩትና ድል ያደረጉት ጀግናው ራስ መኰንን መቐሌ ላይ ያን መድገም ባለመቻላቸው ራስ መኰንን ላይ የሰላ ትችትና ወቀሳ ካቀረቡት መሀል አንዱ አቡነ ማቴዎስ ነበሩ::

“The Battle of Adwa” የሚለውን ግሩም መጽሐፍ የጻፉት ፕሮፌሰር ሬይመንድ ጆናስ፣ አቡነ ማቴዎስ ከኢትዮጵያ ጦር ዋና መሪዎች አንዱ እንደነበሩና በእያንዳንዱ የውጊያ ውሎ ግምገማ ላይ እንደሚሳተፉ እንዲህ ሲሉ ይጠቅሱታል/Jonas, Raymond; Jonas, Raymond Anthony. Battle of Adwa : African Victory in the Age of Empire, p.139/

“On the ninth, Ras Meconen forces launched a major assault on the fort (Mekeles fort), taking heavy casualities. The loss of life pained Ras Meconnen, but the reaction from Ethiopian leadership was pitliess. Taitu, Menelik, Tekle Haymanot and Abune Matewos turned on Meconnen and accused Ras Meconeen.”

ከዚህ መረዳት የምንችለው “Ethiopian leadership” ብሎ በአራተኛነት ያስቀመጣቸው አቡነ ማቴዎስን ነው:: አቡኑ ከሠራዊቱ ጋራ ኾነው የሚያጽናኑ ብቻ አልነበሩም::የኢትዮጵያ ጦር አመራር አካል ውስጥ አንዱ ነበሩ:: ውጊያ ሲበላሽ ይገሥጹ ነበር:: ራስ መኰንን ከፍተኛ ባለሥልጣን ቢኾኑም አቡኑ ሥልጣናቸውን ፈርተው ዝም አላሉም:: በውጊያ ውሎ ግምገማ(post combat evaluation) ላይ ተገኝተው ወቅሰዋቸዋል::

**********

ዐፄ ምኒልክከባድ ውሳኔ ሲያጸኑ አቡነ ማቴዎስን አማክረው ነበር፤

ዳግማዊ ዐፄ ምኒልክ ኢጣልያን ድል ካደረጉ በኋላ ምርኮኞችን በተመለከተ በኢትዮጵያ አመራሮች መካከል ከፍተኛ ክርክር ተደርጎ ነበር:: የመጨረሻውን ውሳኔ ንጉሡ የወሰዱት አቡነ ማቴዎስን አማክረው ነበር:: አሁንም ዝነኛው ፕሮፌሰር ሬይመንድ ጆናስ በዚያው መጽሐፋቸው ገጽ 234 ላይ እንዲህ ይላሉ፡-

“By all accounts, Menelik represented the voice of moderation. As Paul Lairbar put it, ” his natural goodness inclined him toward forgiveness. In the end Menelik took counsel of ABUNE MATEWOS, who sides with Taitu, Alula, Mengesha and the others.”

በጦርነቱ ወቅት በተከናወኑ ሌሎችም በርካታ ውሳኔዎች አቡነ ማቴዎስ ኹነኛ ተሳትፎ ነበራቸው፡፡

እና ምን ለማለት ነው? በቅድመ ጦርነት ዲፕሎማሲያዊ ዘመቻ፣ አንዷ ዲፕሎማት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ነበረች፡፡ ዲፕሎማሲው ፈርሶ ጦርነት ሲታወጅ አንዷ ዘማች የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ነበረች:: የቀረ የለም:: ጽላቱ፣ ካህኑ፣ መነኩሴው፣ ጳጳሱ ዘምቷል፡፡ ጦርነቱን በበላይነት ሲመሩ፣ የውጊያ ውሎውን ሲገመግሙና በከፍተኛ ውሳኔዎችም ጠቅላይ አዛዡን ሲያማክሩ ከነበሩ አካላት አንዱ ጳጳሱ አቡነ ማቴዎስ ነበሩ፡፡

**********

ዘማች ሠራዊቱን ያሰፍሩና ቦታ ያስይዙ ከነበሩት ካህናትም ነበሩ፤

የዐድዋ ዘማች ሠራዊት አሰፋፈር ዕቅዱ የወጣውም የተካሔደውም በቤተ ክህነቱ ፕላን ነበር፡፡ ከሰባ ሺሕ በላይ የነበረውን የዐድዋን ጦረኛ ያሰፍሩና ቦታ ያስይዙ የነበረው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ካህናትና መነኰሳት ነበሩ፤ ይሉናል- በቦታው ተገኝተው የነበሩት የታሪክ ጸሐፍት – ሐበሻውም ፈረንጁም::

በጦርነቱ በቦታው ተገኝተው ያዩትን የጻፉት ጸሐፌ ትእዛዝ ገብረ ሥላሴ – ታሪክ ዘመን ዘዳግማዊ ምኒሊክ” በሚለው መጽሐፋቸው (ገጽ 225) – የጦሩን አሰፋፈር በካርታ ሥለውታል:: እዚህ ላይ የለጠፍኩትም እርሱን ነው:: አረንጓዴ ቀስቶቹንና ቀዩን ክበብ የጨመርኩበት እኔ ነኝ:: ቀይዋን ክበብ ውስጧን በደምብ ይመልከቱት – ታቦት ይላል:: ታቦቱ የሰፈረው ቦታ ላይ ነበር:: በደንብ እንዲታይ ብዬ ነው በቀይ የከበብኩት::

ጸሓፌ ትእዛዝ ያስቀመጡት ካርታ ብዙ ይናገራል:: መጀመርያ ይህ አሰፋፈር የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ክብ የቤተ ክርስትያን ሥሪት(ዲዛየን) ነው:: ዲዛየኑ ወይም ፕላኑ ሙሉ ለሙሉ ይመሳሰላል:: ቤተ ንጉሥ በመባል የሚታወቀው ክቡ የሕንፃ ቤተ ክርስቲያን አሠራር ነው:: መቅደስ፣ ቅድስት እና ቅኔ ማሕሌት:: በስተምሥራቅ በኩል ታቦት ይቀመጣል:: ቤተ መቅደሱ መሀል ላይ መቅደሱ አለ:: መቅደስ ውስጥ የሚገቡት ሥልጣነ ክህነት ያላቸው አገልጋዮች ብቻ ናቸው:: ኹለተኛው ዙር ቅድስት ላይ ደግሞ ሥጋ ወደሙን ለመቀበል የወሰኑና ወደ እግዚአብሔር የቀረቡ ወገኖች ቦታ ነው:: ቅኔ ማሕሌት የመዘምራን ሊቃውንቱ ቦታ ነው:: ከዐድዋ ዘማች አሰፋፈር አንጻር ካርታውን በጥሞና ይመልከቱት::

28377520_2034958610115546_4157590406379621223_n

የመጀመርያው መሀል ላይ ያለው ክበብ – የንጉሠ ነገሥቱ፣ የንግሥቲቱና የሚራዷቸው የአገልጋዮቻቸውና የጠባቂዎቻቸው ቦታ ነው:: ኹለተኛው ክበብ ደግሞ፣ ዋና ዋና የጦር አበጋዞች ሙሉ ክብ ሠርተው ሰፍረውበታል:: እነዚህ ለንጉሠ ነገሥቱ በጣም የቀረቡ አዋጊ መኰንኖችና ጭፍሮቻቸው ናቸው:: ሦስተኛውና የመጨረሻው ዙር ክበብ ደግሞ የተለያዩ ራሶችን ይዟል:: እዚህ ዙር ላይ ያለው ጦር እጅግ ብዙ ነበር፡፡ ምናልባትም የዘማቹ 60 በመቶ እዚህ ዙር ላይ እንደነበረ ተጽፏል:: የቅዱስ ጊዮርጊስ ታቦት ደግሞ ጊዜያዊ ማደርያ ድንኳን ተሠርቶለት በስተምሥራቅ በኩል ተተክሏል::

ይህን በሚመለከት ያገር ውስጥ ታሪክ ጸሓፊዎችና እነበርክሌይን የመሰሉ የውጭ የታሪክ ጸሓፍትም ተባብረው የመሰከሩት ነገር ደግሞ እንዲህ ይላል፡-

የዐድዋን ዘማች የአሰፋፈር ንድፍ አውጥተው ወታደሩን ቦታ ሲያሲዙ የነበሩት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ መነኰሳትና ካህናት ነበሩ፤” ይሉናል:: ዲዛየኑ ከነአሰፋፈሩ ራሱ እኮ ይናገራል:: መቅደስ፣ ቅድስት፣ ቅኔ ማሕሌት – ቤተ ንጉሥ ዲዛየን እንደኾነ::

የኢትዮጵያ ሠራዊትም ሲዋጋ የነበረው በዚህ አሰላለፍ ነበር:: ሦስተኛው ዙር ላይ ያለው የራሶች ዙር የመጀመርያውን ጥይት ይተኩሳል ወይም የመጀመርያውን ማጥቃት ያከናውናል:: ይህ ዙር ሲሳሳ ቀጣዩ ዙር ወደ ውጊያው ይገባል:: ከዚያ ደግሞ በወቅቱ የተሻለ ትጥቅና ልምድ የነበረው የንጉሠ ነገሥቱ እና የንግሥቲቱ ጦር እና ፈረሰኞች ይከተላሉ:: የኢትዮጵያ ጦር ብዛት ቢኖረውም በመልክ በመልኩና የተቀመጠውም በዙር ስለነበር ንጉሠ ነገሥቱ ለማዘዝ አላስቸገራቸውም:: ጣልያንም ይሄን ሦስት ዙር ሰብሮ መግባት አልቻለም::

ለጥቁር ሕዝብና በቅኝ አገዛዝ ሥር ለነበሩ ወገኖች ኹሉ የተስፋ ብርሃን የኾነው የዐድዋ ጦርነትና ድል አንዷና በዘመኑ ቋንቋ ወሳኟ መሐንዲስ፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን! የነጻነታችን እናት! የኢትዮጵያ ባለውለታ! ተገቢው ክብር ይሰጣት:: ውለታዋ አይዘንጋ! ዕዳ አለብን ጎበዝ!

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን የማን ናት?

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከአምስቱ ጥንታዊ የኦርየንታል ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ አብያተ ክሪስቲያናት ማለትም ከኮፕት (ግብጽ)፣ ህንድ፣ ሶርያና አርመን ቤተ ክርስቲያናት መካከል አንዷ ናት። ኢትዮጵያ በመጽሐፍ ቅዱስ ከ፵ ጊዜ በላይ የተነሳች ሲሆን ከክርስትና በፊት የብሉይ ኪዳንን እምነትና ባህል ተቀብላ እግዚአብሔርን ታመልክ እንደነበር መጽሐፍ ቅዱስ ይነግረናል……

Continue Reading

” ወዮልህ ቴዲ አፍሮ፣ ወዮልህ ሃይሌ፣ ወዮልሽ ኤልሳ ቆሎ ” ትንቢተ እህተ ማርያም

ዛሬ ቢጫ ለብሳ ” ትንቢት” ያሰራጨች አንዲት ሴት የቲዎድሮስ ካሳሁንን፣ የሃይሌ ገብረስላሴን፣ የኤልሳ ቆሎን በመጥራት ” ወዮላችሁ ” ስትል ማስጠንቀቋ እያነጋገረ ነው። መልዕከቱን በቪዲዮ የሰራጨው አዲስ ነገር በሚል የዩቲዩብ ሊንክ ሲሆን በበጎና በትችት ሰፊ አስተያተም ተሰንዝሮበታል።

Continue Reading

በወልዲያ የተፈጸመውን ጭፍጨፋ የሃይማኖት አባቶች አወገዙት

በውጭ የምትገኘው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ በሀገር ቤት የሚገኘው ቤተክህነት በጉዳዩ ላይ ዝምታን መመረጡ እጅግ እንዳሳዘናት በመግለጽ መግለጫ አውጥታለች።

Continue Reading

የቅዱስ ጳውሎስ የእግር ብረት! (ሊነበብ የሚገባው)

የእሥር ቤቱ ጠባቂ ከእንቅልፉ ሲነቃ በሮቹ ሁሉ ተከፍተው አየ፥እስረኞቹ ያመለጡ ስለመሰለውም ራሱን ለማጥፋት ሰይፉን መዘዘ።በዚህን ጊዜ ቅዱስ ጳው ሎስ ድምፁን ከፍ አድርጐ “በሰውነትህ ልዩ ክፉ አትሥራ፥በገዛ እጅህ ታርደህ አትሙት፥ማንም ያመለጠ እስረኛ የለም፥ሁላችንም ከዚህ ነን፤”አለው።የገረፈውን ያሰቃየውን እና ያሠረውን ወታደር ከሞት አዳነው።“ለማንም በክፉ ፈንታ ክፉ አትመልሱ፥በሰው ሁሉ ፊት መልካም የሆነውን አስቡ፤”ብሎ በቃል ያስተማ ረውን በተግባር አሳየ

Continue Reading

Photos: The architectural mastery of Ethiopia’s ancient churches

Ethiopia is legendary for its medieval, rock-hewn churches, the cruciform and colorful frescoes of which have attracted tourists from across the world. The ancient kingdom of Abyssinia, which we now know as modern-day Ethiopia and Eritrea, was probably the site of the first Christian nation, and the churches still serve as religious sanctuaries and draw pilgrims celebrating the Ethiopian Christian calendar.

Continue Reading

ወንጌላዊው ‘መምህር’ ግርማን “ይዋጣልን” ሲል ጋበዛ

“ሃዋሪያ” ሃብታሙ፣ ይዲዲያ “መምህር” ግርማ ወንድሙን በአካል ተገናኝተው እንዲጸልዩ፣ አስፈልጊም ከሆነ እሳቸውን መሰል በሙሉ ተሰባስበው እሱ ብቻውን መጥቶ ትክክለኛው መንፈስ እንዲገለጥና ትውልድ እንዲድን ጥያቄ አቀረበ። ብዙም ጭፈራና ዝላይ የማይወዱ አገልጋይ ከሆኑት መካከል አንዱ ” ጉዳዩ የመንፈስ ጉዳይ ነው፤ በጸሎት ማሸነፍ እንጂ የአደባባይ ፉከራ ዋጋ የለውም፤ መንፈስ የሚሸነፈው በመንፈሳዊ ጦርነት እኒ በአደባባይ ግብግብና በቲፎዞ ፊት በሚደረገ ግጥሚያ አይደልም” ብለዋል።

Continue Reading

የሮማው ጳጳስ፤ አባታችን ሆይ ፀሎት ማሻሻያ ያስፈልገዋል አሉ

ፓትርያርኩ አባ ፍራንሲስ፣ እነዚህ አባባሎች፣ በተሳሳተ አተረጓጎም ሳቢያ የተዛባ መልዕክት ያዘሉ ናቸው ብለዋል። ፈጣሪ ለፈተና ይዳርገናል የሚል የተዛባ መልዕክት የያዙ የተሳሳቱ አተረጓጎሞች እንዲስተካከሉ እፈልጋለሁ ሲሉም ተናግረዋል – ጳጳሱ። “…let us not into temptation” በሚል አባባል መስተካከል እንዳለባቸውም ጳጳሱ ገልፀዋል።

Continue Reading

በሕጋዊው ቅዱስ ሲኖዶስ መመሪያ መሠረት ሶስት ካህናት ላይ እገዳ ጣለባቸው

ቅዱስ ሲኖዶስ የቤተ ክርስቲያኑን ሕግና ቀኖና ለማሰከበር ባለበት ኃላፊነት በተለይም የምእመናን መለያየት ክፉኛ ስላሳስበው የወሰደው መንፈሳዊ እርምጃ መሆኑ ታውቆ አባ ኃ/ጊዮርጊስ ተሾመ፣ ቄስ አብርሃም ቦጋለ እና ቁስ አለምእሸት አብርሃ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤ/ክ አገልግሎታቸው እውቅና የሌለው በመሆኑ ተቀባይነት ስለሌለው ምዕመናን ይህንኑ በመረዳት ማንኛውንም ክህነታዊ አገልግሎት ከነዚህ ግለሰቦች ባለመቀበል ለቀኖና ቤተክርስቲያን ዘብ እንዲቆም ቤተክርስቲያን ጥሪዋን እንደምታቀርብ ውሳኔው ዘግቧል።

Continue Reading

ቅ/ሲኖዶስ በአንድነት በመሥራት ለምእመናን አቤቱታ ምላሽ እንዲሰጥ ተጠየቀ

“የተሐድሶ ኑፋቄ በጸሎትና በርቱዕ አስተምህሮ ሊመክት ይገባል፤” ብፁዕ አቡነ እንጦንስ

  • የጥቅምት ቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ፣ የመጀመሪያ ዓመታዊ መደበኛ ስብሰባ መክፈቻ ጸሎት ተካሔደ፤
  • የተሐድሶ ኑፋቄ፣ በጸሎትና በርቱዕ አስተምህሮ ካልተመከተ፤ ከዮዲት ጉዲት ጥፋትና ከግራኝ ወረራ ይልቅ የቤተ ክርስቲያንን ህልውና እንደሚያናጋ ብፁዕነታቸው አሳሰቡ፤
  • የምሥራቅ ጎጃም ሀገረ ስብከትን፣ በሃይማኖታዊና አስተዳደራዊ በደሎች ያስቸገሩት ብፁዕ አባ ማርቆስ እንዲነሡ፥ ግፉዓን ካህናት፣ ምእመናንና የሰንበት ት/ቤቶች ጠየቁ፤
  • ችግሮቹ መፍትሔ ሳይበጅላቸው ከቀጠሉ፣ ለሀገረ ስብከቱና ለመላዋ ቤተ ክርስቲያን ውስብስብና ዘርፈ ብዙ ጉዳቶች እንደሚያስከትሉ አሳስበዋል፤
  • “ምክር ዝክር የሌላቸው ግራ አጋቢ” ያሏቸውን ብፁዕ አባ ቶማስን አስጠነቀቁ፤ ብፁዕ አባ ማርቆስን እየደገፉ በሚከተሉት፣ ወጣቱን ትውልድ ከቤተ ክርስቲያን የሚያርቅ አካሔዳቸው ወቀሷቸው፤
  • ከደብረ ማርቆስ፣ ብቸና እና ደጀን የተውጣጡትና በ7 አውቶቡሶች ተጓጉዘው የደረሱት ከ500 በላይ ካህናትና ምእመናን፣ የአቤቱታ ድምፃቸውን ለቅዱስ ሲኖዶስ አባላት አሰምተዋል፤
  • የምልአተ ጉባኤው መክፈቻ ጸሎት መርሐ ግብር በተደረገበት፣ የመንበረ ፓትርያርክ ቅድስተ ቅዱሳን ማርያም ገዳም፣ አቤቱታቸውን ያሰሙ በርካታ ምእመናን፤ ለቅዱስ ሲኖዶስ ልዕልና እና ለሕገ ቤተ ክርስቲያን መከበር ጥብዓት ላሳዩት፣ ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጅ አቡነ ዲዮስቆሮስ አድናቆታቸውን ገልጸውላቸዋል፤

†††

  • በማዕከል የተቋቋመው፣ የፀረ ተሐድሶ ዘኦርቶዶክስ ጉባኤ፣ በአግባቡ ባለመሥራቱ ዳግም እንዲቋቋም፣ የአዲስ አበባ ወጣቶችና ጎልማሶች ማኅበራት ኅብረት ጠየቁ፤
  • የማኅበራት ኅብረቱ፣ ለምልአተ ጉባኤው ባቀረበው ባለ13 ነጥቦች አቤቱታ፤ በመዋቅር የተሰገሰጉ የኑፋቄው ቅጥረኞች ታግደው እንዲመረመሩ፤ ተወግዘው የተለዩት ለሕዝቡ በይፋ እንዲታወቁና ለኑፋቄያቸውም በሊቃውንት ጉባኤው ምላሽ እንዲሰጥ፤
  • ውጉዛኑ፥ በቤተ ክርስቲያን አስማተ ማዕርጋት፣ አልባሳት፣ ንዋያተ ቅድሳትና የትምህርት ማስረጃዎች እንዳይጠቀሙ በሕግ እንዲከለከሉ፤ ባለቤትነትና ባለመብትነት የሕግ ጥበቃ እንዲያገኝ፤
  • ታግደውና ተሰናብተው ጉዳያቸው በተያዘው ውሳኔ እንዲሰጥ፤ በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት፣ በመምህራን ላይ የተደረገው“ጅምላ እግድ”እንዲስተካከል፤
  • በኑፋቄ ለተደናገሩ ምእመናን፣ በቤተ ክርስቲያናችን የብዙኃን መገናኛዎች ምላሽ እንዲሰጥና የዐውደ ምሕረት ጉባኤያትም እንዲዘጋጁ፤
  • በተለያዩ ቦታዎች፥ ሕንፃ ቤተ ክርስቲያንን በማፍረስ፣ ታቦታትንና ንዋያተ ቅድሳትን በየቦታው በመጣል የሚፈጸመው ድፍረት እንዲቆም፤
  • የቅዱስ ሲኖዶስ ልዕልና እንዲከበር፤ በማኅበረ ቅዱሳን ላይ የሚደረጉ ጫናዎች ተወግደው፣ በቤተ ክህነቱ የቴሌቭዥን ጣቢያ የአየር ሰዓት እንዲሰጠው ጠይቀዋል፤

“ሕጋዊው” የኢት/ኦ/ቅ/ሲ/ – “ሕዝባችን አሁን ያለበት ሁኔታ በየትኛውም አቅጣጫ ተስፋ ያለው ሁኖ አይታይም”

ከሕጋዊው ኢት/ኦርቶዶስክስ ቅዱስ ሲኖዶስ  የተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫ

«ለሀገርና ለከተማ ሰላምን ፈልጉ፥ ስለ እርስዋም ወደ እግዚአብሔር ጸልዩ።» ኤር 29፡7

ነቢዩ በስደት አገር ለሚኖሩት ስደተኞች እሥራኤላውያን ለሀገር ሰላም ፈልጉ የሀገር ሰላም የሕዝብ ሰላም ነውና ይላል ዛሬም ሕጋዊው ቅዱስ ሲኖዶስ ለሕዝባችን ለሀገር ሰላም ጸልዩ የሚል መልእክት ያስተላልፋል

የተከበራችሁ ኢትዮጵያውያን! በአሁኑ ወቅት በሀገራችን ምን እየተከናወነ እንደሆነ የኢትዮጵያን ጉዳይ የሚከታተል ሁሉ ይረዳዋል ብለን እናምናለን  አሁን አገዛዙ አቅም አጥቶ ነግሮች ሁሉ እየተበላሹ ናቸው የዚህ ወጤት ደግሞ ህዝባችን ወዴት ሊወሰደው እንደሚችል ከወዲሁ እየታየ ነው   ባለፉት ሳምንታት «በተባብሩ ጉባኤ» ላይ ሕጋዊው ቅዱስ ሲኖዶስ ያቀረብው ሐሳብ የዚህን ስጋት ነበር

እንደ ወቅቱ ሁኔታ አገሪቷ ያልፈረሰቸው ሕዝባችን ፈረሃ እግዚአብሔር ያደረበትና  ጨዋ ሕዝብ ስለሆነ እንጅ መንግስት እንደ መንግሥት  ስለሚያሰተዳድር አይደለም ፤ እርሱ ከቀረ አመታት ተቆጥረዋል።  በዚህ አጋጣሚ ሕዝባቸን በማሳየት ላይ ያለው  ኢትዮጵያዊ  ጨዋነት በቤተ ክርስቲያንና በኢትዮጵያ ስም  ሳናመሰግን እናልፍም።  መንግሥት ተብየው  እንደሚሰራው ተንኮል ቤሆን ኑሮ  ኢትዮጵያ ሞቃድሾን በሆነች ነበር።  ከጥቂት የፖለቲከኞችን በተለይም የገዢውን ፓርቲ ተንኮል በሚያራምዱ ግለሰቦች አማካይነት  የሚያመጡት መፈናቀል ከልሆነ በቀር  በሁሉም የሀገሪቱ ክፍሎች የሚኖሩ የተለየየ ቋንቋ  የሚናገሩ ኢትዮጵያውያን ፤ ሕዝብ እንደ ሕዝብ አንዱ በአንዱ ላይ ይህን አላደረግም እናም ሕዝባችን ምስጋና ይገባዋል። አንዱ በሌላው ላይ  ሳይነሳ እሰከ አሁን መንግሥት ያሰበው ሳይሳካ ሕዝብ  በሚያደርገው የአስተውሎት ሒደት  አገር እንደ አገር  አለች  ወደፊትም  በጣም አጭር አስተሳሰብ ያላቸው ሰዎች  አይኖሩም  አገርና ሕዝብ ግን ይኖራል።  ውድ ኢትዮጵያውያን! እስከ አሁን የተከተላችሁትን ኢትዮጵያዊ ጨዋነት ይዛችሁ በመቻቻል ይህን የመከራ ቀን  እንድታሳልፉት ከአክብሮት ጋር  ህጋዊው ቅዱስ ሲኖዶስ ጥሪውን ያቀርባል።

የሚከተለው ጥሪ ለአማራጭ ኃይሎች ይሆናል፦ ውድ ወግኖቻችን! የሀገር ሽማግሌዎች፣ የፖለቲካና የታሪክ ምሁራን አገራችን ኢትዮጵያ ከገባችበት አጣብቂኝና ሕዝባችን ላይ እያንዣባበ ያለውን አደጋ  ዛሬ አንድ ሆናችሁ  ለሕዝባችሁና ለአገራችሁ ካልሠራችሁ ነገ የዘገየ እርምጃ ነው ፤ ምን አልባትም እድልም ላይኖር ይችላል።  ዛሬ ግን  እግዚአብሔር እድልን ሰጥቷል  ስለሆነም ልዩነታችሁን ወደ ጎን ትታቸሁ አገር በማዳኑ  በወቅቱ ሁኔታ ላይ ትሰለፉ ዘንድ፤እየተራበ በሚገደለው፣ በታሠረው፣ በሚሰደደውና በሚሰቃየው ሕዝባችን ሰም  ጥሪ እንቀርባለን።

በዚህ አጋጣሚ Nov 1st ጀምሮ በኦሃዮ ኮሎምበስ በደብረ መድሐኒት መድኃኔ ዐለም ቤ/ክ በሚካሄደው  የሕጋዊ  ይቅዱስ ሲኖዶስ መደበኛ ስብሰባ ላይ መንፈሳዊና አገራዊ አጀንዳዎች መካከል በዋነኛነት የሜቀርበው አጀንዳ የሀገራችን የእርቅና የሰላም ጉዳይ ነው።

እግዚአብሔር ኢትዮጵያን ይባርክ

የህጋዊው ቅዱስ ሲኖዶስ ሕዝብ ግንኙነት  መምሪያ

አባ ጴጥሮስ የአውስትራሊያ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ

የኢትዮጵያ ኦርቶ ዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

ዛሬም እንደ ትናንትናው ታሪካዊ ድርሻዋን ለመወጣት ዝግጁ ናት !

ከሁሉ አስቀድመን ስለ ኢትዮጵያና ኢትዮጵያውያን ለመወያየት ይህንን ዝግጅት ያደራጁትንና ቤተ ክርስቲያንን በቅዱስ ሲኖዶስበኩል የጋበዙትን ሰዎች ልናመሰግን እንወድዳለን ። በዚህ ጉባኤ ላይ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንን ወክለን ስንገኝ

አንደኛ ቤተ ክርስቲያናችን ከእግዚአብሔር የተሰጣትን ሰማያዊ አደራና ሐዋርያዊ ተልእኮ መሠረት በማድረግ ፣

ሁለተኛ ኢትዮጵያ ሀገራችንና በታሪኳ የገጠሟትን ተመሳሳይ ሀገራዊ ፈተናዎችን እንዴት እንዳለፈችና ፣ እንዴትስ እኛ ትውልድ ዘንድ በክብር እንደደረሰች የሚያሳየውን አኩሪና መሳጭ ታሪካዊ የተጋድሎ ጉዞ በመመርመርና በዚያም ውስጥ የነበረውን የቤተ ክርስቲያናችንን ታላቅ አስተዋጽኦ መነሻ በማድረግ ፣

ሦስተኛ በተለያዩ የዓለማችን ክፍሎች የሚገኙ ሀገሮችና ሕዝቦች ከገጠማቸው ተመሳሳይ ችግሮች እንዴት በድል አድራጊነት እንደ ወጡና ህልውናቸውን አስቀጥለው የተጓዙበትን ልምድ ግብዓት በማድረግ ሲሆን ፣ ዛሬ ሕዝባችን ከደረሰበት ታሪካዊ ውርደትና ፈተና ፣ ሀገራችንን ካንዣበበባት የመተራመስና  የመፍረስ አደጋ ለመታደግ ይረዳ ዘንድ ፥ ከእናንተ ከልጆቿና ከወዳጆቿ ጋር እጅና ጓንት በመሆን ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን ልታበረክት የምትችለውን አስተዋጽኦና የተጋድሎ ድርሻ በሚመለከት ቅዱስ ሲኖዶስ የሚያምንበትን የመፍትሔ ሐሳብ ለማቅረብ ነው ።

ክፍል አንድ

የት ነን ?

«እግዚአብሔር እንዲህ ይላል  የዋይታና የመራራ ልቅሶ ድምፅ በራማ ተሰማ  ራሔል ስለ ልጆችዋ አለቀሰች  የሉምና ስለልጆችዋ መጽናናትን እንቢ አለች» (ኤር 31 ፥ 15)

የማኅበረሰብ መሪዎች ራሳቸውን የክፉና የደግ መለኪያ ቱንቢ አድርገው “ስገዱልን!” ሲሉ ፣ ጎልማሶች ራስ ወዳድነትን ሙጥኝ ብለው የእርስ በርስ መበላላት መኖርና ሥቃይ አንድ ሲያደርጋቸው ፣ ወጣቶች በመንፈስ ልዕልና ከመኖር ይልቅ በድንገት የሚገነፍሉ  የንዴት ስሜቶቻቸውን እየተከተሉ መልሕቅ እንደሌለው መርከብ በትርጉም አልባነት ማዕበል ሲንገላቱ ፣ በእግዚአብሔር ሕይወት ለዘለዓለም እንዲያብቡ የተፈጠሩት የሰው ልጆች የተፈጠሩበትን ክብር ዘንግተው ለመሞት ተራ የሚጠብቁ እንስሳት ሁነው መመልከት ሕሊናን ያቆስላል ።

ማኅበረሰብ ሲፈርስ ፣ የሰው ልጅ ክብሩ ሲጣል ፣ እረኞች በጎቹን እየቀለጣጠሙ ያለርኅራኄ ሲበሏቸው ማየት ሕሊናን ይጠዘጥዛል ። አልቃሻው ነቢይ ኤርምያስ ቁስሉ ቢያመው ሞት ልጆቿን እንደ ነጠቃት ራሔል ጉንጮቹ የእንባ መፍሰሻ ቦዮች ሆኑ ። መዝሙሩ ልቅሶ ፣ ጸሎቱም እዬዬ ሆነ ። የእስራኤል ስደተኞችም በመዝሙር መጽሐፋቸው ይህንኑ የእንባ መዝሙር በመዘመር ከኤርምያስ ጋር ተባበሩ ፣ እንዲህ ሲሉ

«በባቢሎን ወንዞች አጠገብ በዚያ ተቀመጥን  ጽዮንንም ባሰብናት ጊዜ አለቀስን  በአኻያ ዛፎቿ ላይ መሰንቆቻችንን ሰቀልን የማረኩን በዚያ የዝማሬን ቃል ፈለጉብን  የወሰዱንም ፦ የጽዮንን ዝማሬ ዘምሩልን አሉን  የእግዚአብሔርን ዝማሬ በባዕድ ምድርእንዴት እንዘምራለን ? ኢየሩሳሌም ሆይ፥ ብረሳሽ ቀኜ ትርሳኝ  ባላስብሽ  ምላሴ በጕሮሮዬ ይጣበቅ  ከደስታዬ ሁሉ በላይኢየሩሳሌምን ባልወድድ» ። መዝ 136 ፥ 5 ።

እግዚአብሔር የሌለበት ዓለም ቢሆን ኑሮ የራሔል እንባ ፈስሶ በቀረ ፣ የመከረኞቹም ሥቃይ ትርጉም ባጣ ነበር ። ነገር ግን ፣ የድኻ አደግ አባት ፣ የተሰበሩት ምርኩዝ ፣ የተሰደዱት መጠለያ ወደብ ፣ የሕይወት ደራሲዋ የሆነው እግዚአብሔር በዙፋኑ ላይ አለ ። ስላለም የራሔል እንባ ፈስሶ አልቀረም ። የኤርምያስ ጉንጮች በሰቀቀን እንባ ተሸርሽረው አልቀሩም ። ምድር ላይ ጠብ ያለው የራሔል እንባ ምድሩን ብቻ አጨቅይቶ አልቀረም ፣ ሰማያትንም አረስርሷል ፤ ከዘለዓለም የታወጀው የእግዚአብሔር ምሕረት ደምቆ ታውጆበታል ።

ፖለቲካዊ ፈቃድ የተሰጣቸው ሌቦች ልብሰ ተክህኖ ለብሰው ሥርዓተ አምልኮውን ተውኔት ባደረጉበት ፤ የእምነቱን አቡጊዳ የማያውቁ ሥራ አጦች የመምህራንን ካባ አጥልቀው ፣ ሰውን ወደ እግዚአብሔር ቃል ከመምራት ይልቅ ፥ ኪሳቸውን ለመሙላት ሲሉ ከንቱነትን እየነገሩ ሰዉን የአእምሮ ድኻ በሚያደርጉበት ማኅበረሰብ ውስጥ ሥነ ምግባር ብርቅ ቢሆን ምን ይገርማል?

እነሆ ! ሁሉም በየፊናው የበላይ ለመሆን ይሮጣል ። በዙሪያው ያሉት ሁሉ በእርሱ ዙሪያ ተሰብስበው እስኪሰግዱለት ድረስ ይቸኩላል ። ራሱን የሁሉ ነገር ማዕከል (አምላክ) አድርጎ ለመገኘት የማይቧጥጠው ገደል ፣ የማይፈነቅለው ደንጊያ ፣ የማይቆርጠው ዛፍ የለም ። እየሆነ ያለው ይህ ነው ። እንደ ኤርምያስ ለሰው ልጆች ክብር ፣ ለወገኖቹ ርኅራኄ የተመላ ልብ ያለው ቅን ካለ ፣ ምንም እንኳ አስተሳሰቡ እንደ ዕብድ ቢያስቆጥረውም ያለቅሳል ። ስለ ወገኖቹ ስሕተትና ዕብደታቸው ስለ ወለደው ሥቃይ ያለቅሳል ። የሰው ልጅ ለእግዚአብሔር ፍቅር የልቡን በር ካልከፈተና ወንድሙን እንደ ራሱ ሊራራለት ካልቻለ ፣ የወንድሙን ሥቃይ የራሱ ሥቃይ አድርጎ ማሰብ ካልቻለ ፥ የትኛውም ፖለቲካዊ ዲስኩርና አደረጃጀት ከመበላላት አያድንም ።

አንድ የ20ኛው ክፍለ ዘመን አውሮፓዊ ፈላስፋ ማኅበረሰብንና የሥልጣን ጥምን በተነተነበት ድርሳኑ እንዲህ ይላል፡- “Every man would like to be God, if it were possible. Some few find it difficult to admit the impossibility. These are the men framed after Milton’s Satan, combining like him nobility with impiety.” [1]

ፈላስፋው እንዲህ ዓይነት ሰዎች ክቡርነትን ከክፉነት ጋር ቀላቅለዋልና ሰይጣንን ይመስላሉ ይላል ። ሰይጣንን በሚመስል ኑሮ እየኖርን የእግዚአብሔርን ዕረፍት ከወዴት ልናገኝ እንችላለን ?

ሕዝባችን አሁን ያለበት ሁኔታ በየትኛውም አቅጣጫ ተስፋ ያለው ሁኖ አይታይም ። በሀገሪቱ ያሉ ዐበይት ቤተ እምነቶች በየክፍላቸው አንዳቸውም የተስማሙ አይደሉም ። አንድ ቤተ እምነት ነው ተብሎ የሚጠራ ቡድን አምስት ስድስት ዓይነት ዶክትሪን ያስተምራል ። የእርሱን ዶክትሪናዊ ትንተና ተቀባይነት እንዲኖረው ለማድረግ እርሱን የማይቀበሉትን ለማስጠላት በፍቅር ፈንታ ጥላቻን ይሰብካል ። ይህ ደግሞ ተከታዮቹን በጥላቻ ይመርዛቸዋል ። ከጥላቻ የተረፉትንም ተስፋ መቁረጥ ይጫናቸዋል ። በሥልጣን ላይ ያለው ሴኪዩላሪስት ቡድን እንዲህ ባለው ሃይማኖታዊ ውዥንብር ተጠቃሚ ነው ። የሃይማኖት ተቋማት የተጠናከረ ተቋማዊ አደረጃጀት እንዳይኖራቸው አበክሮ ይሠራል ። መንግሥቱ የቆመው ማኅበረሰቡን ከፋፍሎ እርስ በርሱ እንዲፈራራ በማድረግ ስለ ሆነ ፣ በማኅበረሰቡ ውስጥ የአብሮነትና የደኅንነት ስሜት (sense of security) እንዲኖረው የሚያስችል ፣ እርሱ የማይቆጣጠረው ምንም ዓይነት ተቋም እንዲኖር አይፈቅድም ። ቡድኑ ወደ ሥልጣን ሲመጣ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያንን ተቋማዊ ነጻነት ማሳጣት የመጀመሪያ ሥራው ያደረገበት ምክንያትም ማኅበረሰቡን ሙሉ በሙሉ በቁጥጥሩ ሥር ለማዋል ነበር ።

የሀገራችን ሕዝብ ንቅሐተ ሕሊና በተረዳው መጠን እግዚአብሔርን በመፍራት ላይ የተመሠረተ ስለ ነበር አኗኗሩ ሰብአዊ ርኅራኄ የተመላበት ነበር ። ማኅበረ ሰባዊ ልዩነቶች ተቻችለው የኖሩት ፣ ጎሣዎች ሲፋቀሩ ተጋርተው ፣ ሲጣሉ ዕርቅ አውርደው የኖሩበት ምክንያት ሕይወትን የሰው ልጆችን ሁሉ እኩል አድርጎ ከፈጠረው ከእግዚአብሔር አኳያ የመመልከቻ ነጥብ ስለ ነበራቸው ነው ። የሀገር ሽማግሌዎች በማኅበረሰቡ ውስጥ ታላቅ ስፍራ ይዘው የኖሩበት ምክንያት በሰከነ መንፈስ ያንን ነጥብ ጠብቀው ጊዜያዊ ስሜቶችንና ግጭቶችን ማርገብ ይችሉ ስለ ነበር ነው ። ዛሬ ያ ሁሉ አለ ለማለት ያስቸግራል ።

ማኅበረሰቡ አሉኝ የሚላቸውን ማኅበረሰባዊ ተቋማቱንና ተቋማቱ ተገንብተውባቸው የነበሩበትን ማኅበረሰባዊ ዕሤቶች (social values) ሙሉ በሙሉ ማለት እንኳ ባንችል በአብዛኛው በማወቅም ይሁን ባለማወቅ ፈርሰዋል ። ዕድርና ዕቁብ ሳይቀሩ በካድሬዎች እይታ ሥር ናቸው ። “Big Brother is watching you!” እንዲሉ ። [2] የኢትዮጵያውያን መከራ ዛሬም አላቆመም ። የሀገሪቱን ምጣኔ ሀብት ሙሉ በሙሉ የተቆጣጠረው ቡድን በሀገሪቱ ውስጥ ላለው ወጣት ትውልድ ሥራ መፍጠር አቅቶታል ። የወጣቶች ተስፋ ማጣት ኢትዮጵያ ውስጥ ከመኖር እንጀራ ፍለጋ በሊብያና በግብፅ በረሀዎች ሞትን እየተጋፈጠ ነው ። ጎሣዊ ቁርሾዎች የሚያስታግሣቸውና የሚያስታርቃቸው ማኅበረሰባዊ ሥርዓት አጥተዋል ። ትናንት በሀገር በቀል የዕርቅ ሥርዓቶች ይፈቱ የነበሩ ግጭቶች ዛሬ የአንድ አካባቢ ሕዝብ ከኖረበት ቀዬ እንዲፈናቀል እስከማድረግ እየደረሱ ነው ። የጎሣ ግጭቶች አሁን ፍጹም መንግሥታዊ መልክ ይዘዋል ። እንደ ድሮው በምሥራቃዊ የሀገሪቱ ክፍል ውስጥ ያሉ ሱማሌዎችና ኦሮሞዎች ሲጋጩ ግጭቱ በሽማግሌዎች የሚፈታ የጥቂት ወጣቶች ጠብ ሳይኾን የጎሣ ክልሎቹ መንግሥታት የድንበር ግጭት ይሆናል ። በቅርብ ጊዜ የተፈጠረው ከምሥራቅ ኢትዮጵያ የተሰማው ክፉ ዜና በዚህ ዓይነት ሀገሪቱ እንደ አንድ ሉዓላዊ ሀገር መቀጠሏን ጥያቄ ውስጥ የሚያስገባ ነው ።

ፖለቲካዊ ሥርዓቱ ወደ ዘመነ መሳፍንት እየተመለሰ ይመስላል ። ልዩነቱ ምናልባት የአሁኑ ዘመን መሳፍንት የታጠቁት መሣሪያ የመግደል ፍጥነቱ በጣም የተሻሻለ በመሆኑ ብቻ ሳይሆን አይቀርም ። የምድሪቱ ድኾች አሁንም ይራባሉ ፣ አሁንም ይሰደዳሉ ፣ አሁንም በግፍ ይታሠራሉ ፣ አሁንም ይገደላሉ ። የተረፉትም በፍርሃትና በጭንቀት ተወጥረው ይኖራሉ ። ውኃ ፥ መብራት ፥ የመኖሪያ ቤት ፥ የተመጣጠነ ምግብ ለኢትዮጵያውያን ዛሬም ብርቅ ናቸው ። በዜና ማሠራጫዎች ዜና የሚሆነው ኢትዮጵያውያን ውኃ የማጣታቸው ሳይሆን የእንትን ቀበሌ ነዋሪዎች “ንጹሕ የመጠጥ ውኃ” ማግኘታቸው ነው ። ይዘረጋሉ የሚባሉ የመሠረተ ልማት ሥራዎች ፥ ዐዋጅ ከተነገረላቸው ከዓመታት በኋላ እንኳ የት እንደደረሱ መጠየቅ አይቻልም ።

ቅዱስ ሲኖዶስ በሥልጣን ላይ ያለው ሴኪዩላሪስት ቡድን ላለፉት 26 ዓመታት በኢትዮጵያና በኢትዮጵያውያን ላይ ያደረሰውን መከራ እየተመለከት ሲያዝን ፣ ግፉ እንዲያቆምም ሲያሳስብ ቆይቷል ። እኛ በስደት የምንገኝ የቤተ ክርስቲያን ልጆች በምንሰበሰብበት ጊዜ ሁሉ ስለ ወገናችን ያልጸለይንበት ጊዜ የለም ። የኤርምያስ እንባ ዛሬም ይፈስሳል ። ቅዱስነታቸው ከሰው መወያየቱን ትተው በዝምታና በእንባ ከእግዚአብሔር ጋር መወያየቱን መርጠዋል ።

ባለፉት ከሃያ በላይ ለሚቆጠሩ ዓመታት ቅዱስ ሲኖዶስ ከአርባ በላይ የሰላምና የአንድነት ጥሪዎችን አድርጓል ። ጥሪዎቹ በአብዛኛው በመንግሥት ስም ለተቀመጠው ቡድን ብቻ ሳይሆን ስለ ኢትዮጵያ እንቆረቆራለን ለሚሉ ፖለቲካዊ ቡድኖችም ነበር ። እንደ አለመታደል ሁኖ ለዚህ የቤተ ክርስቲያን ጥሪ በጎ አጸፋ የሰጠ ተቋምም ሆነ ግለ ሰብ ታይቶ አይታወቅም ። ይህ ከምን መጣ ? የቤተ ክርስቲያኒቱ ተቋማዊ ነጻነት ለሀገሪቱ ነጻነትና ማኅበረሰባዊ ዕድገት ያለውን ትእምርታዊና ተግባራዊ (symbolic and practical) አስፈላጊነት ካለመገንዘብ ? ወይስ የኢትዮጵያን ማኅበረሰብ ታሪክም ሆነ የአስተሳሰብ ሥሪት ለመረዳት የቤተ ክርስቲያን ሚና ምን ያህል ጕልሕ እንደ ሆነ ካለማስተዋል ? በስደት የሚገኘው ሕጋዊው ቅዱስ ሲኖዶስ ግን አሁንም የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ተቋማዊ ነጻነት እስከሚረጋገጥ ድረስ ጥሪውን አያቆምም ።

ብዙ ሰዎች “ይህ ፖለቲካ ነው ። ቤተ ክርስቲያን እዚህ ውስጥ ምን አገባት?” ይላሉ ። እርግጥ ነው ቤተ ክርስቲያን የእኔ የምትለው የፖለቲካ ፓርቲም ሆነ ቡድን ሊኖራት አይችልም ። ነገር ግን የትኛውም የፖለቲካ ቡድን የሰው ልጆችን ክብር ሲደፈጥጥ ስታይ ፥ “ስለ ምን ታሳድደኛለህ!” የሚለውን የሰው ልጆችን ስቃይ የራሱ ያደረገውን አምላክ ኢየሱስ ክርስቶስን የምታመልክ ቤተ ክርስቲያን ግፍና በደልን እያየች ዝም ልትል አትችልም ። ዝም ካለችማ የተጠራችበትን ለሚገፉት ጠበቃ የመሆን ዓላማዋን አሽቀንጥራ ጥላዋለች ማለት ነው ።

ቤተ ክርስቲያን ተቋማዊ ነጻነቷን ከኢትዮጵያውያን ነጻነት ለይታ አታየውም ። የኢትዮጵያን ሕዝብ ነጻነት የማያከብር ማናቸውም ፖለቲካዊ ሥርዓት ፥ ለኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ተቋማዊ ነጻነቷን ሊያከብርላት አይችልም ።

ክፍል ሁለት

የታሪክ ምስክርነት

የዚህ ጉባኤ አዘጋጆችና ታዳሚዎች ወገኖቻችን !! የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን በኢትዮጵያ ሀገራዊ ታሪክ ውስጥ በመውደቁም በመነሣቱም ውስጥ ግንባር ቀደም ተዋናይ ነበረች ። እንዲሁ አሁንም ከፊት መሥመር ላይ ትገኛለች ።

ኢትዮጵያን በመገንባት ፣ በማሳደግ ፣ ድንበሯን በማስከበርና አንድነቷን በማጽናት ወዛቸውን ከደማቸው በመቀላቀል ደማቅ ታሪክ ፣ አኩሪ ሀገርና ፣ ኩሩ ሕዝብ ትተውልን ያለፉ ቀደምቶቻችን በጉዟቸው ሁሉ የቤተ ክርስቲያን መሪዎችንና ታቦታቱን ከፊት በማስቀደም እንደ ነበር ታሪክ ያዘክረዋል ። የሀገራችን ታሪክ ሲጠና ከፊት ለፊት የሚታይ የሚጨበጥ የሚዳሰሰ ታሪክ ያለው ወይ ከቤተ ክርስቲያን ውስጥ ነው ፤ አልያም በቤተ ክርስቲያን የተሠራ ሁኖ ይገኛል ። ይህ ሊያስተባብሉት የሚችሉት ነገር አይደለም ። የኢትዮጵያን ማንነት ከኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ለመለየት መሞከር የአውሮፓን ሥልጣኔ ከአውሮፓ ቤተ ክርስቲያን ወይም የመካከለኛው ምሥራቅን ባህል ከእስልምና ውጪ ለማቅረብ የመሞከር ዓይነት ከንቱ ልፋት ነው ። ቤተ ክርስቲያን የሀገሪቱ ሕዝብ ማንነት ከተሸመነባቸው ዋና ድሮችና ማጎች አንዷና ዋነኛዋ ናት ። ይህ በጎው ነው ።

በአንጻሩ ደግሞ ኢትዮጵያን ለማዳከምና ብሎም ለማፍረስ ፣ ሉዓላዊነቷን በመድፈር ፣ ሕዝቧን በማሰቃየትና በመግደል ፣ ታሪኳንና ባህሏን በማጥፋት ፣ በአጠቃላይ ሀገራዊ ህልውናዋንና የሕዝቧን አንድነት ፣ ሰላምና ነጻነት አደጋ ላይ የጣሉ ኃይሎች በሙሉ ማለት ይቻላል ተቀዳሚ የጥቃት ዒላማቸው የሚያደርጉት ይህቺኑ ቤተ ክርስቲያን ነው ።

ይህን ለመረዳት ብዙ የምርምር ሥራ መሥራት አስፈላጊያችን አይደለም ። ሌላው ቀርቶ የኢትዮጵያና የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያንን ጥብቅ ውሕደት መቀበል የማይፈልጉ ወገኖች በምርምርና በእኵልነት ስም መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ያለውን ኢትዮጵያ የሚል ስም እንኳ ሳይቀር ለእነርሱ አጀንዳ እንዲመቻቸው ቀይረው አንዴ ሱዳን ሌላ ጊዜ ኩሽ ሲሉ ከአንዴም ሁለት ጊዜ ታዝበናል ።

ይህ ሥራ ሲካሄድ በኢትዮጵያ ያለው በመንግሥት የተወከለው አካል አንድም ቃል ሲተነፍስ አልታየም ። በዚያ ፈንታ ሕጋዊውን ቅዱስ ሲኖዶስ ሲያጥላላ ፥ ስም ሲስጥ ፣ በስደት ያለውን ማኅበረ ሰብ እንኳ እንዳያገለግልና የእነርሱን ጥፋት እንዳያጋልጥ ዘመቻ ሲያቀናብር ሃያ አራት ሰዓት ዕረፍት የለውም ። ሕዝቡም ጠላት የሰጠውን ስድብና የስም ማጥፋት ዘመቻ ተቀብሎ የገዛ ቤተ ክርስቲያኑን የሚያገለግሉትን አባቶቹን እየሰደበ ፣ ማኅበረሰባዊ ራስን የማጥፋት ትንቅንቅ ላይ ይገኛል ።

ቆም ብሎ ማስተዋል ይገባል ! ዐውደ ምሕረት ላይ ሰው በሽጉጥ የተገደለው በማን የፕትርክና ዘመን ነበር ? 1993 ለተቃውሞ ሰልፍ ወጥተው ቤተ ክርስቲያን ተጠልለው የነበሩ ተማሪዎችን አሳልፎ እንደ እባብ ለቀጠቀጣቸው የመንግሥት ኃይል የሰጠው ማን ነበር ? 1997 ያ ሁሉ ደም ሲፈስስ ሕዝቡን ጥፋተኛ አድርጎ ወንጅሎ መግለጫ ያወጣው ማን ነበር ? ከዚያም በኋላ በተደጋጋሚ ሕዝብና መንግሥት ሲጋጩ በቤተ ክርስቲያን ስም ሕዝቡን ጥፋተኛ እያደረገ በአደባባይ የወነጀለ ማን ነበር ? እልፍ አእላፍ በግፍ ሲታሠሩና ሲገደሉ ምንም ነገር እንዳልተፈጠረ በቤተ ክርስቲያን ስም ስለ ልማትና ዕድገት የደሰኮረልን ማን ነበር ? ጆሮ ያለው መስማትን ይስማ !

የተወደዳችሁ ኢትዮጵያውያን ወገኖቻችን ! ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የሰዎችን ምንነት ስለ መለየት ባስተማረበት ክፍል “ከፍሬያቸው ታውቋቸዋላችሁ” እንዳለው ሁሉ የማንኛውም ግለ ሰብ ሆነ ስብስብ መታወቂያው ዕለት በዕለት የሚሠራው ሥራ ነው ። የቋንቋ ልዩነትን መሠረት ያደረገው በአንድ ኢትዮጵያን ለማጥፋት የሰለጠነው መንግሥት እንደ ቀደሙት ፀረ-ኢትዮጵያውያን ሁሉ የሰሜኑን የሀገራችን ክፍለ ሀገር ኤርትራን አስገንጥዬ ፣ ትግራይን እገነጥላለሁ ብሎ ሲነሣ ቀጥተኛ ትርጉሙ ኢትዮጵያን አፈርሳለሁ ማለት ነው ።

አላማዬን ለማሳካት እንቅፋት ይሆናሉ በሚል በቅድሚያ እንዲጠፉ ከተፈረደባቸውና በግንባር ቀደምትነት የጥቃት ኢላማ ከተደረጉት ሁለት ዋነኛ አካላት መካከል ይህቺው ቤተ ክርስቲያናችን አንዷ ናት። የዚህ ማሳያ ሁኖ የሚቀርበው ለራሱ ሥራ አስፈጻሚ ይሆኑ ዘንድ የመደባቸው ሟቹ አባ ጳውሎስ የሥራ ቀናቸውን የጀመሩት የኢትዮጵያን መልክአ ምድር ቅርጽ ይዞ የነበረውን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ዓርማ በመቀየር ነው ።

ይሁን እንጂ ፣ ኢትዮጵያ በቀላሉ የምትፈራርስ ሁና አትታይም ! የሕዝቧን አንድነት ፣ ሰላምና ነጻነት እናስከብራለን ብላችሁ የምትደክሙ ወገኖቻችን ! እንደ ቀደሙት የሀገራችንና የሕዝባችን ባለውለታ አባቶቻችን በመንገዳችሁ ያስቀደማችሁት ፣ በጉባኤዎቻችሁ የምትጋብዙትና ፣ የትግላችሁ አጋር ያደረጋችሁት ይህቺኑ ቤተ ክርስቲያን ነው ። በዚህም ቅዱስ ሲኖዶሱ እጅግ በጣም ደስተኛ ነው ።

ውድ ወገኖቻችን !! ዛሬ በዚህ ቦታ ከእናንተ ጋር በዚህ ጉባኤ በመገኘት ስለምንወዳት ሀገራችንና ስለምንሳሳለት ሕዝባችን አንድነት ፣ ሰላምና ህልውና ስንመክር በቀደሙት ደጋግና እውነተኛ አባቶቻችን እግር ሥር ስለ መተካታችንና የነሱንም ፈለግ ተከትለን እየተጓዝን ስለ መሆናችን ማረጋገጫ ይሰጠናል ። በዚህም አባቶቻችን የሰጡንን የነጻነት ዓርማ ይዘን አሁን ያለብንን ብዙ ዓይነት ችግር በድል እንደምንወጣው ተስፋችን ብሩህ ፥ እምነታችንም ጽኑ ነው ። ይኽ ችግራችን እግዚአብሔር ለኢትዮጵያ ከአለው መለኮታዊ አላማና ከእኛ እነድነት በላይ አይደለም

በአንጻሩ ደግሞ ከእናንተ ጋር በመሆናችን የተደሰትነውን ያህል በዘር ላይ ብቻ ተመሥርቶ በመንግሥት ስም የተቀመጠው  በመንግሥት ስም በተቀመጠውና በግብረ አበሮቹ በመገፋታችንና በመሳደዳችን እንዲሁ እጅግ ደስተኞች ነን ። ምክንያቱም የእኛ ስደት የኢትዮጵያን አንድነትና ሉዓላዊነት ለማፍረስ አቅደውና አልመው በተነሡ ፣ የሕዝብን ሰላምና ነጻነት በጠመንጃ ኃይል በቀሙ ፀረ-ሰላም ኃይሎች አሳዳጅነት በመሆኑ ነው ። በዚህም የእውነተኞቹ አባቶቻችን የእነ አቡነ ጴጥሮስና የእነ አቡነ ሚካኤል ልጆች የመሆን ዕድልን አግኝተናል ። በአንጻሩም አሳዳጆቻችን በምግባራቸው የእነማን ልጆች ስለመሆናቸው ነጋሪ አያሻውም ። ለዚህም ታሪክ ሕያው ምስክር ነው ።

ክፍል 3

የቤተክርስቲያን የመፍትሔ ሐሳብ

ይቅርታና ዕርቅ

አማኙ ማኅበረሰብና ሌላውም ዜጋ በጠቅላላው ምን ቢያደርግ አሁን ካለንበት አጣብቂኝ ውስጥ መውጣት ይችላል ? ይህን ጥያቄ ለመመለስ የሚከተሉትን ጥያቄዎች አስቀድሞ መጠየቅ ግድ ነው ።

ሀ/ እስካሁን ድረስ ኢትዮጵያ ዛሬ ከምትገኝበት ችግር ላይ እንዳትደርስ መደረግ የነበረበት ፣ ነገር ግን ሳይደረግ የቀረ ያልተሞከረ መፍትሔ ምንድን ነው ?

ለ/ የተሞከረውና ያልተሳካውስ ምንድን ነው ?

ለእነዚህ ጥያቄዎች መልስ መስጠት ከተቻለ ችግሩን ለመፍታት የምንሄድበትን አቅጣጫ በግልጽ እናየዋለን ። ከዚህ በፊት የፖለቲካ ፓርቲዎችን በማቋቋምና ያሉትንም ለማስተባበር ተደጋጋሚ ጥረቶች ተደርገዋል ። በኢትዮጵያ ከመቶ በላይ ፓርቲዎች ተቋቁመው እንደ ነበር መረጃዎች ያሳያሉ ። አሁንም እንኳ የተለየያዩ በቋንቋና በዘር የተቋቋሙ ፓርቲዎች አንድ ልንሆን ነው እያሉ በየጊዜው መግለጫ ይሰጣሉ ። ለየብቻ ያሉትንና በውል የታወቁትን ከቆጠርን ከሃምሳ በላይ ፓርቲዎች አሉ ። ነገር ግን እነዚህ ፓርቲዎች በልዩ ልዩ ውስጣዊና ውጫዊ ችግሮች የተነሣ ለሕዝቡ ማበርከት የሚገባቸውን አገልግሎት መስጠት ተስኗቸው እዚህ ደርሰናል ። ስለዚህ ዛሬ አዲስ ፓርቲ መመሥረት ለችግራችን መፍትሔ ሊሆን አይችልም ።

ፓርቲዎችን የሚያስተባብር ኮሚቴ ለማቋቋም መሞከርም ከዚህ ቀደም ከታየው ተሞክሮ በመነሣት ዛሬ ላለው ችግር መፍትሔ ሊያመጣ አይችልም ። ከዚህ በፊት በተደጋጋሚ ፓርቲዎችን ለማስተባበር ተሞክሯል ። ሙከራዎቹ ሁሉ ግን ከማስተባበር ይልቅ በማለያየት ፣ ከማቀራረብ ይልቅ በማራራቅ ሲጠናቀቁ ተመልክተናል ። አንዳንድ የአስተባባሪ ኮሚቴዎችም ፓርቲዎችን ይበልጥ ከማራራቅም አልፈው የራሳቸውን ፓርቲ ወደ ማቋቋም ደርሰዋል ።

የፓርቲዎች ውሕደትስ ? በዚህ ውጥረት በተሞላ ጊዜ ውስጥ ለማካኼድ መሞከር በራሱ ችግር ፈጣሪ ሊሆን ይችላል ። ከዚህ በፊት ፓርቲዎች ተባበሩ ተብሎ የተመሠረቱት እንደ ኢድሀቅ ቅንጅት ፥ ኅብረት ፥ መድረክ ፥ ኢሕአዴግ ፥ ወዘተ ችግር ፈቺ ከመሆን ይልቅ የሀገሪቱ ችግር አካል ሁነው ታይተዋል። በመሆኑም ፣ ዛሬ የፓርቲዎች ኅብረት ወይም ውሕደት ለመመሥረት መሞከሩ ለኢትዮጵያ ችግር አፋጣኝ መፍትሔ የማምጣት ዐቅሙ ሚዛን የሚደፋ አይደለም ።

*ፖለቲከኞችን አስተባብሮ አሁን ያለውን ሥርዓት ለውጦ የሽግግር መንግሥት ቢቋቋምስ ? ኢትዮጵያ በቅርብ ጊዜ የፖለቲካ ታሪኳ ሦስት የሽግግር መንግሥታትን አይታለች-

= የልዑል አልጋ ወራሽ የሽግግር መንግሥት ፣

= የጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር ደርግ መንግሥት ፣

= የኢሕአዴግ የሽግግር መንግሥት” ።

እነዚህ ሦስቱም የሽግግር መንግሥት እየተባሉ ቢቋቋሙም ሀገሪቱን ከጭንቅ ወደ እፎይታ ፣ ከጭቆና አገዛዝ ወደ ሕዝባዊ መንግሥት የወሰዱ አልነበሩም ። ይልቁንም ሁሉም የአገዛዝን ቀንበር በሕዝቡ ጫንቃ ላይ በመጫን ዛሬ ካለንበት የጥፋት አፋፍ አድርሰውናል ።

ታዲያ ምን ይሻላል ? ቤተ ክርስቲያን ምን ብታደርግ ከዚህ ሀገራዊ አጣብቂኝ መውጣት እንችላለን ? ላለፉት አንድ መቶ ዓመታት መንግሥት አፍርሶ መንግሥት በመተካት የመገዳደልና የበቀል መንፈስ ተጠምደን እዚህ ግባ የሚባል የሕዝቡን ሕይወት የሚለውጥ የልማት ሥራ ሳንሠራ ይኸውና አራት ትውልድ አለፈ ። እነሆ አሁን የህልውናችን ጉዳይም ጥያቄ ውስጥ ከገባበት ዘመን ላይ ደረስን ።

በግፍ የሚፈስ የንጹሐን ደም መዘዙ ብዙ እንደ ሆነ ከመጽሐፍ ቅዱስም ከታሪክም እንማራለን ። ትናንት በግፍ የፈሰሰ ደም ለዛሬ መከራ ከዳረገን ፣ ዛሬ የሚፈስሰው ደም ምን እንደሚያመጣ ለምን ማስተዋል ተሳነን ? የትናንት ፖለቲከኞች እርስ በርስ መበላላት ለዛሬው መከራ ዳርጎናል ። ዛሬ ካለፈው ተምረን እርስ በርሳቸው የማይበላሉ ፖለቲከኞች ማየት ያልቻልነው ለምንድነው ? አንድን ስሕተት ደግመን ደጋግመን እየሠራን ከቅድሙ መጥፎ ውጤት የተለየ ውጤት የምንጠብቀውስ ስለ ምን ይሆን? አልበርት አንስታይን“Insanity is doing something over and over again and expecting something different.” ይላል ።

ክፉውን ያርቅልንና ፣ አሁን ባለው ሁኔታ ኢትዮጵያ ውስጥ ከፍተኛ የሕዝብ ዕልቂት በሦስት መንገዶች ሊፈጠር ይችላል ።

ሀ/ በገዢው አካል በሚቀነባበር ሤራ ምክንያት ።

ገዢው አካል አሁን ካለው ነባራዊ ሁኔታ እንደምናስተውለው ሁለት አማራጮች ብቻ ያሉት ይመስላል ።

አንደኛው ሀገር ማስተዳደር እንደ ተሳነው በማመን ለራሱ የመውጫ መንገድ አበጅቶ የአደራ መንግሥት በመመሥረት ገለል ማለት ነው ።

ሁለተኛው ደግሞ ፣ አሁን እየሆነ እንዳለው በአምባ ገነንነቱ ቀጥሎበት የቻለውን ያህል ሕዝቡን ፈጅቶና አፋጅቶ በመጨረሻ ራሱ መጥፋት ነው ። ዛሬ አገዛዙ የያዘው መንገድ በዚህኛው ትልም ላይ ያለ ስለ ሆነ ከዚህ የጥፋት መንገድ ለማምለጥ የሚደረገው ጥረት በይደር የሚተው አይደለም ።

ለ/ ልዩ ልዩ ፍላጎቶች ባሏቸው የፖለቲካ ቡድኖች ምክንያት ።

በሀገሪቱ ያለው ማዕከላዊ አስተዳደር መዳከም በልዩ ልዩ ቦታ የሚገኙ ቡድኖች ኃይል እንዲሰማቸው ሊያደርግ ይችላል ። የእነዚህ ቡድኖች መጎልበት በራሱ መጥፎ ባይሆንም ቡድኖቹ ከሀገራዊ ራእይ ይልቅ ጥቃቅን አካባቢያዊ ጥቅሞች ላይ ብቻ በማተኮር ጠላቶቻችን ያሏቸውን ወደ መፍጀት ሊያመሩ ይችላሉ ። ይህ አሁን በዓይናችን የምናየው የሶማሌና የኦሮሞ ግጭት ፣ አንዱን አማርኛ ተናጋሪ ሕዝብ “ሁለት ነህ ! የአንተ ስም ቅማንት ነው !” “የአንተ ደግሞ አማራ ነው !” “አንተ በእርሱ ስትጨቆን ኑረሃል ፤ ለዚህ ጭቆና እኔ መፍትሔ ይዣለሁ ። የያዝኩት መፍትሔ እርስ በርስህ ስትጋደል ብቻ ነው” በማለት መሣሪያ ወድሮ ሳንጃ መዞ ለማጋደል የተጠነሰሰው የጥፋት መጠጥ ውሱን ጥቅመኞች ለመጠጣት ተዘጋጅተዋል ። ይህ ለእነርሱ የሚጠቅም ይምሰላቸው እንጂ መጨረሻው መላው ምሥራቅ አፍሪካን ለውድመትና ለቀውስ ሊዳርግ የሚችል አደጋ ነው ። በሦስተኛው ዓለም ውስጥ ያለች የ100 ሚሊየን ሕዝብ ሀገር ስትፈራርስ የአካባቢው ፖለቲካዊና ምጣኔ ሀብታዊ ሕይወት በነበረበት ይቀጥላል ብሎ ማሰብ ትልቅ ጭፍንነት ነው ።

በመሆኑም የፖለቲካ ፓርቲዎችና የፖለቲካ አቀንቃኞች የሚያደርጉት እንቅስቃሴ በጥበብና በሀገራዊ ተስፋ ላይ መመሥረት እንዳለበት አበክሮ ማሳሰብ ያስፈልጋል ። ሀገራዊ ተስፋን ችላ በማለት ጊዜያዊ ቀበሌያዊ ሥልጣንና የቢሆን ዓለም ምኞታቸውን (utopia) ብቻ እንከተላለን ቢሉ የሚሠሩት ስሕተት የኢትዮጵያን ሕዝብ እጅግ በጣም ከባድ የደም ዋጋ ሊያስከፍለው እንደሚችል መገንዘብ አለባቸው ። ሕዝቡ የጥላቻ ፕሮፓጋንዳ ሰለባ በመሆን በጎሪጥ እንዳይተያይ ሀገራዊ ተስፋ ላይ የተመሠረተ ከፍተኛ ሕዝብን የማንቃትና ተስፋን የማስጨበጥ ሥራ የመሥራት ኃላፊነት እንዳለባቸው ሊገነዘቡ ይገባል ። በዚህ ረገድ እነርሱ ላይ ከፍ ያለና የማያቋርጥ የውትውታና የማሳሰብ ሥራ መሠራት አለበት ።

ሐ/ የተበዳይነት ስሜት ባዘሉ ሰዎች ቂም ምክንያት ።

ሌላው አስፈሪውና የእልቂት ደመና ያንዣበበው በሀገሪቱ ውስጥ ላለፉት 26 ዓመታት በኢሕአዴግ ጎሠኛና ጨቋኝ አገዛዝ የተፈጸመው ተቆጥሮ የማያልቅ ግፍ በብዙ ሰዎች ላይ ያልሻረ ቁስልና የግንባር ጠባሳ ማሳረፉ ነው ። የአገዛዙ ዐቅም ማጣት እነዚህ ግለሰቦች አጠቁን በሚሏቸው ሰዎች ላይ ቂማቸውን የሚወጡበት አጋጣሚ ሊፈጥርላቸው ይችላል ። አቶ መለስ ሞት ቀደማቸው እንጂ ደግሰውልን የነበረውን የሩዋንዳ እልቂት በሰው አእምሮ አስቀምጠው አልፈዋል ። ዛሬም ቢሆን አሉ ከሚባሉ የመለስ ራእዮች አንዱ ይህ መሆኑን አሁን በዓየናችን እያየነው ነው ። ይህ ግን ማኅበረሰቡን ወደማያልቅ የመገዳደል አዙሪት ከመድፈቅ ውጪ የሚፈውሰው አንድም ማኅበረሰባዊም ሆነ ግለሰባዊ ነቀርሳ እንደሌለ የማሳመን ከፍተኛ ሥራ ይጠበቅብናል ። በተለይ የሃይማኖት ተቋማት በዚህ ረገድ ከፍተኛ ኃላፊነት እንዳለብን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በጽኑዕ ታምናለች ።

ሕዝብን ከእልቂት ለማዳን የሚያስፈልጉ ሦስት ዋና ዋና ጉዳዮች

ለእንዲህ ያለ ድርጅት የሃይማኖት ተቋማት ትልቅ ተሳታፊ መሆን አለባቸው ። ከዚህም ጋር ፓርቲዎች ሕዝብን በሚያደራጁበት ወቅት ሀገራዊ ተስፋን እንጂ ማኅበረሰባዊ ቂምና ጠባሳ ላይ የተመሠረተ እንቅስቃሴ እንዳያደርጉ የሚያቅብ የሥነ ምግባር ሕግ ማውጣት ፣ የምክርና የማስተባበር ሥራ መሥራት ሲሆን ከዚህ ጎን ለጎን የሚቀጥሉት ሥራዎች ደግሞ የሚከተሉት ሲሆኑ መተግበር ያለባቸውም በፖለቲከኞች ፥ በሀገር ሽማግሌዎችና በምሁራን ይሆናል ።

1/ ጊዜያዊ የአደራ መንግሥት ማቋቋም 

2/ ሕገ መንግሥት ማርቀቅ ።

3/ የይቅርታ የእርቅ  ኮሚሽን ማቋቋም

ቤተ ክርስቲያን እነዚህን  መፍትሔዎች መጠቆም እንጂ  እነዚህን ሁሉንም ራሷ   በኃላፊነት ተረክባ መሥራት አትችልም ። የይቅርታና የእርቁን ጉዳይ ግን ፥ ፈቃደኛ የሆኑ ኢትዮጵያውያንንና ሌሎችንም ሰላም ወዳድ ወገኖችን ይዛ መሥራት እንዳለባት ሕጋዊው ቅዱስ ሲኖዶስ ያምናል ።

የሚያፍለጉንና የምናደርጋቸው ጉዳዮ

1/ እውነተኝነትና ግልጽነት፡

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ «እውነትም አርነት ያወጣችኋል» ብሏል ። በኅብረተሰባችን ዘንድ አሁን የጠፋው መተማመን የሚለው ቃል ነው ። ቀድሞ ሲባል የምንሰማው “የተናገሩት ከሚጠፋ የወለዱት ይጥፋ” ነበር ። አሁን ግን የችግራችን ምንጭ የሆነው ድብቅ አጀንዳ የሚባለው ነገር ነው ። በአንድ ወቅት አንድ ስለ እውነት ፍልስፍና ያጠና ወንድም ስለ ኢትዮጵያውያን አብሮ የመሥራት ጅግር ሲናገር “ለእውነት ቦታ ያለ መስጠት ጅግር ነው” ይል ነበር ። የኢትዮጵያ ፖለቲካ በዚህ በእጅጉ ተጎድቷል ። አንዱ የፖለቲካ ድርጅት ሌላውን ማመን አይችልም ። በአንድ የፖለቲካ ድርጅት ውስጥ እንኳ ካለው አለመተማመን የተነሣ ብዙው ነገር ለገዛ አባላት ሳይቀር ምሥጢር ነው ።

አንድ ምሥጢር ያልሆነ ነገር አለ- እርሱም የኢትዮጵያውያን ተቆጥሮ የማያልቅ ችግር ነው ። ይህ ፈላስፋ ይህንኑ ጉዳይ ሲያብራራው ለእውነት ቦታ ስለማንሰጥ በቦታው እውነት ያልሆነ ነገር ይተካበታል ። ያ በእውነት ቦታ የተተካ እውነት ያልሆነ ነገር በግልጽ ሲቀመጥ ውሸት ይሆናል ። እያንዳንዱ ሰው ከዚህ እውነት ካልሆነ ነገር ላይ ልቡን ካሳረፈ በውሸት ላይ ቁሟል ማለት ነው ። ይህ ሰው ራሱ እውነት ስለሌለው ሌሎችን እያምንም ማለት ነው ። እርሱንም ሌሎች ሰዎች ባያምኑት አይደንቀውም ምክንያቱም እርሱም ያው ስለ ሆነ ።

ብዙዎች እንደሚያስቡት ሐሳብ የማመንጨትና መርሐ ግብር የመንደፍ ችግር የለም ። ችግሩ ያለው ሐሳብና ራእይን በአንድ ላይ አድርጎ መሄድ ላይ ነው ። ከዚህ የተሰበሰብን ሁላችን ለሕዝብ ዕድገት ለሀገር ብልጽግና እውነተኛ ግንዛቤ እንዲኖረን ያስፈልጋል ። መቼም ራስን ከማቃጠል የበለጠ ሌላ ሊታይ የሚችል የችግር መግለጫ ቋንቋ የለም ። ለሕዝብ ፍትሕ ቁሙ ። ደግሞም አጽናኑ ። እውነተኛ ሁኑ ። በአመክንዮ ላይ የተመሠረተ ውይይት ተወያዩ ። አንዱ ሲሠራ ሌላው አይቀልድ ። አንዱ ሲሞት ሌላው አይሳቅ ። ግትር አቋም በፖለቲካ የሚሠራ አይደለም ። ባለፉት አርባ ዓመታት ይደረግ የነበረ የሽኩቻና ያለመተማመን ፖለቲካ አካሄድ እስካሁን ድረስ ለፖለቲከኞቹ አልበጀም ። ለሕዝቡም መከራን እንጂ በረከትን አልሰፈረለትም ። ታዲያ ይህ ገና በውጥኑ የከሸፈ አካሄድ ስለ ምን በመተማመን ፣ በመደማመጥ መንገድ አይቀየርም ? የየትኛውም የሠለጠነ ሀገር ፖለቲካ በግትርነት ሲራመድ ታይቷልን ? መደማመጥን ፥ መቻቻልን ፥ በዚህ ጉዳይ ላይ ወንድሜ ከእኔ ይሻላል እርሱን ማድመጥ ይገባኛል ብሎ ማሰብን እንደ እሾህ የሚፈራ ትውልድ ቢሆንም መነገር ግን አለበት ። በአንድ ጉዳይ ላይ ልዩ ልዩ አመለካከት ያላቸው ሰዎች ሲነሡ አንጃ ተብለው ድምጥማጣቸው ይጠፋል ። ትግሉ  ሥልጣን መያዝን ሳይሆን ሀገራዊ ተስፋን ማዕከል ባደረገ መልኩ የጋራ ወደ ሆነ አስማሚ ነጥብ መጓዝ ግድ ይላል ። ለዚህ ደግሞ የሚጀመረው ከይቅርታና ከእርቅ ላይ ነው ።

2/ የይቅርታና የሰላም ሂደት ማካሄድ

የደቡብ አፍሪካው የሰብአዊ መብት ተሟጋች ሊቀ ጳጳስ ዴዝሞንድ ቱቱም የማኅበረሰባዊ ይቅርታን አስፈላጊነት ሲያሳስቡ “ያለ ይቅርታ የወደ ፊት መልካም ዕድል የሚባል ነገር የለም” ብለዋል ። “There is no future without forgiveness”

እኛ ኢትዮጵያውያን ግን በዚህም ረገድ እንደሌላው ሁሉ እንዋሻለን ። እኔ ከማንም ጋር አልተጣላሁም እንላለን ። ግን ሁላችንም በበቀል መንፈስ የሰጠመ ልብ እንደያዝን አጋጣሚዎች ሁሉ ይመሰክሩብናል ። ለዚህም ዋነኛው ማሳያ ለበጎ ነገር አብረን መሥራት አለመቻላችን ነው ። ብዙዎቻችን ሳናውቀው በልባችን ያጠራቀምነው ቀን ጠብቆ የሚፈነዳ የቂም መግል በቀል አለብን ። ይህ መርዝ በይቅርታ ፈርጦ ካልተፈወሰ ቀን የሚጠብቅ ፈንጂ ነው ። ስለዚህም ይህን ማኅበራዊ ነቀርሳ መንግሎ ለማውጣት ቤተ ክርስቲያን ማኅበረሰባዊ ይቅርታን በኃላፊነት መምራት ይገባታል ብሎ ሕጋዊው ቅዱስ ሲኖዶስ ያምናል ።

ፖለቲከኞች ኅብረት የሚሉት የፖለቲካ ስምምነት ብቻውን ፣ ለኢትዮጵያ ጥቅም አይሰጥም ። ይህ ዓይነት ስምምነት ፣ ከአሁን ቀደም ተሞክሮ ያልተሳካ ውጤት አምጥቶ ዛሬ ለሚዘንብብን የመከራ ዶፍ ዳርጎናል ።

የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ መንግሥት ፣ ከስደት ተመልሶ ሕጋዊ መስተዳድር ሲያቋቁም ፣ ሦስቱን ቡድን አቀራርቦ በይቅርታና በዕርቅ ፣ ችግሩን በማቃለል ፈንታ በዐዋጅ አንድ ሁኑ በሚል ማስተዋል የጎደለው መንግሥታዊ ትእዛዝ ደም የተቃቡ ዐርበኛና ባንዳን ፣ በጎሪጥ የሚተያዩ ዐርበኛና ስደተኛን ፣ የሚጠላሉ ባንዳንና ስደተኛን በጉልበት አንድ ለማድረግ ተሞክሮ ነበር ።

ይህ ውሳኔ የንጉሡን ሥልጣን ለማቆየት ቢጠቅምም ማኅበረሰቡን ግን አንድ ከማድረግ ይልቅ በቂምና በጥላቻ ልቡ እየሻከረ እንዲሄድ አድርጎታል ። የደም አብዮት ወልዶ ፣ የደም ጦርነት አሳድጎ ፣ የኢትዮጵያን ሕዝብ አንድነት አናግቶ ፣ የኢትዮጵያን ቤተ ክርስቲያን ንዶ ፣ እጅግ ክፉ የአገዛዝ ቀንበሮችን በሕዝቡ ጫንቃ ላይ ተክሎ ኼደ ። አሁንም መንፈሳዊ የይቅርታና የዕርቅ ሂደት ካልተከናወነና የማኅበረሰቡ መንፈስ በይቅርታ ካልታደሰ ፣ የፖለቲካ ሥርዓት ለውጥ ብቻውን ቤተ ክርስቲያንንም ሆነ ሀገሪቱን ወደሚፈለገው የሰላምና የአንድነት ጉዞ ማድረስ አይችልም ።

በአሁኑ ጊዜ የሚጻፉ መጻሕፍት ፣ የሚያሳዩት ይህን ያለ ይቅርታና ዕርቅ የተደረገ በሰው ልጅነት መተዛዘንንና መደጋገፍን ሳይሆን እከክልኝ ልከክልህ የሚል ጊዜያዊ መጠቃቀምን ብቻ መሠረት ያደረጉ ስምምነቶችን ውጤቶች ነው ። ቀደም ሲል የተቋቋሙትን ኢድሀቅ ከተባለው የፖለቲካ አንድነት አንሥቶ አሁን አገራዊ ንቅናቄ እስከ ተባለው ድረስ ያሉትን ስምምነቶችና እነርሱንም ተንተረስው የሚጻፉትን ከ“ያ ትውልድ እስክ ባለቤት አልባ ከተማ” ድረስ ስንመለከት ፣ ውስጣዊ በቀልና ፉክክር የተሞሉ ናቸው ። በኅብረተ ሰባችን ያለውን የበቀል ጥርቅም በሚያሳዝን ሁኔታ ያስነብቡናል ። ለምሳሌ ያህል እነዚህን፣ ጥቂቶቹን ገለጽን እንጂ ፣ በየትኛውም በማኅበረ ሰባችን ውስጥ በየአቅጣጫው ያለው የበቀል ጥርቅም እንዲህ በቀላሉ ተገልጦ የሚያልቅ አይደለም ፤ ባጤኑት ቁጥር ልብ የሚያስበርግግ ይዘት አለው ።

በዚህ በቀል ውስጥ እንዳሉ ፣ አንድነት መመሥረት ማለት ፈንጅ በተጠመደበት ድልድይ ላይ እያወቀ መኪና እየነዳ በመሄድ ሞትን የመረጠ ሰው መሆን ነው ። ለዚህ መድኃኒቱ ዕርቅ ነው ። ቤተ ክርስቲያን ይህን ዕድል ተጠቅማ በአማራጭ ኃይሎች ወገን በኩል የሚከናወን የዕርቅና የሰላም ሂደት ማድረግ ያስፈልጋታል ብለን እናምናለን ። ምክንያቱም የቅዱስ ሲኖዶስ የስደቱ መነሻ በሀገሪቱ  የፖለቲካ ነጻነት አለመኖር  የሃይማኖት ነጻነትም እንዳይኖር ስለ አደረገው ነው ። በሌላ አባባል ቤተ ክርስቲያንም የዚሁ የመንግሥት ፖለቲካ ተጠቂ ስለ ሆነች ይመለከታታል ማለት ነው ።

በወያኔ ዘመነ መንግሥት ፥ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በኢትዮጵያ ሙስሊሞች ላይ ይካሄድ የነበረውና አሁንም እየተካሄደ ያለውን የሃይማኖት ተጽዕኖ ስንመለከት ፣ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ላይ ግን ከዛሬ ሃያ አምስት ዓመት ጀምሮ የሃይማኖት ተጽዕኖ በመካሄድ ላይ ነው ። በዚያ ጊዜ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ስደት ፣ እንደ ግለሰቦች ጉዳይ ተደርጎ ነበር የተወሰደው ። ግን አሁንም የገዳማት መደፈር ፣ የአብያተ ክርስቲያናት መቃጠል ፣ እንደ ቀጠለ ነው ። አሁን እኛ ክዚህ እየተወያየን የኢየሩሳሌሙ ገዳማችን  በመፍረስ ላይ ነው አሁን በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያንን የሚክል አካል ስለሌለ ምንም ነገ እንዳልተፈተረ ዝም ብለዋል ምንስ ሊሉ ይችላሉ የሚፈልጉት ከተሳካ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን  መዳከም በዚህ ምክንያት ፣ በኢትዮጵያ የሕዝብንና የሃይማኖትን ነጻነት የሚያከብር መንግሥት እስኪቋቋም ድረስ ቤተ ክርስቲያን ጥረቷን ትቀጥላለች ። ከሥራዋም አንዱ ፣ ይህንን የሰላምና የዕርቅ ጉዞ በመሪነት ማከናወን ነው ።

ዛሬ በራሳችን ላይ ውሳኔ መወሰን ይኖርብናል ። አሁን ከስምምነት ያለፈ አንድነት ያስፈልጋል ። ከመቀናጀት ያለፈ አንድነት ያስፈልጋል ። አሁን ይቅርታን ለሀገራችንና ለሕዝባችን እንደ ሰጠነው ስጦታ አድርገን ልባችንን መክፈት ያስፈልጋል ። አሁን መጀመሪያ ራሳችን ከአምላካችን ይቅርታ መጠየቅና የተዘረጋችውን የይቅርታ እጁን በፍቅር መቀበል ያስፈልጋል ። ያን ባደረግን ጊዜ እኛ የይቅርታ ሰዎች እንሆናለን ። አንድ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅስ አንብቤ ሐሳቤን ልደምድም

«ሕግ ሁሉ በአንድ ቃል ይፈጸማልና  እርሱም  ባልንጀራህን እንደ ራስህ ውደድ የሚል ነው  ነገር ግን እርስ በርሳችሁብትነካከሱና ብትበላሉ እርስ በርሳችሁ እንዳትጠፋፉ ተጠንቀቁ» ። ገላ 5 ፥ 14-15 ።

እርስ በርስ ከመበላላት እርስ በራሳችን እንከባበር ፤ እንነጋገር ፥ ከሽፍታ ትክክለኛ ፍትሕ አንጠብቅም ። እኛ የፍትሕ ሰዎች ብንሆን ግን ፍትሕ ራሱ ከመካከላችን ይገኛል ። ከፍትሕም ሰላም ይመነጫል ። የሮም ሊቀ ጳጳሳት የነበሩት ዳግማዊ ዮሐንስ ጳውሎስ እንዳሉት “ያለ ፍትሕ ሰላም ፣ ያለ ይቅርታ ደግሞ ፍትሕ የለም (There is no peace without justice and there is no justice without forgiveness) 

[1] Russel, Bertrand. 1948. Power: A New Social Analysis.

[2] George Orwell. 1949. 1984.

ፓትርያርኩ የጠሩት የአህጉረ ስብከት ሥራ አስኪያጆች ስብሰባ ሳይካሔድ ቀረ

በቦታው የተገኙት የምሥራቅ ጎጃም ሀ/ስብከት ሥራ አስኪያጅ ብቻ ናቸው ብዙዎቹ ዕለቱኑ ወደየአህጉረ ስብከታቸው ሲመለሱ እያሉም ያልተገኙ አሉ እንዳይገኙ ሊቃነ ጳጳሳቱ በጥብቅ አዘዋል፤እስከ አየር ማረፊያ የሸኙም አሉ “ፓትርያርኩ ከቤተ ክህነቱ መዋቅር ላጡት ተቀባይነት ማሳያ ነው፤” ††† ትላንት በተጠናቀቀው የመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ 36ኛ ዓመታዊ ስብሰባ ፍጻሜ ማግሥት፣ ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ፣ በልዩ ጽ/ቤታቸው […]

via ፓትርያርኩ የጠሩት የአህጉረ ስብከት ሥራ አስኪያጆች ስብሰባ ሳይካሔድ ቀረ — ሐራ ዘተዋሕዶ

  • በቦታው የተገኙት የምሥራቅ ጎጃም ሀ/ስብከት ሥራ አስኪያጅ ብቻ ናቸው
  • ብዙዎቹ ዕለቱኑ ወደየአህጉረ ስብከታቸው ሲመለሱ እያሉም ያልተገኙ አሉ
  • እንዳይገኙ ሊቃነ ጳጳሳቱ በጥብቅ አዘዋል፤እስከ አየር ማረፊያ የሸኙም አሉ
  • “ፓትርያርኩ ከቤተ ክህነቱ መዋቅር ላጡት ተቀባይነት ማሳያ ነው፤” 

ትላንት በተጠናቀቀው የመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ 36ኛ ዓመታዊ ስብሰባ ፍጻሜ ማግሥት፣ ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ፣ በልዩ ጽ/ቤታቸው በኩል በድብቅ ጠርተውታል የተባለው የአህጉረ ስብከት ሥራ አስኪያጆች ስብሰባ ሳይካሔድ መቅረቱ ተገለጸ፡፡

ስብሰባው፣ ለዛሬ፣ ጥቅምት 10 ቀን 2010 ዓ.ም.፣ ጠዋት 3፡00 ላይ በፓትርያርኩ ጽ/ቤት ተጠርቶ የነበረ ቢኾንም፣ ከአንድ ሀገረ ስብከት በቀር ብዙዎቹ ሥራ አስኪያጆች ወደ የአህጉረ ስብከታቸው በመመለሳቸው፣ አንዳንዶቹም በከተማው እያሉ ባለመገኘታቸው ሳይካሔድ እንቀደረ ተገልጿል፡፡

የመንበረ ፓትርያርኩ ምንጮች በበኩላቸው፣ አጠቃላይ ጉባኤው የተጠናቀቀበትን መንፈስ ይዞ ስብሰባውን ማካሔዱ ፋይዳ እንደሌለው በመታመኑ፣ ትላንት ማምሻውን በተካሔደ ምክር እንዲሰረዝ መወሰኑን ነው የተናገሩት፡፡

በሥፍራው ተገኝተዋል የተባሉት፣ በብፁዕ አባ ማርቆስ የሚመራው የምሥራቅ ጎጃም ሀገረ ስብከት ሥራ አስኪያጅ አባ ዕንባቆም ጫኔ ሲኾኑ፤ ስለሚናገሩበት ጉዳይ ከሊቀ ጳጳሱ ጋራ መክረው በስፋት ተዘጋጅተውበት እንደነበር ተነግሯል፡፡

ከእርሳቸው በቀር ሌሎች ተሰብሳቢዎች ባልተገኙበት ጧት፣ በመንበረ ፕትርክናው አካባቢ ለብቻቸው ሲዟዟሩ ታይተዋል፡፡ ምን እንደሚፈልጉና ምን ሊሠሩ እንደመጡ የፓትርያርኩ ረድእ መላልሰው ሲጠይቋቸውም ነበር፣ ተብሏል፡፡

የደብረ ማርቆሱ ሥራ አስኪያጅ ለአጠቃላይ ጉባኤው ባቀረቡት ሪፖርት፣ በሀገረ ስብከቱ የማኅበረ ቅዱሳንና የሰንበት ት/ቤቶች አባላት ላይ በርካታ ሐሰተኛ ውንጀላዎችን ያሰሙ በመኾኑ፤ ፓትርያርኩ ለዛሬ ጠርተውት የነበረው ስብሰባ ቢካሔድም ከዚሁ የተለየ እንደማያስረዱ ነው የተመለከተው፡፡

ፓትርያርኩ፣ “ጥብቅ መመሪያ” እያሉ ለጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽ/ቤት በጻፏቸው ደብዳቤዎች፣ ማኅበረ ቅዱሳን፣ “የሕግ አግባብነትና ድጋፍ እንደሌለውና ዛሬም ኾነ ለወደፊት በቤተ ክርስቲያን ስም እንዳይጠቀም የሚያስችል መመሪያ ተፋጥኖ ሥራ ላይ እንዲውል”አዝዘዋል፡፡

መመሪያው፣ የማኅበሩን አገልግሎት የሚያውቀውን የቅዱስ ሲኖዶስ(ቋሚ ሲኖዶስና ምልአተ ጉባኤ) ውሳኔ ያላገኘ ሕገ ወጥ በመኾኑ በጠቅላይ ጽ/ቤቱ ውድቅ ተደርጓል፤ ከአጠቃላይ ጉባኤው ሒደት ጋራ በተያያዘም የነበረው ተፈጻሚነት የተሸራረፈ ነበር፤ እንዲያውም፣ ጥቅሙ ለማኅበሩ አመዝኖ ፓትርያርኩ ማየትና መስማት የማይፈልጉትን ትርፍ ነው ያስገኘለት፡፡

ፓትርያርኩ፣ የአህጉረ ስብከት ሥራ አስኪያጆችን ስብሰባ የጠሩት፣ ማኅበሩንና አባላቱን ከአህጉረ ስብከቱ ጋራ ተቀናጅተው እንዳይሠሩ በማራራቅ፣ ዳግመኛ እንዲህ ዓይነት ሪፖርት እንዳያቀርቡ መመሪያ ለመስጠት ነበር፡፡

36ኛው ዓመታዊ ስብሰባ ትላንት ቀትር ላይ ሲጠናቀቅ፣ ከዚህ በኋላ የሚኖረው ስብሰባ፣ የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ ብቻ እንደኾነ ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጅ አቡነ ዲዮስቆሮስ በአጽንዖት ማሳወቃቸውና ጉባኤተኞችም ወደየሀገረ ስብከታቸው እንዲመለሱ ማሳሰባቸው፣ ፓትርያርኩ ስለጠሩት ስብሰባ እንደሚያውቁና አግባብነት ስለሌለውም እንዳይሳተፉ ለማስጠንቀቅ እንደኾነ ታውቋል፡፡

በዚህም መሠረት፣ ሰኞ ለሚመጀረው የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ ስብሰባ ዐዲስ አበባ የሚሰነብቱት ሊቃነ ጳጳሳቱ፣ ሥራ አስኪያጆቻቸው በስብሰባው እንዳይገኙና ወደ የሀገረ ስብከታቸው እንዲመለሱ በጥብቅ አሳስበዋል፡፡ በተለይም፣ ፓትርያርኩ፣ በብፁዕ አቡነ ፋኑኤል ላይ በሰነዘሩት ዘለፋ ከተቆጡ አባቶች፣ ሥራ አስኪያጆቻቸውን እስከ አየር ማረፊያ ድረስ ሔደው የሸኙ እንደሚገኙ ተነግሯል፡፡

“ሀገረ ስብከት” ማለት በቅዱስ ሲኖዶስ ውሳኔ ተለይቶ የተከለለና በሊቀ ጳጳስ ወይም በኤጲስ ቆጶስ የሚመራ የቤተ ክርስቲያን መንፈሳዊና አስተዳደራዊ ክልል ነው፡፡ በክፍሉ/በዞኑ/ ለሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት፣ አጠቃላይ አመራርና አስተዳደር የሚሰጥ የሥራ አስፈጻሚ አካል በመኾኑ፣ የሀገረ ስብከቱ ጽ/ቤት ተጠሪነት ለጠቅላይ ቤተ ክህነቱ ጽ/ቤት ነው፡፡ የሥራ አስኪያጁ ተጠሪነት ለሊቀ ጳጳሱ፣ የሊቀ ጳጳሱም ተጠሪነት ለቅዱስ ሲኖዶስ በመኾኑ፣ ፓትርያርኩ በራሳቸውና በቀጥታ ሥራ አስኪያጆችን ጠርተው መሰል ሕገ ወጥ መመሪያ ሊያስተላልፉ የሚችሉበት አግባብ፣ በሕገ ቤተ ክርስቲያኑም ይኹን በሰበካ አስተዳደር ጉባኤ ደንቡ(ቃለ ዐዋዲው) የለም፡፡

ከሥራ አስፈጻሚው አካል በውል የተዘጋጀ የጥሪ ደብዳቤ ሳይኖር፣ ለሥራ አስኪያጆቹ በግል በመንገር ስብሰባውን የጠራው የፓትርያርኩ ልዩ ጽ/ቤት፣ ለፓትርያርኩ የአስተዳደር አገልግሎት ድጋፍና ለጽሕፈት ነክ ሥራዎች ብቻ የታሰበ ቢኾንም፣ ያለአግባብ ራሱን ከፍተኛ የመዋቅርና የሥልጣን አካል አድርጎ እየሠራ ይገኛል፡፡ ይህም፣ ለሕግና ሥርዓት መዛባት፣ ለመልካም አስተዳደር ዕጦትና ለመሳሰሉት ችግሮች ቀዳዳ የከፈተ አሠራር ኾኖ እንደሚታይ ጥናቶች ያመለክታሉ፡፡

ዛሬም፣ ካለአንዱ በቀር ከ48 ያላነሱ የአህጉረ ስብከት ሥራ አስኪያጆች ‘ቦይኮት’ የተደረገው ስብሰባው፣ ከአሠራር ብልሽቱ ጋራ ተያይዞ የፓትርያርኩ ተቀባይነትና ተደማጭነት ማጣት፣ በመካከለኛው የቤተ ክህነቱ መዋቅርም በግልጽ የታየበት ተደርጎ ተወስዷል፡፡

 

ፓትርያርኩ ከሓላፊነታቸው ለመልቀቅ በቃል ጠየቁ፤ ጫና ለማሳደር የታሰበ ስልት መኾኑ ተጠቆመ

ከሥልጣን የመገለል ስጋት ባይኖራቸውም፣ተገቢነታቸው ብርቱ ጥያቄ እየተነሣበት ነው “በአቅም ማነስ ያጡትን ተቀባይነት ለመመለስ፣ ከአማካሪዎቻቸው ጋራ የወጠኑት ነው፤” ለብፁዕ አቡነ ፋኑኤል ምክር የሰጡት ምላሽ፣ ብዙዎችን ቢያሳዝንም ሊያግዷቸውም ዛቱ የተወነጀሉት ብፁዕነታቸው፣ በምልአተ ጉባኤ እና በሕግም እንደሚጠይቋቸው ተጠቆመ በሀ/ስብከታቸው ተቀባይነት ያጡት ብፁዕ አባ ማርቆስ፣በቦታቸው ለመተካት እየሠሩ ነው ††† ታማኝነታቸውና መንፈሳዊ አባትነታቸው ተቀባይነት እያጣ መምጣቱ በብርቱ አሳስቧቸዋል የተባሉት፣ ፓትርያርክ […]

via ሰበር ዜና – ፓትርያርኩ ከሓላፊነታቸው ለመልቀቅ በቃል ጠየቁ፤ ጫና ለማሳደር የታሰበ ስልት መኾኑ ተጠቆመ — ሐራ ዘተዋሕዶ

  • ከሥልጣን የመገለል ስጋት ባይኖራቸውም፣ተገቢነታቸው ብርቱ ጥያቄ እየተነሣበት ነው
  • “በአቅም ማነስ ያጡትን ተቀባይነት ለመመለስ፣ ከአማካሪዎቻቸው ጋራ የወጠኑት ነው፤”
  • ለብፁዕ አቡነ ፋኑኤል ምክር የሰጡት ምላሽ፣ ብዙዎችን ቢያሳዝንም ሊያግዷቸውም ዛቱ
  • የተወነጀሉት ብፁዕነታቸው፣ በምልአተ ጉባኤ እና በሕግም እንደሚጠይቋቸው ተጠቆመ
  • በሀ/ስብከታቸው ተቀባይነት ያጡት ብፁዕ አባ ማርቆስ፣በቦታቸው ለመተካት እየሠሩ ነው

ታማኝነታቸውና መንፈሳዊ አባትነታቸው ተቀባይነት እያጣ መምጣቱ በብርቱ አሳስቧቸዋል የተባሉት፣ ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ፣ “መሥራት አልቻልኩም፤” ሲሉ ከሓላፊነታቸው ለመልቀቅ፣ ለመንግሥት ከፍተኛ ባለሥልጣናት በቃል ጥያቄ ማቅረባቸው ተሰማ፡፡

ፓትርያርኩ ጥያቄውን ያቀረቡት፣ ከቤተ ክርስቲያኒቱ ሕግ አውጭና ወሳኝ አካል ከኾነው ቅዱስ ሲኖዶስ እና ከሥራ አስፈጻሚው የጠቅላይ ቤተ ክህነት አስተዳደራዊ አካል ጋራ ያላቸው ግንኙነት ከፍተኛ ውጥረት ውስጥ እንደገባ እየታየ ባለበት ወቅታዊ ኹኔታ ውስጥ ነው፡፡

“መፍትሔ ሊሰጠኝ ይገባል፤” በማለት በሓላፊነታቸው ለመቀጠል እንደተቸገሩ በቃል ለከፍተኛ የመንግሥት ባለሥልጣናት መናገራቸውንና በቅርቡም በጽሑፍ እንደሚያሳውቁ ነው፣ ምንጮች የጠቆሙት፡፡

በሕገ ቤተ ክርስቲያኑ የፓትርያርኩ ሢመትና ርደት ጉዳይ የሚወስነው ቅዱስ ሲኖዶስ ኾኖ ሳለ፣ ጥያቄያቸውን ለባለሥልጣናት ማቅረባቸው፣ በቅዱስ ሲኖዶስና በጠቅላይ ቤተ ክህነቱ ዘንድ በአስከፊ ኹኔታ እያጡ የመጡትን ተደማጭነትና ተቀባይነት በተጽዕኖ ለመመለስ፣ ከአማካሪዎቻቸው ጋራ የወጠኑት መኾኑን እንደሚያሳይ ተነግሯል፡፡

የቅዱስ ሲኖዶሱ፣ የመጀመሪያ ዓመታዊ የምልአተ ጉባኤ ስብሰባ፣ ከነገ በስቲያ፣ ጥቅምት 12 ቀን እንደሚጀመር እያወቁ፣ ከሓላፊነት ለመልቀቅ ጠይቀዋል፤ መባሉ ይህንኑ ጫና የማሳደር ስልታዊነቱን እንደሚያረጋግጥ ነው የተገለጸው፡፡

ማኅበረ ቅዱሳን ጋራ በተያያዘ የሚያቀርቡት የእግድ አጀንዳ፣ በቅዱስ ሲኖዶሱ አካላት(ቋሚ ሲኖዶስ እና ምልአተ ጉባኤ) ውድቅ መደረጉ፤ ቡድን ፈጥረው እየመከሩ ለጠቅላይ ጽ/ቤቱ የሚያስተላልፉት መመሪያ መሸራረፉ ሕመም እንደኾነባቸው ነው የተስተዋለው፡፡

የማኅበሩ የቴሌቭዥን ፕሮግራም ሥርጭት፣ ከቋሚ ሲኖዶሱ ውሳኔ ውጭ እንዲታገድ ያስተላለፉት መመሪያ ተፈጻሚነት ሲያጣ፣ ከአጠቃላይ ጉባኤው 36ኛ ዓመታዊ ስብሰባ ተሳትፎ እንዲታገድ ወደ ማዘዝ ቢሸጋገሩም፣ እንዳሰቡት ሳይሳካላቸው ቀርቶ፣ በተፃራሪው፣ የማኅበሩ የማዕከልና የአህጉረ ስብከት ሥራዎች በጉልሕ እንዲስተጋቡ ምክንያት ኾኗል፡፡

በአጠቃላይ ጉባኤው መክፈቻ ምሽት፣ የማኅበሩ ተወካዮች እንዳይሳተፉ በማድረጋቸው፣ “የእኛን ሥልጣን ማወቅ አለባቸው፤ ሥልጣናችንን መረዳት አለባቸው፤” በማለት ከእነብፁዕ አባ ሩፋኤል፣ ብፁዕ አባ ማርቆስ እና ብፁዕ አባ ቶማስ ጋራ ውሎውን የገመገሙ ቢኾንም፤ በቀጣዩ ቀን፣ ማኅበሩ ከአህጉረ ስብከት ጋራ በመቀናጀት ያከናወናቸው ተግባራት በድምቀት እየተነገሩ በመዋላቸው፣ በጋራ መግለጫውና ቃለ ጉባኤው ላይ፣ የቴሌቭዥን ሥርጭቱ ሕገ ወጥ እንደኾነና እንዲዘጋ የሚጠይቅ አንቀጽ በጣልቃ እንዲገባ አርቃቂዎቹን አዝዘዋል፡፡ ሐሳቡን የተቃወሙ የአርቃቂ ኮሚቴው ሦስት አባላት፣ “የማኅበር ተላላኪዎች” ተብለው በሰብሳቢው የተዘለፉ ሲኾን፣ ሥርዋጹም በግድ እንዲገባና በድፍረት እንዲነበብ ተደርጓል፡፡

በአጠቃላይ ጉባኤው ያልተነሣ ጉዳይ በቃለ ጉባኤው የውሳኔ ሐሳብ ተብሎ መስፈሩ አግባብነት እንደሌለው ወዲያውኑ ከጉባኤተኛው ተቃውሞ የተሰማበትና በምክትል ሰብሳቢው ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጁም ክፉኛ ቢተችም፣ ርእሰ መንበር የኾኑት ፓትርያርኩ ግን ሕገ ወጥነቱን ነው የተከላከሉት፡፡ ስሕተቶችን በፍጥነት እያረሙ፣ የአጠቃላይ ጉባኤውን ሒደት በጥብቅ እየተቆጣጠሩ፣ ማኅበሩን የማስወገዝና ሥልጣናቸውን የማግነን ምክራቸውን ያፈረሱባቸውን ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጁን፣ የመዝጊያ ንግግር እንዳደርግ ስለ ፈቀዱልኝ አመሰግናለሁ፤” በማለት በማጠቃለያ ቃለ ምዕዳናቸው በአሽሙር መናገራቸውም ተሰብሳቢዎችን ፈገግ አሰኝቷል፡፡

የቤቱን ፈገግታ ያከሰመው፣ የፓትርያርኩ ክብረ ነክ ንግግር ግን ወዲያው ነበር የተሰማው፡፡ “ተናግሮ አናጋሪ የትላንቱ ሰውዬ” ያሏቸውን ብፁዕ አቡነ ፋኑኤልን በመዝለፍ፣ ለአጠቃላይ ጉባኤውም ለመንበረ ፕትርክናውም ክብር በማይመጥን ንግግር፥ ደጋፊዎቻቸውን ሳይቀር አሳፍረዋል፡፡ ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት በእጅጉ አዝነዋል፤ ቁጣቸውን በግልጽ ያሳዩም ነበሩ፡፡

ብፁዕ አቡነ ፋኑኤል፣ ፓትርያርኩ በሚሰጧቸው ሕገ ወጥና ረብሕ የለሽ መመሪያዎች እንዲጠነቀቁ፣ የቤተ ክርስቲያን ልጆችን አቅርበው ማነጋገርን እንዲያስቀድሙ ነበር ምሳሌያዊ ምክር የሰጡት፤ ቅዱስ ሲኖዶሱንም ያሳሰቡት፡፡ እንደተለመደው ግን፣ በዚያው ዕለት ማምሻውን፣ በተጠቀሱት ክፉ አማካሪዎች፣ ምሳሌያዊ ምክሩ በአሉታ እየተተነተነ የፓትርያርኩ ቁጣ እንዲጋጋም መደረጉ ተጠቅሷል፡፡

“አቡነ ፋኑኤል፣ በፈንጅና ጭስ መስለው የተናገሩትን [አማካሪዎቻቸው]ይዘው፣ ቅዱስነትዎ የሚጽፉት ደብዳቤ ከዚህ ግቢ ውጭ የማይሠራና አቅም የሌለው እንደኾነ፤ ምንም ቢጽፉ የትኛውም አካል የማያስፈጽመው ነው፤ ነገር ግን መነጋገርያ እየኾነ ብዙ ሰው እያደናገረ ነው፤ ብለው ተርጉመውላቸዋል፤ ይህም ሕመም ፈጥሮባቸው አድሯል፤”


ነውረኛ ንግግራቸው፣ በአጠቃላይ ጉባኤው ተሳታፊዎች ላይ የፈጠረውን ስሜት ቢያዩም፣ ይብሱኑ፣ ብፁዕ አቡነ ፋኑኤልን ከሀገረ ስብከታቸው እንደሚያግዱ ነው የዛቱት፡፡ በሀገረ ስብከታቸው ተቀባይነት ያጡትና የመባረር ዕጣ የሚጠብቃቸው ብፁዕ አባ ማርቆስ፣ “ሀገረ ስብከቱን ለማኅበረ ቅዱሳን አሳልፎ ሰጥቶታል፤” እያሉ ብፁዕ አቡነ ፋኑኤልን በማሳጣት በቦታቸው ለመተካት የፓትርያርኩን እልክ እየገፋፉ እንደሚገኙ ተነግሯል፡፡ “ምን ሲኖዶስ አለ፤ ሲኖዶስ እኛው ነን፤” በማለት ፓትርያርኩ፣ ሌሎችንም አባቶች እንዲያስተባብሩም እየወተወቱ ናቸው፡፡

ብፁዕ አቡነ ፋኑኤል በበኩላቸው፣ ለተሰነዘረባቸው ውንጀላ ፓትርያርኩን በቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ ደረጃና በሕግም እንደሚጠይቁ ነው፣ የተጠቆመው፡፡

ቅዱስ ፓትርያርኩ፣ ርእሰ አበው እንደመኾናቸው መጠን፣ ሕገ ቤተ ክርስቲያንን ጠብቀው ለቤተ ክርስቲያኒቱ አጠቃላይ አመራር የመስጠት ግዴታ አለባቸው፡፡ በሕገ ቤተ ክርስቲያኑ እንደተደነገገው፣ በቅዱስ ሲኖዶስ እያስወሰኑና ከጠቅላይ ቤተ ክህነቱ ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጅ ጋራ እየተማከሩ መሥራት የሚጠበቅባቸው ቢኾንም፣ ከዚህ ውጭ እየመከሩ የሚከተሉት ቤተ ክርስቲያንን የሚያስነቅፍ አካሔድ፣ ታማኝነታቸውና መንፈሳዊ አባትነታቸው በካህናትና በምእመናን ዘንድ ተቀባይነት እንዲያጣ፤ በባለሥልጣናትም ዘንድ አቅመ ቢስ ተደርገው እንዲናቁ አድርጓቸዋል፡፡ የመንግሥት ሹማምንትን ባገኙ ቁጥር፣ “ማኅበሩን ዝጉልኝ” የሚለው የዘወትር ውትወታቸው በእጅጉ እንዳስናቃቸውና ተደማጭነት እንዳሳጣቸውም ተጠቁሟል፡፡

በቃል አሳውቀውታል፤ የተባለውና በቀጣይም በጽሑፍ እንደሚያቀርቡ የተጠቆመው ከሓላፊነት የመልቀቅ ጥያቄ መነሻዎች ባለሥልጣናቱን እያነጋገረ ነው፣ ተብሏል፡፡ ከሥልጣን ለመልቀቅ ፍላጎት እንዳላቸው ከማሳየት ይልቅ፣ ከመንግሥት ያጡትን ትኩረት ለመመለስ፤ በዚህም፣ በቀጣዩ ሰኞ በሚጀመረው የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ ስብሰባ ላይ ጫና ፈጥረው ፍላጎታቸውን ለማስፈጸም፣ ከእኩይ መካሪዎቻቸው ጋራ የወጠኑት ስልት ሊኾን እንደሚችል ተጠቁሟል፤ “ትቼላችሁ እሔዳለኹ፤” እያሉ ማንገራገራቸው ዐዲስ እንዳልኾነ በማስታወስ፡፡

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ፓትርያርክ ኾኖ የተሾመ አባት ከመዓርጉ የሚወርደው፡- ሃይማኖትን የሚያፋልስ፣ ቀኖና ቤተ ክርስቲያንን የማይጠብቅ፣ ቤተ ክርስቲያንን የሚያስነቅፍ ተግባር ፈጽሞ ከተገኘ፤ በተሾመበት ቀን የፈጸመውን ቃለ መሐላ ካልጠበቀ፤ ታማኝነቱና መንፈሳዊ አባትነቱ ተቀባይነት ያጣ ከኾነና ይህም በተጨባጭ ተረጋግጦ በቅዱስ ሲኖዶስ ሲወሰን እንደኾነ በሕገ ቤተ ክርስቲያን አንቀጽ 33/1(ሀ)፣ (ለ) እና (ሐ) ተደንግጓል፡፡

መርከቧ በባሕሩ ላይ፣ ወይስ ባሕሩ በመርከቧ ላይ?

ዳንኤል ክብረት

‹‹በዚህ ሃይማኖቴ መናፍቃን እያወገዙኝ እኔም እያወገዝኳቸው ዕድሜ ልኬን በዚህ ዓለም ኖርኩ፤
              የእግዚአብሔር ልጆች ከጋኔን ልጆች ጋር አንድነት ስምምነት የላቸውምና ››

Ark of Noah

ታዋቂው ሩሲያዊ የኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ ባለሞያ ዶክተር ሰርጌይ ላቭሮቭ ‹Reformation in the Orthodox Perspective> በተሰኘውና እኤአ በ1998 ባወጣው መጽሐፉ ላይ በሕንድ፣ በጆርጅያና በዩክሬይን የተደረገውን የተሐድሶ እንቅስቃሴ ባጠናበት መጽሐፉ ላይ ‹በቤተ ክርስቲያን ጉዞ ውስጥ ዋናው ጥያቄ – መርከቧ በባሕሩ ላይ ትሂድ ወይስ ባሕሩ በመርከቧ ውስጥ ይሂድ የሚለው ነው› ይላል፡፡ ለዚህ ሐሳብ መነሻ ያደረገው በሦስቱ ሲኖፕቲክ ወንጌሎች ላይ በማቴ.8፥23፤ሉቃ. 8፥22 እና በማር. 4፥35 የተጻፈውን ታሪክ ነው፡፡

በእነዚህ የወንጌል ክፍሎች ላይ ጌታችንና ሐዋርያት በመርከብ ወደ ገሊላ ማዶ ሲሻገሩ ጌታችን ተኝቶ ነበረ፡፡ በመንገዱ መካከል መጀመሪያ ነፋስ፣ በኋላም ማዕበል ተነሣ፤ በመጨረሻም ማዕበሉ የባሕሩን ውኃ ወደ መርከቧ ውስጥ መጨመር ጀመረ፡፡ ማቴዎስ ‹ማዕበሉ ታንኳይቱን እስኪደፍናት ድረስ›፣ ማርቆስ ‹ውኃ በታንኳዪቱ እስኪሞላ ድረስ› ሉቃስ ‹ውኃም ታንኳዪቱን ይሞላ ነበር› በማለት የገለጡት አደጋ ተከሠተ፡፡ መርከቧ በውኃው ላይ መሄዷ ቀርቶ ውኃው በመርከቧ ላይ መሄድ ጀመረ፡፡ ያን ጊዜ ሐዋርያቱ ተጨነቁ፡፡ ጌታችንንም ቀሰቀሱት፡፡ እርሱም ‹እናንተ እምነት የጎደላችሁ‹ በማለት መጀመሪያ ሐዋርያትን ቀጥሎም ማዕበሉን ገሠጸው፡፡
መርከቧ ቤተ ክርስቲያን በውኃ ላይ እየተንሳፈፈች፣ እየተላጋችና ከፍ ዝቅ እያለች መሄዷ የተለመደ ነው፡፡ ይህም ምንም ፈታኝ ቢሆን ጤናማ ጉዞ ነው፡፡ ‹በዓለም ሳላችሁ መከራ አለባችሁ›(ዮሐ.16፥33) የተባለው ይፈጸማልና፡፡ ውኃው ወደ መርከቡ ከገባ ግን አደጋ ይከሰታል፡፤ ወይ መርከቧ ትሰምጣለች ወይም መርከቧ ትሰበራለች፡፡ ቤተ ክርስቲያን እየተፈተነች በዓለም ላይ መጓዟ ችግር የለውም፡፡ ፈተናውም ቤተ ክርስቲያንን ያጠነክራታል፣ አያሌ ቅዱሳንንም ያስገኝላታል፡፡ ቅዱስ ጳውሎስም ‹ወደ አግዚአብሔር መንግሥት በብዙ መከራ እንገባ ዘንድ ያስፈልገናል› (የሐዋ.14፥23) ያለው ይሄንን ነው፡፡ የዓለም አስተሳሰብ ወደ መርከቧ ቤተ ክርስቲያን መግባት ከጀመረ ግን በመጨረሻ ውኃ በታንኳዪቱ ይሞላል፤ ቅዱስ ማርቆስ እንደገለጠውም ‹እስኪደፍናት ድረስ› ይደርሳል፡፡ በዚህ ውኃ ተደፍነው የቀሩ መርከቦችም አሉ፡፡ እናም የቤተ ክርስቲያን ዋናው የህልውና ጥያቄ – መርከቧ በውኃው ላይ ትሂድ ወይስ ውኃው በመርከቧ ላይ? የሚለው ነው፡፡

የአንዲት ቤተ ክርስቲያን ቅድስና የሚወሰነው ውኃው ወደ መርከቧ እንዳይገባ በምታደርገው ተጋድሎ ነው፡፡ ውኃው ወደ መርከቧ ውስጥ የሚገባው ደግሞ የቤተ ክርስቲያን አገልጋዮች በሚያጋጥማቸው የእምነት ጉድለት ነው፡፡ ለዚህ ነው ክርስቶስ ማዕበሉን ከመገሠጹ በፊት ሐዋርያትን የገሠጻቸው፡፡ ጳጳሳት፣ ካህናት፣ ዲያቆናትና መምህራን የእምነታቸው ጥንካሬ ሲላላ፣ ማዕበሉ መጀመሪያ እነርሱን ይመታቸዋል፡፡ ቀጥሎም ቤተ ክርስቲያንን ይመታታል፡፡ ምንጊዜም በታሪክ ውስጥ ከውጭ ያሉ ኃይሎች ያለ ውስጥ ኃይሎች ርዳታ ውኃውን ወደ መርከቧ ለማስገባት ችለው አያውቁም፡፡ ሰይጣን ወደ ሔዋን የሄደው ገነት ለመግባት በምትችለው በዕባብ አድሮ ነው፤ ሰይጣን ክርስቶስን ለአይሁድ አሳልፎ የሰጠው በጉባኤ ሐዋርያት ውስጥ በነበረው በይሁዳ በኩል ነው፤ ግኖስቲኮች የቤተ ክርስቲያንን ትምህርት ከፍልስፍና ጋር ሊቀላቅሉ የሞከሩት ወደ ክርስትና ገብተው መምህራን በሆኑ ሰዎች በኩል ነበር፡፡ እነ አርዮስ፣ ንስጥሮስና ሰባልዮስ የማዕበሉ የውስጥ ወኪሎች ሆነው ነው ቤተ ክርስቲያንን ሊደፍኗት ደርሰው የነበሩት፡፡ መስፍኑ ሶምሶን ‹በጥጃዬ ባላረሳችሁ፣ የዕንቆቅልሼን ትርጓሜ ባላወቃችሁ› ያለው ለዚህ ነበር(መሳ. 14፥18)፡፡
‹ተሐድሶ (Reformation) ሌላ ትርጉም የለውም› ይላል ሰርጌይ ላቭሮች ‹ተሐድሶ ማለት ውኃውን ወደ መርከቧ ማስገባት ማለት ነው፡፡ በምዕራቡ ዓለም ያደረገውም ይሄንኑ ነው፡፡ ቀደምት ክርስቲያኖች በየጉባኤያቱ እየወሰኑ የተከላከሉትን፣ ቀኖና ሠርተው ያገዱትን፣ መጻሕፍትን ወስነው የገደቡትን፣ ትውፊታቸውን አጽተው አናስገባም ያሉትን ማዕበል ወደ መርከቧ ውስጥ ማስገባት፡፡ የስሕተት መምህራን በቅዱሳት መጻሕፍት ስም ስሕተትን ማስተማር ሲጀምሩ ነው አበው የቅዱሳት መጻሕፍትን ቁጥር የወሰኑት፡፡ ከዚያም አልፈው በምዕራፍና በቁጥሮች ለክተው ያስቀመጡት፡፡ ዓላማው ማዕበሉን ማገድ ነው፡፡

‹ክርስቲያኖች በቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ አራት ማዕበሎችን ሲከላከሉ ኖረዋል› ይላል ሰርጌይ ላቭሮቭ፡፡ የተሳሳተ ትምህርትን፣ ፍልስፍናን፣ ወገንተኝነትንና ፖለቲካን፡፡ እነዚህ አራቱ ማዕበሎች ለመግባት በቻሉ ጊዜ እንኳን ቶሎ ጠልቀው ያወጧቸው ነበር፡፡
ጌታችን እንዳስተማረን የተሳሳተ ትምህርት ወደ ቤተ ክርስቲያን ለመግባት የሞከረው ከመጀመሪያው ነው፡፡ የስንዴውና የእንክርዳዱ ምሳሌ ይህንን ነው የሚያሳየን(ማቴ. 13፥24-30)፡፡ ቅዱስ ጳውሎስ ገና በሕይወት እያለ ሄሜኔዎስና ፊሊጦስ የተባሉ መናፍቃን እርሱ ስለ ትንሣኤ ሙታን ያስተማረውን ትምህርት ማጣመም ጀምረው ነበር(2ኛጢሞ. 2፥17)፡፡ ለዚህ ነበር የኤፌሶንን ቀሳውስት ‹እኔ ከሄድኩ በኋላ ለመንጋው የማይራሩ ጨካኞች ተኩላዎች እንዲገቡባችሁ፤ ደቀ መዛሙርትንም ወደ ኋላቸው ይስቡ ዘንድ ጠማማ ነገርን የሚናገሩ ሰዎች በመካከላችሁ እንዲነሡ እኔ ዐውቃለሁ› በማለት ያስጠነቀቃቸው፡፡ ቅዱስ ዮሐንስ በራእዩ የገለጠውን ‹ሺ ዓመትን› በተመለከተ የተሳሳተውን ትምህርት ለመጀመሪያ ጊዜ ማስተማር የጀመረው ቀሪንጠስ የተባለ መናፍቅ ነው፡፡ ቀሪንጠስ ይህን ትምህርት ማስተማር ሲጀምር ቅዱስ ዮሐንስ በምድር ላይ ነበር፡፡ የቀሪንጠስ የተሳሳተ ትምህርት ለመጀመሪያ ጊዜ የተሰጠውም ቅዱስ ዮሐንስ በነበረበት በኤፌሶን ከተማ ነው፡፡(1) ቀሪንጠስ ክርስቲያን አልነበረም፤ የግኖስቲኮች ትምህርት አቀንቃኝ ነበር፡፡ ነገር ግን ፍልስፍናንና ክርስትናን ቀላቅሎ ያስተምር ነበር፡፡ ሐዋርያው ቅዱስ ዮሐንስ 1ኛና 2ኛ መልእክቱን የጻፈው ልጆቹ ከዚህ ሰው ትምህርት እንዲቆጠቡ መሆኑን ሊቃውንት ይናገራሉ፡፡ በአንድ ወቅት ሐዋርያው ቅዱስ ዮሐንስ በኤፌሶን የሚገኝ የሕዝብ መታጠቢያ ገንዳን ሲጎበኝ አንድ ሰው መጣና በዚያ ቀሪንጠስ እንደሚገኝ ነገረው፡፡ ቅዱስ ዮሐንስም ደቀ መዛሙርቱን ‹ጣሪያው ተንዶ ሁላችንንም ሳይገድለን በፊት ፈጥነን ከዚህ ለቅቀን እንሂድ› አላቸው› ይባላል፡፡
ጌታ ጸራዊ(ጠላት)፣ ሐዋርያት ቢጽ ሐሳውያን፣ ሊቃውንትም መናፍቃን ያሏቸው የስሕተት መምህራን ማዕበሉን ወደ መርከቧ እንዳያስገቡ በትምህርት፣ በመጽሐፍና በዓለም አቀፍ ጉባኤያት አበው ታግለዋቸዋል፡፡ የኒቂያ፣ የቁስጥንጥንያና የኤፌሶን ጉባኤያት ዓላማ ውኃው ወደ መርከቧ እንዳይገባ፣ ገብቶም እንዳይደፍናት ለመከላከል ነበር፡፡ የውግዘታቸውም ምክንያት ወደ መርከቧ የገባው ውኃ ጥፋት ከማድረሱ በፊት ወደ ባሕሩ ለመመለስ ነው፡፡

መርከቧ በውኃ እንድትሞላ የሚያደርጋት ዋናው ምክንያት የማዕበሉ ብርታት ሳይሆን የአገልጋዮቹ የእምነት ጉድለት ነው፡፡ የቀደሙት አበው የስሕተት ትምህርቶችን ነቅተው በመጠበቅ ‹የማይተኙ እረኞች› ነበሩ፡፡ ቅዱስ ሄሬኔዎስ ‹በእንተ ኑፋቄ› አቡሊዲስ ዘሮም ‹መድፍነ ኑፋቄ›፣ የተሰኙ መጻሕፍትን የዛሬ 1700 አካባቢ የጻፉት ማዕበሉን ለመከላከል ነው፡፡ የቅዱስ ዮሐንስ ደቀ መዝሙር የነበረው የሰርምኔሱ ፖሊካርፐስ መርቅያን የተባለውን መናፍቅ ‹የሰይጣን የበኩር ልጅ› ይለው ነበር፡፡ እነ አባ ጊዮርጊስ ‹መጽሐፈ ምሥጢርን›ና ‹ፍካሬ ሃይማኖት›ን፣ በ17ኛው መክዘ የነበሩ አበው ‹መዝገበ ሃይማኖት›ንና ‹ከአፍርንጅ የምንለይበት›ን፣ እነ መልአከ ብርሃናተ አድማሱ ጀንበሬ ‹ኮኩሐ ሃይማኖት›ን፣ እነ አለቃ አያሌው ታምሩ ‹መች ተለመደና ከተኩላ ዝምድና›ን የጻፉት ማዕበሉን ለማቆም ነው፡፡ አባ ጊዮርጊስም ይህንን ተጋድሎ ሲገልጠው በፍካሬ ሃይማኖት መጽሐፉ ማጠቃለያ ላይ እንዲህ ብሏል፡-
‹‹በዚህ ሃይማኖቴ መናፍቃን እያወገዙኝ እኔም እያወገዝኳቸው ዕድሜ ልኬን በዚህ ዓለም ኖርኩ፡፡
              የእግዚአብሔር ልጆች ከጋኔን ልጆች ጋር አንድነት ስምምነት የላቸውምና፡፡››

ሌላው ወደ ቤተ ክርስቲያን ለመግባት ሲሞክር የሚኖረው ማዕበል ፍልስፍና ነው፡፡ ፍልስፍና ሃማኖትን እንደ አንድ ፍልስፍና ስለሚቆጥረው ከእርሱ ጋር መሳ ለመሳ መጓዝን ይፈልጋል፡፡ በዚህም የተነሣ የቤተ ክርስቲያንን ትምህርት ከፍልስፍና ጋር መቀላቀል የሚፈልጉ ሰዎች ቤተ ክርስቲያንን ሲፈትኗት ኖረዋል፡፡ ለቤተ ክርስቲያን ሺ ጥያቄዎችን በማቅረብና የክርስትናን ትምህርት በፍልስፍና መርሖዎች በመተንተን ለማሳፈር ጥረዋል፡፡ የመጀመሪያዎቹ ግኖስቲኮች ዋና ዓለማ የነበረው የአፍላጦናውያንንና(Platonisem) የሐዲሳን አፍላጦናውያንን (Neo Platonism) አስተምህሮ ከቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ ጋር ለመቀላቀል ያደረጉት ጥረት ነው፡፡ እንደ ቀሌምንጦስ ዘእስክንድርያና እንደ አርጌንስ ያሉት የቤተ ክርስቲያን ሊቃውንትም ፍልስፍናውን ከክርስትና ጋር ለማስማማት በሄዱት ርቀት ውድቀት ገጥሟቸዋል፡፡ ፍልስፍናናን ከቤተ ክርስቲያን የድኅነት ትምህርት ውስጥ ነቅሎ ያወጣው ሐዋርያዊው አትናቴዎስ ነው፡፡

እንዲያውም ምዕራባውያን ከሳይንስና ከቴክኖሎጂ የሚመጡትን ጥያቄዎች በሃይማኖታዊ መንገድ ከመመለስ ይልቅ ክርስትናውን ከሳይንስና ከቴክኖሎጂ ጋር ማስማማትን መርጠዋል፡፡ እንደ ክርስቲያን ሳይንስ፣ የብልጽግና ወንጌል ያሉ አስተምህሮዎች የመጡትም በዚህ ምክንያት ነው፡፡ ዓለምን ለቤተ ክርስቲያን ከማስገዛት ይልቅ ቤተ ክርስቲያን ለዓለም እንድትገዛ አደረጓት፡፡ ወይም በሰርጌይ ላቭሮቭ አገላለጥ ‹ወንዙ በረሃውን ሊያጠጣ ሲገባው፣ በረሃው ወደ ወንዙ እንዲመጣ፣ በረሃማነትም እንዲስፋፋ ተደረገ፡፡ በረሃማነቱ ሲስፋፋም ወንዙን አደረቀው› ይላል፡፡ እንደ ግብረ ሰዶም ያሉትን ቤተ ክርስቲያን ወደ ውስጧ እንዳይገቡ ለዘመናት ስትከላከላቸው የኖረችውን ማዕበሎች ለማስገባት የተቻለው በዓለምና በቤተ ክርስቲያን መካከል ሊፈጠር የሚገባው አጥር ወደ ድልድይነት በመለወጡ ነው፡፡ ዛሬም ቤተ ክርስቲያን በእኩልነትና በመብት ስም ‹ውርጃን፣ የሴቶች ክህነትን፣ በፈቃድ መሞትን(Euthanasia)የሰው ዘርን ማዳቀልን(cloning)፣ እንድትቀበል እየተሞገተች ነው፡፡

‹አብዝኆ ፍኖት› (all roads) የተሰኘው ንቅናቄ ሃይማኖታዊ ሳይሆን ፍልስፍናዊ ነው፡፡ ይህ ‹በጠባቧ በር ግቡ› የተሰኘውን የወንጌል ትምህርት ንዶ ‹መንገዶች ሁሉ ወደ መንግሥተ ሰማያት ያደርሳሉ – all roads lead to heaven› ወደሚል የመጣው አስተምህሮ የስሕተት ትምህርቶችን ሁሉ ‹የአንድ ግብ ልዩ ልዩ መዳረሻዎች› አድርጎ የመመልከት አባዜ አለው፡፡ ይህ ግን ፍልስፍናዊ ወይም ሳይንሳዊ አስተሳሰብ እንጂ ሃይማኖታዊ አይደለም፡፡ ጌታችን በእርሱ በቀር ሌላ መንገድ መኖሩን አልነገረንም፤ በክርስቶስ አምኖና በእርሱ ሞትና ትንሣኤ በተገኘው ጸጋ ካልሆነ በቀር ሌላ መንገድ የለም፡፡ ክርስትና እምነቱ ይሄ ነው፡፡ በምሥጢረ ሥጋዌ በኩል ከተዘጋጀው መንገድ ውጭ ሌላ መንገድ የለውም፡፡ በክርስትና ውስጥ ያሉ ነገሮች ሁሉ በዚያ መንገድ ውስጥ የምናገኛቸው በረከቶች ናቸው፡፡

መለካዊነት ከቀደምቶቹ የቤተ ክርስቲያን ፈተናዎች ወገን ነው፡፡ መለካዊነት የንጉሥ ፈቃድ ፈጻሚነት ነው፡፡ ወይም የቤተ ክርስቲያንን ትምህርትና ሕይወት ለዘመኑ ፖለቲካዊ አስተሳሰብ ማስገዛት ማለት ነው፡፡ የሮም ነገሥታት ቤተ ክርስቲያንን ከውጭ ሆነው መርታት ሲያቅታቸው በክርስትና ስም ወደ ውስጥ ገቡ፡፡ ሐሳባቸውንና ርእዮታቸውንም የቤተ ክርስቲያን ለማድረግ ሞከሩ፡፡ አባቶች ግን አልተቀበሏቸውም፡፡ ቤተ ክርስቲያንና መንግሥት አብረው በሠሩባቸው ዘመናት ሁሉ ‹ኅብረት በተዐቅቦ› በተሰኘው መርሕ ነው አበው የተጓዙት፡፡ ተዐቅቦው የመንግሥታቱ አስተሳሰብ ወደ ቤተ ክርስቲያን ትምህርት፣ ጸሎት፣ ሕይወትና ሥርዓት ውስጥ እንዳይገባ ነው፡፡ እነ ቅዱስ ዮሐንስ አፈ ወርቅ፣ እነ ቅዱስ ጎርጎርዮስ ዘኑሲስ፣ እነ ቅዱስ አትናቴዎስ፣ እነ ቅዱስ እጨጌ ፊልጶስ፣ እነ አቡነ አሮን፣ እነ አቡነ አኖሬዎስ፣ እነ አቡነ በጸሎተ ሚካኤልና እነ አቡነ ኤዎስጣቴዎስ፣ እነ አባ ጊዮርጊስ ዘጋሥጫ፣ እነ አቡነ ተክለ ሐዋርያት፣ እነ አቡነ እንድርያስ ዘደብረ ሊባኖስ፣ እነ እጨጌ ዕንባቆም የመናዊ  መከራ የተቀበሉት ለዚህ ነበር፡፡ ‹ወንጌል ወደ ቤተ መንግሥት እንጂ፣ ቤተ መንግሥት ወደ ወንጌል አይግባ› ብለው፡፡

በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ ከ13ኛው መክዘ ጀምሮ አገልጋዮቿን ለሁለት የከፈለው ለመለካዊነት የከፈሉት ዋጋ ነው፡፡ በአንድ በኩል ‹ኅብረት በተዐቅቦ› የተሰኘውን የቤተ ክርስቲያን መርሕ የተከተሉ ገዳማውያን አባቶች ሲፈጠሩ በሌላ በኩል ደግሞ ‹እንደ ንጉሡ አጎንብሱ› የሚሉ ካህናተ ደብተራ ተፈጠሩ፡፡ ገዳማውያን አበው የቤተ ክርስቲያንን ትምህርት፣ ሥርዓት፣ ጸሎት፣ አገልግሎትና ቅዱሳት መጻሕፍት ሲጠብቁ፤ ካህናተ ደብተራ ደግሞ የንጉሡን ክብር፣ ሥልጣንና አስተሳሰብ ይጠብቁ ነበር፡፡
የቤተ ክርስቲያን መጻሕፍት የተጻፉትና የተተረጎሙት፣ የጸሎት መጻሕፍት የተዘጋጁትና የተጠበቁት፣ ሥርዓታት የተዘጋጁትና የጸኑት፣ የቤተ ክርስቲያን ትምህርት ሲሰጥ የኖረውና ወንጌል የተሰበከው፣ የቅዱሳን ሕይወትና ዜና ሲዘጋጅ የኖረው፣ የዝማሬና የቅዳሴ አገልግሎት የጸናውና የተጠበቀው በገዳማውያን አባቶች ነው፡፡ ለዚህም ነው በኢትዮጵያ ታሪክ ታላላቅ ቦታ ያላቸው እንደነ ዐፄ ይኩኖ አምላክ፣ ዐፄ ዳዊት፣ ዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ፣ ዐፄ በዕደ ማርያምና ዐፄ ናዖድን የመሳሰሉ ነገሥታት ከዕለት ማስተዋሻ ያላለፈ የቅድስና ማዕረግ ያላገኙት፡፡ በዛግዌ ነገሥታትና ‹ሰሎሞናውያን› በተሰኙት ነገሥታት መካከል የሥልጣን ሽኩቻው እያለ ቤተ ክርስቲያን ግን ከ‹ሰሎሞናውያኑ› ይልቅ ለዛግዌ ነገሥታት የቅድስና ማዕረግ የሰጠችው በእነዚህ ገዳማውያን አበው ምክንያት ነው፡፡

ካህናተ ደብተራ ሥርዓት በመሥራት፣ ገድልና ድርሳን በመጻፍ፣ የጸሎትና የቅዳሴ መጻሕፍት በማዘጋጀት፣ ገዳማዊ ሕይወትን በማጽናትና የቤተ ክርስቲያንን የትምህርት መንገድ በመቅረጽ ቦታ አልነበራቸውም፡፡ እነርሱ ታሪከ ነገሥትና ዜና መዋዕል ሲጽፉ ነው የኖሩት፡፡ ዓላማቸውም ‹ርስት ሽልማት› ማግኘት ነው፡፡ አባ በጸሎተ ሚካኤል እንዲህ ብሎ የገሠጻቸው ለዚህ ነው ‹እናንተ ደብተራ ከምትባሉ በቀር ይህንን ሁሉ ያደረገ ማነው? ታመሰግኑታላችሁ፤ ታወድሱታላችሁ፤ እንዳንተ ያለ ኀያል ማነው ትሉታላችሁ፡፡ እንዳንተ ያለ ድል አድራጊ ማነው፣ እንዳንተስ ያለ ለጋሥ በሁሉ ዘንድ ወዴት አለ፣ እንዳንተ ያለ ምጽዋት ሰጭ የት አለ ትሉታላችሁ፡፡ እንዲህ ስታመሰግኑትም በኃጢአት ላይ ኃጢአት ይጨምራል፡፡›[2] ዛሬም በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ያለው ተጋድሎ በሁለቱ መካከል የሚደረግ ነው፡፡

ሰርጌይ ላቭሮቭ ‹ሁሉም ርእዮተ ዓለማቸው ይዘው ወደ ቤተ ክርስቲያን ይሮጣሉ፤ መድረኳን መዋቅሯንና ሥርዓቷን መጠቀም ይፈልጋሉ፡፡ እነርሱን ደግፋ ሌላውን እንድትቃወም ይሻሉ፤ ዐውደ ምሕረቱን ዐውደ ፖለቲካ ያደርጉታል፡፡ ቤተ ክርስቲያንን የሰው ልጆች ጉዳይ እንጂ የርዕዮተ ዓለም ጉዳይ አይመለከታትም፡፡ ጸሎቷና አገልግሎቷም ለሰው ልጆች ሁሉ እንጂ ለአንድ ርእዮተ ዓለም ተከታዮች አይደለም፡፡ ይህን በማይረዱ ፖለቲከኞችና ይህን በማይረዱ የራስዋም ልጆች ግን ትፈተናለች፡፡ አንዳንድ ጊዜም ማዕበሉ ወደ መርከቧ ገብቶ እስኪደፍናት ድረስ ታላቅ መናወጥ ያመጣባታል› ይላል፡፡

አራተኛው ማዕበል ዘረኝነት ነው፡፡ ዘረኝነት ማለት ቤተ ክርስቲያንን ማጥበብ ነው፡፡ ‹ቤተ ክርስቲያን ከሁሉም ዓይነት የሰበሰበች መረብን ትመስላለች›(ማቴ.13፥47) የተባለውን ትቶ አንድ ዓይነት ዓሣ ብቻ እንድትሰበስብ ማስገደድ ነው፡፡ ከአራቱ የቤተ ክርስቲያን መገለጫዎች አንዱ ኩላዊነት(Catholicity)ነው፡፡ ይህም ክርስቲያኖች የክርስቶስ አካላት በመሆናቸው በክርስቶስ አንድ ናቸው ብሎ ማመን ነው፡፡ አንድ ሰው ክርስቲያን ሲሆን የዚህ አንድነት ሱታፌ ይኖረዋል፡፡ ትውልዱ፣ ሀገሩ፣ ዘሩ፣ ቋንቋውና ቀለሙ ዋጋ አይኖራቸውም፡፡ ኩላዊነት ሁለት መልክ አለው አፍአዊና ውሳጣዊ፡፡ አፍአዊ መልኩ የቤተ ክርስቲያን መልክዐ ምድራዊ መስፋፋት ነው፡፡ እርሱ ግን ሁል ጊዜ አይገኝም፡፡ ለምሳሌ በመጀመሪያዎቹ የክርስትና ዘመናት ቤተ ክርስቲያን ያልደረሰችባቸው ቦታዎች ነበሩ፡፡ ያ ግን ኩላዊነቷን አይቀንሰውም፡፡ በመጨረሻው ዘመንም ‹እምነት ያለው ሰው ያንሳል›(ሉቃ. 18፥8)፡፡ ኩላዊነቷ ሁሉም ቦታ ላይ ከመድረስ አንጻር ሳይሆን ለሁሉም ቦታዎች ክፍት ከመሆን አንጻር የሚመጣ ነውና፡፡ ለሐዋርያትም የተሰጠው ትእዛዝ ‹አሕዛብን ሁሉ›(ማቴ. 28፥20) ተብሎ የተሰጣቸው ትእዛዝ በአንድ ጊዜ አልተፈጸመም፤ እስካሁንም ተሟልቶ አልተደረሰም፤ ምንጊዜም ግን ቤተ ክርስቲያን መንገድ ላይ ናት፡፡

ሁለተኛው መልክ ደግሞ ውሳጣዊ ነው፡፡ እምነቷ፣ ሥርዓቷ፣ ሐዋርያዊ ትውፊቷና ትምህርቷ የሰውን ዘር ሁሉ ለማዳን የሚሠራ ማለት ነው፡፡ ለምታውቃቸው ብቻ ሳይሆን ለማታውቃቸውም ትጸልያለች፡፡ ወደ እርሷ ያልተጨመሩ፣ ከእርሷም የተነጠሉ ቢኖሩም እንኳን ኩላዊነቷን አያስቀሩትም፡፡ የመጀመሪያዎቹ ክርስቲያኖች ‹ኤቅሌሲያ ካቶሊኬ – Ekklêsia Katholikê – የሚለውን ቃል ሲጠቀሙ ‹በዓለም የተዳረሰች› ማለታቸው አይደለም፡፡ ከዓለም ሁሉ የላቀች ወይም ‹እንተ ላዕለ ኩሉ› ማለታቸው እንጂ፡፡ ከቡድኖችም፣ ከነጠላዎችም፣ ከስብስቦችም ሁሉ የላቀች፣ ከድምራቸውም በላይ የሆነች ማለት ነው፡፡ ሁሉን ለማካተት የምትችል – ቡድናዊነት፣ ንጣሌያዊነትና ግላዊነት (sectarian separatism and particularism) የሌለባት ማለት ነው፡፡ ቄርሎስ ዘኢየሩሳሌም ኩላዊነት ማለት ‹የቤተ ክርስቲያንን ዶግማ ምንም ሳይሸራርፉ ለሁሉም ፍጹም በሆነ መንገድ ማስተማር (katholikôs kai anelleipôs)ማለት ነው› ይላል[3]፡፡ ኩላዊነትን ለመልክዐ ምድራዊ ስፋት በመስጠት ካቶሊክ የሚለውን ‹ዓለም ዐቀፍ› ብለው የተረጎሙት የምዕራብ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት ናቸው፡፡ ምክንያታቸውም አካባቢያዊ የሆነውን የዶናታውያንን[4] ትምህርት ለመቃወም ሲሉ ነበር፡፡

እነዚህ አራቱ ማዕበሎች ወደ ቤተ ክርስቲያን ለመግባት ሲጥሩ ኖረዋል፡፡ አንዳንድ ጊዜም ተሳክቶላቸው ለመግባት ሞክረዋል፡፡ ነገር ግን ‹እያንዳንዱ በሽታ የራሱን ሐኪም ያስነሣል› እንደሚለው የቻይኖች አባባል በየዘመናቱ ዐቃብያነ እምነት እየተነሡ ውኃው መርከቧን ከመድፈኑ በፊት ጌታቸውን ይቀሰቅሱታል፡፡ በተለይ ደግሞ ይህ ዘመን ዩኒቨርሳሊዝም(ሁሉም ትክክል ነው)፣ ሊብራሊዝም(እምነትን፣ ትውፊትንና ባሕልን ሁሉ ለሉላዊነት ሲሉ ማመቻመች)፣ እና ሴኩላሪዝም(ዓለማዊነት) የሠለጠነበት በመሆኑ የመርከቧን ከለላ ሰብሮ ውኃውን ለማስገባት የሚደረገው ዘመቻ ብዙም ከባድም ነው፡፡ ቅዱስ ሉቃስ ከቅዱስ ጳውሎስ ጋር ወደ ሮም ሲሄዱበት የነበረው መርከብ በማልታ ደሴት አጠገብ ያጋጠመውን ፈተና ሲነግረን ‹ከማዕበሉ ግፊያ የተነሣ መርከቡ ይሰበር ነበር› እንዳለው (የሐዋ. 27፥41) ማዕበሉ በዝቶና ጠንክሮ ቤተ ክርስቲያንን ሰብሮ እንዳይገባ ነቅቶ መጠበቅ ያስፈልጋል፡፡ እነሆ ጥያቄው አንድ ነው – መርከቧ በውኃው ላይ ትሂድ ወይስ ውኃው በመርከቧ ላይ?

በፓትርያርኩ ሕገ ወጥ ትእዛዝ የተቆረጠው የማኅበረ ቅዱሳን የ2009 ዓ.ም. ሪፖርት ለአጠቃላይ ጉባኤው ቀረበ፤ 36ኛው ዓመታዊ ስብሰባ ተጀመረ

ዓመታዊ ስብሰባው፥ በደመናማው የአ/አበባ ረፋድ፣በጥብቅ ጸጥታዊ ቁጥጥር ተከፈተ ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጁ፣ አጠቃላይ ዓመታዊ ሪፖርታቸውን፣ በንባብ እያሰሙ ነው ከታላቁ አጠቃላይ ጉባኤ፣“ሰላማዊ ዓላማ እና ሰላማዊ ሐሳብ” እንደሚጠበቅ አሳሰቡ ከኅትመት የተቆረጠውን የማኅበሩን የሥራ ክንውን፣ በሪፖርታቸው አካትተው አሰሙ! የአጠቃላይ ጉባኤው ተሳታፊዎች፣ በየአንቀጹ ድጋፋቸውን በጋለ ጭብጨባ ገልጸዋል! አህጉረ ስብከትም፣የብፁዕነታቸውን አርኣያ ተከትለው ዘገባውን እንዲያሰሙ ይጠበቃል የማኅበሩ ሪፖርት ሙሉ በሙሉ የተቆረጠበት፣“ዐዋጅ […]

via በፓትርያርኩ ሕገ ወጥ ትእዛዝ የተቆረጠው የማኅበረ ቅዱሳን የ2009 ዓ.ም. ሪፖርት ለአጠቃላይ ጉባኤው ቀረበ፤ 36ኛው ዓመታዊ ስብሰባ ተጀመረ — ሐራ ዘተዋሕዶ

  • ዓመታዊ ስብሰባው፥ በደመናማው የአ/አበባ ረፋድ፣በጥብቅ ጸጥታዊ ቁጥጥር ተከፈተ
  • ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጁ፣ አጠቃላይ ዓመታዊ ሪፖርታቸውን፣ በንባብ እያሰሙ ነው
  • ከታላቁ አጠቃላይ ጉባኤ፣“ሰላማዊ ዓላማ እና ሰላማዊ ሐሳብ” እንደሚጠበቅ አሳሰቡ
  • ከኅትመት የተቆረጠውን የማኅበሩን የሥራ ክንውን፣ በሪፖርታቸው አካትተው አሰሙ!
  • የአጠቃላይ ጉባኤው ተሳታፊዎች፣ በየአንቀጹ ድጋፋቸውን በጋለ ጭብጨባ ገልጸዋል!
  • አህጉረ ስብከትም፣የብፁዕነታቸውን አርኣያ ተከትለው ዘገባውን እንዲያሰሙ ይጠበቃል
  • የማኅበሩ ሪፖርት ሙሉ በሙሉ የተቆረጠበት፣“ዐዋጅ ነጋሪ” መጽሔት፣ ተሠራጭቷል
  • ፓትርያርኩ፥ ስለካህናት ምግብና፣ ስለ ሉዓላዊት ቤ/ያን አንድነት መጠበቅ ቢናገሩም…
  • .ኹነኛ ዳታና ትንተና በሚሻው“የምእመናን ፍልሰት”ያልተጠነቀቀ ገለጻቸውን ደገሙት፤

†††

በፓትርያርኩ ሕገ ወጥ ትእዛዝ እንዳይታተም በታገደው የማኅበረ ቅዱሳን ሪፖርት፥ በ2009 ዓ.ም. የአገልግሎት ዓመት፡-

  • 23ሺሕ 156 ሐዲሳን አማንያን በልጅነት ጥምቀት መጨመራቸውን፤
  • በሀገር ውስጥና በውጭ አህጉረ ስብከት፣187 ጉባኤያት መካሔዳቸውን፤
  • ከ3.5 ሚሊዮን ብር በላይ ለአብነት ትምህርት ቤቶች ድጎማ መደረጉን፤
  • በ2.4 ሚ.ብር፣ የካህናት ማሠልጠኛና የአብነት ት/ቤት ግንባታ ፕሮጀክቶች፤
  • 1.35 ሚ. ብር ግምት ያላቸው የሕንፃ ቤተ ክርስቲያን ዲዛየኖችና ፕሮጀክቶች፤
  • የማኅበሩ ሒሳብ፣ በጠቅላይ ቤተ ክህነት ቁጥጥር መምሪያ ተመርምሯል፤
  • 29.4 ሚሊዮን ብር ከአባላት ተሰብስቦ 26.5 ሚሊዮን ብር ወጭ ተደርጓል፤

†††

ከ“ዐዋጅ ነጋሪ” መጽሔት አላግባብ ተቆርጦ የወጣውን የማኅበሩን የ2009 ዓ.ም. የተጨመቀ ሪፖርት ከዚህ በታች ይመልከቱ፤

ዚህ ዓመት ማኅበረ ቅዱሳን ዘርፈ ብዙ አገልግሎቶችን ለቅድስት ቤተ ክርስቲያችን ሰጥቷል፡፡

  • ከአኅጉረ ስብከት ጋር በመተባበር 23,156 ሐዲሳን አማንያን የቤተ ክርስቲያን ልጆች እንዲሆኑ አድርጓል፡፡
  • በሐገር ውስጥ 173 በውጭ 14 የሕዝብ ጉባዔያት ተካሂደዋል፡፡ በወላይትኛ፣ በጋሞኛ እንዲሁም በጉራግኛ ቋንቋ የመዝሙር እና የስብከት ቪሲዲዎች ተዘጋጅተው ለምእመናን በነጻ ተከፋፍለዋል፡፡ በአማርኛ 119 እና በአፋን ኦሮሞ 50 ጽሑፎች በተለያዩ ርዕሶች ዙሪያ ተዘጋጅተው በማኅበሩ በድረ ገጽ  ተለቅቀዋል፡፡ “ዳንጋ ሉቡ” በሚል ርዕስ በአፋን ኦሮሞ የሚታተመው መጽሔት 20 ሺህ ኮፒ ለሥርጭት በቅቷል፡፡ ከ280 ሺህ በላይ የግቢ ጉባኤያት ተማሪዎችን እያስተማረ ይገኛል፡፡
  • ለአብነት መምህራንና የአብነት ተማሪዎች 3,501,978.00 /ሦስት ሚሊየን አምስት መቶ አንድ ሺህ ዘጠኝ መቶ ሰባ ስምንት ብር/ ድጎማ ተደርጓል፡፡ ለ1410 የአብነት ተማሪዎች የመሠረታዊ ፍላጎት ማሟያ ድጋፍ ተደርጓል።
  • በነገሌ ቦረና ሀገረ ስብከት የአብነት ትምህርት ቤትና የስብከተ ወንጌል ማሰልጠኛ ፕሮጀክት አሜሪካ ከሚገኘው በዓለ ወልድ ማኅበር ጋር በመተባበር በ2.4 ሚሊዮን ብር ወጪ እየተሠራ ይገኛል። በሴቲት ሁመራ ሀገረ ስብከት የሁመራ የአብነት ት/ቤት ግንባታ የካህናት ማሰልጠኛ ግንባታ እየተከናወነ ይገኛል። በባሌ ሀገረ ስብከት የአብነት ትምህርት ቤትና የካህናት ማሰልጠኛ ግንባታ ፕሮጀክት እየተጠናቀቀ ይገኛል። በዛራ ቅዱስ ሚካኤል የቅኔ ጉባኤ ቤትና የመምህሩ መኖሪያ ቤት ተጠናቅቆ ርክክብ ተደርጓል።
  • በደቡብ ትግራይ ሀገረ ስብከት መካነ ሕይወት አርባዕቱ እንስሳና አቡነ ኪሮሰ አንድነት ገዳም የወፍጮ ፕሮጀክት በብር 240,000 ተጠናቅቆ ርክክብ ተደርጓል፡፡ በማእከላዊ ትግራይ የደብረ በንኮል አቡነ መድኃኒነ እግዚእ የመጠጥ ውኃ ፕሮጀክት በብር 900,000 ተጠናቅቆ ርክክብ ተደርጓል። በከሚሴ ሀገረ ስብከት የአብነት ትምህርት ቤት ግንባታ ፕሮጀክት በብር 844,280.77 ተጠናቅቆ ርክክብ ተደርጓል።
  • ለ120 አብያተ ክርስቲያናት የንዋያተ ቅዱሳት ድጋፍ ሲደረግ በሦስት የአብነት ትምህርት ቤቶችና በ1 ገዳም ደግሞ የሕክምና ድጋፍ ተደርጓል። ለጨጎዴ ሐና የቅኔና የመፃሕፍት ምስክር ትምህርት ቤት በደረሰው ቃጠሎ ምክንያት የገንዘብ እና አልባሳት ድጋፍ ተደርጓል፡፡ በዋልድባ አብረንታት ገዳም በደረሰው የጎርፍ አደጋ የገንዘብ ድጋፍ ተደርጓል፡፡
  • አጠቃላይ ግምታቸው 1.35 ሚሊዮን ብር ሊያስከፍሉ የሚችሉ የሕንጻ ቤተ ክርስቲያን ዲዛይኖች እና ፕሮጀክቶች በነፃ ተሠርተው ተሰጥተዋል፡፡
  • የ2007 እና 2008 ዓ.ም የማኅበሩ ሒሳብ በጠቅላይ በቤተ ክህነት የቁጥጥር መመሪያ ተመርምሯል፡፡
  • የ24 ስምዐ ጽድቅ ጋዜጣ እትም 84,000 ሺህ ኮፒ እና የ12 ሐመር መጽሔት እትም 186,000 ሺህ ለሥርጭት በቅተዋል፡፡ በዓይነት ብዛት 92 መጻሕፍት በአጠቃላይ 550 ሺህ ቅጅዎች አሳትሞ አሠራጭቷል፡፡ በኦሮምኛ የ10 መጻሕፍት 43,000 ቅጂ ተሠራጭቷል፡፡

ማኅበሩ የተጠቀሱትን ተግባራት ለማከናወን በበጀት ዓመቱ ከአባላቱ ብር 29,366,828.71 አሰባስቧል፤ ከዚህ ውስጥ ብር 26,497,937.42 ያህሉን ወጭ ያደረገ ሲሆን፣ ከወጭ ቀሪ ብር 2,868,891.29 ነው፡፡

የአጠቃላይ ጉባኤው 36ኛ ዓመታዊ ስብሰባ የማጠቃለያ መርሐ ግብር በከፊል፤

በአጠቃላይ ጉባኤው 36ኛ ዓመታዊ ስብሰባ፣ የማኅበረ ቅዱሳን “ዝክረ አበው” የመታሰቢያ ራት ዝግጅት የተካተተበት የቀድሞው መርሐ ግብር ክፍል(ከላይ) እና የመታሰቢያ ዝግጅቱ፣ በፓትርያርኩ ሕገ ወጥ ትእዛዝ እንዳይካሔድ ከተከለከለ በኋላ ለጉባኤተኞች የተሠራጨው መርሐ ግብር ክፍል(ከታች)፤

ማኅበረ ቅዱሳን: ከፓትርያርኩ ጋራ በተያያዘ ስለሚነሡ ጉዳዮች ማብራሪያ ሰጠ፤“አጠቃላይ ጉባኤውን ለመሳተፍ እየተዘጋጀን እንገኛለን”- ዋና ጸሐፊው

ከሲኖዶሳዊው የቤተ ክርስቲያን አሠራርና የውሳኔ አሰጣጥ አንጻር፣ ቅዱስ ፓትርያርኩ የማኅበረ ቅዱሳን የቴሌቪዥን ፕሮግራም እንዲታገድ በራሳቸው ደብዳቤ መጻፋቸው ትክክል አይደለም፤ በውላችን መሠረት፣ የቴሌቪዥን መርሐ ግብራችን ሥርጭቱን ቀጥሏል፤ ወደፊትም በሌሎች ቋንቋዎች ጭምር ተደራሽነታችንን በማስፋት ለመሥራት ዐቅደናል፤ አባላቱና ደጋፊዎቹ፣ ዐሥራት ለቤተ ክርስቲያን እንዲከፍሉ ያስተምራል እንጅ ማኅበሩ ለራሱ ሰብስቦ አያውቅም፤ ለወደፊትም ቢኾን የዚህ ዓላማ የለውም፤ በአባልነት አስተዋፅኦ ነው አገልግሎቱን […]

via ማኅበረ ቅዱሳን: ከፓትርያርኩ ጋራ በተያያዘ ስለሚነሡ ጉዳዮች ማብራሪያ ሰጠ፤“አጠቃላይ ጉባኤውን ለመሳተፍ እየተዘጋጀን እንገኛለን”/ዋና ጸሐፊው/ — ሐራ ዘተዋሕዶ

  • ከሲኖዶሳዊው የቤተ ክርስቲያን አሠራርና የውሳኔ አሰጣጥ አንጻር፣ ቅዱስ ፓትርያርኩ የማኅበረ ቅዱሳን የቴሌቪዥን ፕሮግራም እንዲታገድ በራሳቸው ደብዳቤ መጻፋቸው ትክክል አይደለም፤
  • በውላችን መሠረት፣ የቴሌቪዥን መርሐ ግብራችን ሥርጭቱን ቀጥሏል፤ ወደፊትም በሌሎች ቋንቋዎች ጭምር ተደራሽነታችንን በማስፋት ለመሥራት ዐቅደናል፤
  • አባላቱና ደጋፊዎቹ፣ ዐሥራት ለቤተ ክርስቲያን እንዲከፍሉ ያስተምራል እንጅ ማኅበሩ ለራሱ ሰብስቦ አያውቅም፤ ለወደፊትም ቢኾን የዚህ ዓላማ የለውም፤ በአባልነት አስተዋፅኦ ነው አገልግሎቱን የሚያከናውነው፤
  • ከመተዳደሪያ ደንባችን ባሻገር የቅዱስ ሲኖዶስን ውሳኔዎች የሥራችን አካል አድርገን እየተገበርን እንገኛለን፡፡ በቤተ ክርስቲያን የገንዘብ ደረሰኞች(ሞዴላ ሞዴል) እንድንጠቀም መወሰኑና እየተጠቀምንም መኾኑ አንዱ ማሳያ ነው፤
  • የፋይናንስ እንቅስቃሴያችን ትክክለኛ መኾኑን የውጭ ኦዲተሮች ብቻ ሳይኾኑ፣ የጠቅላይ ቤተ ክህነታችን ኦዲተሮችም ያረጋገጡት ሐቅ ነው፡፡ ያልተጨበጠ ክሥ የሚያቀርበው የቤተ ክርስቲያናችን አካል ሊኾን አይችልም፤
  • በሕገ ወጥ መንገድ ያስቀመጠው 170 ሚሊየን ዶላር በፖሊስ ተያዘበት፤” የሚለው መሠረተ ቢስ ወሬ፣ ከጥቅማቸው አንጻር ማኅበሩን የመወንጀል አባዜ የተጠናወታቸው አካላት የስም ማጥፋት ዘመቻ ነው፤
  • በማኅበሩ ላይ የሚካሔዱ የስም ማጥፋት ዘመቻዎችና አሉባልታዎች ኹሉ፣ በቀጥታም ኾነ በተዘዋዋሪ፣ ወደ መዋቅር ከገቡና ተጋልጠው ከወጡ የ‘ተሐድሶ’ መናፍቃን ጋራ የተያያዘ ነው፤
  • በ36ው አጠቃላይ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ እንዳንሳተፍ በቅዱስ ፓትርያርኩ መታገዳችንን በወሬ ደረጃ ብንሰማም፣ ከጠቅላይ ጽ/ቤቱ 2 የግብዣ ደብዳቤዎች ደርሰውናል፡፡ በእኛ በኩል ለመሳተፍ እየተዘጋጀን እንገኛለን፤
  • ከቅዱስ ፓትርያርኩ መመሪያና ቡራኬ ለመቀበል በተደጋጋሚ ደጅ ብንጠናምልዩ ዓላማ ባላቸውግለሰቦች ምክንያትአልተሳካልንም፤ ክፍተቶቹ፣ በማንኛውም ጊዜ መነጋገር ስንጀምር በቀላሉ ሊፈቱ የሚችሉ ናቸው፤ ብለን እናምናለን፤

(ሰንደቅ፤ ረቡዕ፣ ጥቅምት ፩ ቀን ፳፻፲ ዓ.ም.)

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የሰንበት ት/ቤቶች ማደራጃ መምሪያ ማኅበረ ቅዱሳን፣ በቅዱስ ሲኖዶስ ዕውቅና አግኝቶ ከተመሠረተ 25 ዓመት ሞላው፡፡ ማኅበሩ፥ በአዲስ አበባ ከሚገኘው ዋና ማዕከሉ በተጨማሪ፣ በየአህጉረ ስብከቱ 48 ያህል ማዕከላት፣ ከ500 በላይ የወረዳ ማዕከላት እንዲሁም፣ ከ400 በላይ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የግቢ ጉባኤያት ያሉት ሲኾን፤ በሚሊየን የሚቆጠሩ አባላትና ደጋፊዎችን ማፍራት የቻለ የአገልግሎት ማኅበር ነው፡፡ በማኅበሩ ወቅታዊ እንቅስቃሴና ማኅበሩን አስመልክቶ ስለሚነሡ ሰሞናዊ ጉዳዮች፣ ከማኅበሩ ዋና ጸሐፊ አቶ ውብሸት ኦቶሮ ጋራ ባልደረባችን ፍሬው አበበ ያደረገው የቃለ ምልልስ ቆይታ ከዚህ በታች ተስተናግዷል፡፡

†††

ሰንደቅ፡- የማኅበሩ የቴሌቪዥን ፕሮግራም በተደጋጋሚ በብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርኩ እገዳ እየተጣለበት መኾኑ ይሰማል፤ ምክንያቱ ምንድን ነው?

አቶ ውብሸት፡- እንደሚታወቀው በኢቤኤስ ቴሌቪዥን ጣቢያ በኩል ከ2005 እስከ 2008 ዓ.ም. ድረስ የቴሌቪዥን መርሐ ግብር ስናስተላልፍ ነበር፡፡ መርሐ ግብሩም፥ በርካታ ምእመናን የተማሩበት፣ ብዙዎች ለጥያቄዎቻቸው መልስ ያገኙበትና የተጠቀሙበት መርሐ ግብር ነበር፡፡ በወቅቱ በቤተ ክርስቲያን ዕውቅና የሌላቸው የተለያዩ አካላትም፣ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ስም በሕገ ወጥ መንገድ መርሐ ግብሮችን በጣቢያው ያስተላልፉ ስለነበር፤ “አግባብነት የለውም፤” በሚል ለቅዱስ ሲኖዶስ የቀረበ ጥያቄ ነበር፡፡ ቤተ ክርስቲያን የማታውቃቸው፣ ሕገ ወጥ የኾኑ፣ ነገር ግን በቤተ ክርስቲያን ስም መርሐ ግብራቸውን የሚያስተላልፉ አካላት እንዲታገዱ ከማኅበረ ምእመናንና ከወጣቶች በ2008 ዓ.ም. ጥያቄ ቀርቦ እንደነበርም የምናስታውሰው ነው፡፡

በዚህም መሠረት የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ፣ ቤተ ክርስቲያን የማታውቃቸው፣ ሕገ ወጥ የኾኑ፣ ነገር ግን በቤተ ክርስቲያን ስም መርሐ ግብራቸውን የሚያስተላልፉ አካላት እንዲታገዱ ወሰነ፡፡ ውሳኔው ሲተገበር ግን፣ ማኅበራችን ሕጋዊና በቤተ ክርስቲያን የሚታወቅ ቢኾንም፣ ለኢቢኤስ በተጻፈው ደብዳቤ የቴሌቪዥን መርሐ ግብሩ ተለይቶ ሳይገለጽ አንድ ላይ እንዲታገድ ኾነ፡፡

ከውሳኔው በኋላ ጉዳዩ እንዲታይልንና እገዳው እንዲነሣልን ለሚመለከተው የቤተ ክርስቲያናችን የበላይ አካል ጥያቄ አቅርበን ነበር፡፡ ይኹንና ጥያቄያችን ምላሽ ባለማግኘቱና በወቅቱ ቅዱስ ሲኖዶስ፣ ቤተ ክርስቲያን የራስዋ የ24 ሰዓት የቴሌቪዥን ሥርጭት እንድትጀምር ወስኖ ስለነበር አማራጩን ለመጠቀም ወሰንን፡፡ ይኸውም በቤተ ክርስቲያናችን በሚከፈተው የቴሌቪዥን ጣቢያ መጠቀም እንድንችል እንዲፈቀድልን መጠየቅ ነበር፡፡ በዚህም መሠረት ጥያቄያችንን አቀረብን፡፡ በቃል ካቀረብናቸው ጥያቄዎች በተጨማሪ ለኹለት ጊዜያት በደብዳቤም አመልክተናል፡፡

የጥያቄያችን ጭብጥ ኹለት መልኮች ነበሩት፡፡ አንደኛው፥ አቅማችንን አስተባብረን ቤተ ክርስቲያን የከፈተችውን የ24 ሰዓት የቴሌቪዥን ጣቢያ ሥርጭት እናግዝ ዘንድ እንዲፈቀድልን የሚጠይቅ ሲኾን፤ ኹለተኛው ጭብጥ ደግሞ፣ ለማኅበሩ የተወሰነ የአየር ሰዓት ተሰጥቶት መርሐ ግብሩን እንዲያስተላልፍ ይፈቀድልን የሚል ነበር፡፡ ይህን ጥያቄያችንን ያቀረብነው በ2008 ዓ.ም ነበር፤ ነገር ግን መልስ የሚሰጠን አካል አላገኘንም፡፡ በ2009 ዓ.ም. በድጋሚ ጥያቄያችንን አቀረብን፤ አኹንም መልስ አልተሰጠንም፡፡

በግንቦት 2009 ዓ.ም. የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ ላይ የጠቅላይ ጽ/ቤት የብዙኃን መገናኛ አገልግሎት ድርጅት ሪፖርትበሚቀርብበት ወቅት የማኅበራችን ጥያቄም በብፁዓን አባቶች በኩል ተነሥቶ ነበር፡፡ በዚህ ጉዳይ ላይ ውይይት ከተደረገ በኋላ በመጨረሻ ላይ ቅዱስ አባታችን፣ ማኅበሩ የራሱን የቴሌቭዥን ጣቢያ መክፈት ይችላል፤ የሚል መልስ እንደሰጡ ተረድተናል፡፡

ቅዱስነታቸው የሰጡትን አቅጣጫ ከሰማን በኋላ ቤተ ክርስቲያናችን፥ በሚሊዮን የሚቆጠሩና ባለብዙ ቋንቋ ተናጋሮች ምእመናን ያሏት እንደመኾንዋ መጠን አንድ የቴሌቪዥን ጣቢያ ብቻ በቂ አይደለም፤ ተጨማሪ ሥራዎች ሊሠሩ ይገባል ብለን በማመን ወደ ቀጣይ ሥራ ገባን፡፡ ማኅበሩ የአየር ሰዓት አግኝቶ መርሐ ግብሩን የሚያሰራጭበትን አማራጭ መንገዶች ስናይና ስናጠና ቆየን፡፡

በዚህ መሠረት ተቀማጭነቱና ሕጋዊነቱ በአሜሪካ ከኾነው የአሌፍ ቴሌቭዥን ጣቢያ በሳምንት ለሰባት ሰዓታት የአየር ሰዓት ለመከራየት ቻልን፡፡ ከመስከረም አንድ ቀን 2010 ዓ.ም ጀምሮ በሦስት ቋንቋዎች ማለትም በአማርኛ፣ በኦሮምኛ እና በትግርኛ ቋንቋዎች እያስተላለፍን እንገኛለን፡፡ ይህ ከኾነ በኋላ ቅዱስ አባታችን ለጠቅላይ ቤተ ክህነት፣ የቴሌቪዥን ፕሮግራሙ እንዲታገድ የሚያዝዝ ደብዳቤ እንደጻፉ ሰምተናል፡፡

እንደሰማነው፣ በደብዳቤው ላይ ኹለት የቴሌቭዥን መርሐ ግብሮች እንዲታገዱ ነው የተጻፈው፡፡ አንዱ፥ በቤተ ክርስቲያን ሥር ሕጋዊነት ያለው የማኅበረ ቅዱሳን ቴሌቪዥን መርሐ ግብር ሲኾን፤ ኹለተኛው፣ በቤተ ክርስቲያን ዕውቅና የሌለውና ከቤተ ክርስቲያን ውጭ የኾነ አካል ጣቢያ እንደኾነ ሰምተናል፡፡

ይኼ ጥያቄ ለምን ቀረበ? መነሻውስ ምንድን ነው? ብለን ስናይ ሕጋዊና ተቀባይነት ያለው መነሻ አላገኘንለትም፡፡ ሕጋዊ መነሻ ስንል፣ በቤተ ክርስቲያናችን ጉዳዩ ተመርምሮ ውሳኔ የሚተላለፍበት አሠራር አለ፡፡ ይኸውም፣ ስለ ቤተ ክርስቲያን የብዙኃን መገናኛ  አጠቃቀም አጠቃላይ ሒደት ውሳኔ ያስተላለፈውና የቤተ ክርስቲያንም የመጨረሻ የሥልጣን ባለቤት የኾነው የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ ነው፡፡ እንዲሁም ምልአተ ጉባኤው በተከታታይ ስለማይሰበሰብ የምልአተ ጉባኤውን ውክልና ወስዶ በቅዱስ ሲኖዶሱ የጸደቁ ሕጎችን፣ ደንቦችን፣ መመሪያዎችንና ውሳኔዎች ተፈጻሚነት የሚከታተልና የሚቆጣጠር ቋሚ ሲኖዶስ ነው፡፡ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያናችን፣ በእነዚህ ኹለት መንገዶች የሚገለጽ ሲኖዶሳዊና ጉባኤያዊ አመራር፣ አሠራርና የውሳኔ አሰጣጥ ሒደት ነው ያላት፡፡

የቅዱስ ፓትርያርኩ የእገዳ ደብዳቤ ጉዳይ ግን፣ በዚህ መንገድ ውይይት የተደረገበትና ውሳኔ የተሰጠበት አይደለም፡፡ ስለዚህ የእገዳው ሐሳብ ሕጋዊነትና ተቀባይነት የሌለው ውሳኔ ነው፡፡ ነገር ግን፣ ጣቢያው እስከ አኹን በይፋ የደረሰው የእግድ ደብደቤ እንደሌለ ነው የገለጸልን፡፡ ስለዚህ በውላችን መሠረት የቴሌቪዥን መርሐ ግብራችን ሥርጭት ቀጥሏል፤ ወደፊትም በሌሎች ቋንቋዎች ጭምር ተደራሽነታችንን በማስፋት ለመሥራት ዐቅደናል፡፡

ሰንደቅ፡- የማኅበሩ የቴሌቪዥን ፕሮግራም አንዱና ዋናው ግቡ ትምህርተ ወንጌልን ማስፋፋት ነው ተብሎ ይታመናል፡፡ ወንጌልን ማስፋፋት፣ ለቤተ ክርስቲያኒቱ ተከታዮች የእግዚአብሔርን ቃል ማስተማር በመኾኑ እንደ ጥፋት የታየው ለምንድን ነው?

አቶ ውብሸት፡- በእውነት ለእኛም ግልጽ ካልኾኑልንና ካልገቡን ነገሮች አንዱ ይኼ ነው፡፡ ትምህርተ ወንጌልን ማስፋፋት፣ የእናት ቤተ ክርስቲያንን አገልግሎት ማገዝ ቤተ ክርስቲያናችን የምትደሰትበትና የምትደግፈው ነገር ነው፡፡ የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ ለማኅበሩ በፈቀደው መተዳደርያ ደንብ ላይ፥ የኤሌክትሮኒክስ ሚዲያን ጨምሮ በተለያዩ ዘመናዊ የብዙኃን መገናኛ ዘዴዎች ትምህርተ ወንጌልን ለዘመኑ ትውልድ እንድናዳርስ ነው የተፈቀደልን፡፡ ምልአተ ጉባኤው አጽድቆ የሰጠንን የቤተ ክርስቲያንን መሠረታዊ ተልእኮ የማጠናከርና የማስፋፋት ተግባር ማገድ ወይም መከልከል ማለት ቅዱስ ሲኖዶሱን መጋፋትና መቃወም ማለት ነው፡፡

እንግዲህ ይኼን ለማሰናከል የሚሠራው አካል፣ በቤተ ክርስቲያን የወንጌል መስፋፋትና ዕድገት የማይደሰት አካል ነው ብለን ነው የምናስበው፡፡ ምናልባት ለቅዱስ አባታችን በቅርብ ኾነው የተሳሳተ መረጃ የሚያቀብሉ፣ ያልኾነ ነገር የሚመክሩ አካላት እንዳሉ ነው የምንጠረጥረው፡፡ በቤተ ክርስቲያን ትምህርተ ወንጌል መስፋፋትና መጠናከር ምክንያት የሚጎዱ አካላት አሉ ማለት ነው፡፡ ሐቀኛ የቤተ ክርስቲያን ወገን የኾነ አካልም ይኹን ግለሰብ፣ የቅዱስ ሲኖዶስን ውሳኔ አይጋፋም፤ አይቃወምም፤ የአማናዊውን ቅዱስ ወንጌል መስፋፋትን አይጠላም ብለን ነው የምናምነው፡፡

ሰንደቅ፡- ቅዱስ ፓትርያርኩን አግኝታችሁ ኹኔታዎችን ለማስረዳትና ለመወያየት ያደረጋችሁት ጥረት አለ?

አቶ ውብሸት፡- ቅዱስ አባታችንን ለማግኘት የሞከርነው አሁን አይደለም፡፡ ቅዱስ አባታችን ከተሾሙበት ጊዜ ጀምሮ አግኝተናቸው መመሪያና ቡራኬ ለመቀበል ብዙ ጥረት አድርገናል፡፡ በተደጋጋሚ ደጅ ጠንተን አልሳካ ሲለን በደብዳቤ ጭምር ጥያቄዎችን አቅርበናል፡፡ ከዚህ ኹሉ ጥረት በኋላ፣ በ2008 ዓ.ም. አጋማሽ ገደማ አንድ ጊዜ ለማነጋገር ዕድል አግኝተናል፡፡ በዚያ መድረክ ስለ ማኅበሩ አገልግሎት አስረድተናል፡፡ በዚያን ወቅት ቅዱስ አባታችን ቃል የገቡልን ነገር ቢኖር፣ በተከታታይ እንደምንገናኝ፣ በውይይት ችግሮችን እንደምንፈታ፣ እንደምንመካከር፣ ቡራኬም እንደሚሰጡን፣ በራቸው ለእኛ ክፍት መኾኑን ነበር፡፡ ከዚያ ወዲህ ግን ቅዱስ አባታችንን ደግመን ለማግኘት ብንሞክርም የሚሳካልን አልኾነም፡፡ ዕድሉን ማግኘት አልቻልንም፡፡

ብፁዓን አባቶችንም በሽምግልና መልክ ልከናል፡፡ ያለው ችግር ምንድን ነው? ጥፋት ካለ እንታረም፤ ማኅበሩ፥ የኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንን አገልግሎት በዕውቀታቸውና በሞያቸው ለማገዝ ለሃይማኖታቸው ቀናዒ የኾኑ ሰዎች የተሰባሰቡበት እንጂ የቅዱሳን መላእክት ስብስብ ባለመኾኑ በማወቅም ባለማወቅም ስሕተት ሊኖር፣ ሊያጋጥም ይችላል፡፡ ስሕተት ካለ እንታረም፤ ብለን ጠይቀናል፡፡ ኾኖም ግን የማነጋገሩን ዕድል በድጋሚ ማግኘት ባለመቻላችን ችግሩን መፍታት አልተቻለም፤ እናዝናለን፡፡

ሰንደቅ፡- ሌላው ማኅበረ ቅዱሳን ላይ የሚነሣው ነገር፣ ለቤተ ክርስቲያን ሊከፈል የሚገባውን ዐሥራት ይሰበስባል፤ ያለው የገንዘብና ንብረት መጠንም በትክክል አይታወቅም፤ የሚሉ ወቀሳዎችና ክሦች ናቸው፤ ይህን በተመለከተ አስተያየታችሁ ምንድን ነው?

አቶ ውብሸት፡- ማኅበረ ቅዱሳን በቤተ ክርስቲያን ሥር የተዋቀረ እንደ መኾኑ መጠን ሀብቱና ንብረቱ በሙሉ የቤተ ክርስቲያን ነው፡፡ ማኅበሩ፥ ዐሥራት በኩራትን አይሰበስብም፡፡ ይልቁንም እያንዳንዱ ምእመን፣ ለቤተ ክርስቲያን ሊከፍል የሚገባውን ዐሥራት በኩራት በአግባቡ እንዲሰጥ ነው የሚያስተምረው፡፡ ማኅበረ ቅዱሳን አገልግሎቱን የሚያከናውነው፣ አባላቱ እንደ ምእመን፥ ዐሥራታቸውን ለቤተ ክርስቲያን ከመስጠት ባሻገር ለማኅበሩ በሚያደርጉት የአባልነት መዋጮ ነው፡፡ አባላት፣ ከገቢያቸው እንደማንኛውም ምእመን ለቤተ ክርስቲያን ከሚያወጡት ዐሥራት በኩራት ተጨማሪ ኹለት በመቶ እያዋጡ የማኅበሩን አገልግሎት ይደግፋሉ፡፡ ከዚህ ውጭ ያለው የሐሰት ወሬ ስለኾነ ይህን የሚል አካል ካለ በማስረጃ ነው ማቅረብ ያለበት፡፡

ከዚያ ውጭ በአብነት ት/ቤቶችና በገዳማት የሚተገበሩ ፕሮጀክቶች አሉን፡፡ ፕሮጀክቶቹን ቀርፀን ለበጎ አድራጊ ምእመናን እንሰጣለን፡፡ ይኼን ብትሠሩ ካህናትን፣ የአብነት ተማሪዎችንና መምህራንን ከስደት፤ ቤተ ክርስቲያንን፣ አብያተ ጉባኤያትንና ቅዱሳት መካናትን ከመዘጋትና ከመፍረስ እናድናለን፤ ብለን በማስረዳት ካመኑበት ይሠሩታል፡፡ ማኅበሩም ሞያዊ አስተዋፅኦውን ያደርጋል፡፡ በዚህ መሠረት የተለያዩ ሥራዎችን አከናውነናል፤ እያከናወንም እንገኛለን፡፡

“የማኅበሩ ንብረት አይታወቅም፤” የሚል ወቀሳም እንዳለ ተጠቅሷል፡፡ የማኅበሩ ንብረት ይታወቃል፡፡ በየዓመቱ ለጠቅላይ ቤተ ክህነትና ለሚመለከታቸው አካላት ኹሉ ሪፖርት እናደርጋለን፡፡ ሪፖርቱ የሥራ ክንውንና የሒሳብ ሪፖርትን አጣምሮ የያዘ ነው፡፡ በዚህ ሪፖርት ላይ ማኅበሩ ምን ያህል ሀብት እንዳለው፣ የገንዘቡ እንቅስቃሴ ምን እንደሚመስል እናሳያለን፡፡ በሀገራችንም ኾነ በዓለም አቀፍ ሕግ ተቀባይነት ባላቸው የውጭ ኦዲተሮች ተመርምሮ የተመሰከረ የሒሳብ ሪፖርት ነው የምናቀርበው፡፡ በዚህ መሠረት ጠቅላላ ሀብቱም ኾነ የሒሳብ እንቅስቃሴው በግልጽ ይታወቃል፡፡

ማኅበረ ቅዱሳን የማይታወቅ ሀብትና የፋይናንስ እንቅስቃሴ የለውም፡፡ ይህም ብቻ አይደለም፡፡ እስከ አኹን በቅዱስ ሲኖዶስ የሚሰጠንን አቅጣጫ ተከትለንና አክብረን የምንሠራ የቤተ ክርስቲያን አካል እንደ መኾናችን መጠን፣ ከመተዳደሪያ ደንቡ ባሻገር የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ ተሰብስቦ የሚወስናቸውን ውሳኔዎች የሥራችን አካል አድርገን እየተገበርን እንገኛለን፡፡ ለማሳያም ከውሳኔዎቹ አንዱ የኾነውን፣ ማኅበሩ በቤተ ክርስቲያናችን የገንዘብ ደረሰኞች(ሞዴላ ሞዴል) እንዲጠቀም ያሳለፈውን ውሳኔ መጥቀስ እንችላለን፡፡ በዚሁ መሠረት ማኅበሩ፣ ውሳኔው ከተሰጠበት ዕለት ጀምሮ የቤተ ክርስቲያናችንን የሒሳብ ሰነዶች እየተጠቀመና በየዓመቱ ከጠቅላይ ቤተ ክህነት በሚላኩ ኦዲተሮች ሒሳቡን እያስመረመረ ይገኛል፡፡

በዚህ ኹሉ ሪፖርት ላይ ማኅበሩ የማይታወቅ ንብረት እንዳለው የተገለጸበት ኹኔታ የለም፡፡ የማኅበሩ የፋይናንስ እንቅስቃሴ ትክክለኛ መኾኑን የውጭ ኦዲተሮች ብቻ ሳይኾኑ፣ የጠቅላይ ቤተ ክህነታችን ኦዲተሮችም ጭምር ያረጋገጡት ሐቅ ነው፡፡ ይህን ዓይነት ያልተጨበጠ ክሥ የሚያቀርበው የቤተ ክርስቲያናችን አካል ሊኾን አይችልም፤ የምንለው ከዚህ ተጨባጭ ኹኔታ ተነሥተን ነው፡፡

ሰንደቅ፡- ሰሞኑን በተለያዩ ማኅበራዊ ድረ ገጾች የተሠራጨ ጹሑፍ፣ ማኅበሩ በግለሰብ ሒሳብ ውስጥ በሕገ ወጥ መንገድ ያስቀመጠው 170 ሚሊየን ዶላር በፖሊስ መያዙን ይገልጻል፤ ይህ ዘገባ ምን ያህል እውነት ነው?

አቶ ውብሸት፡- ማኅበሩ ከተመሠረተበት ጊዜ ጀምሮ መሰል ውንጀላዎች ሲቀርቡበት ይህ የመጀመሪያው አይደለም፡፡ ባለፉት 25 ዓመታት ውስጥ የቅድስት ቤተ ክርስቲያንን ዕድገትና ልማት የማይፈልጉ አንዳንድ አካላት ከጥቅማቸው አንጻር የማኅበሩን ስም በተለያየ መንገድ የማጥፋት ዘመቻ በተደጋጋሚ ሲያከናውኑ ቆይተዋል፡፡ አኹንም በማኅበራዊ ድረ ገጾች ተለቋል የተባለው መሠረተ ቢስ ወሬም፣ የዚሁ ዘመቻ አካል አድርገን የምናየው ነው፡፡ በአጭሩ ማኅበረ ቅዱሳን ገንዘቡን በግለሰብ ስም ለማስቀመጥ አሠራሩ አይፈቅድለትም፡፡ በግልጽ የሚሠራ ማኅበር እንደ መኾኑ በተቆጣጣሪ አካላት በየወቅቱ የሚመረመር የሒሳብ አሠራር ያለው ማኅበር ነው፡፡ በመኾኑም ይህ ዓይነቱ ወሬ ምንም ዓይነት መሠረትና እውነት የሌለው ነው፡፡ ማኅበሩን በትክክል የሚያውቅ አካልም በዚህ ዓይነቱ ወሬ ይደናገራል ብለን አናምንም፡፡

ሰንደቅ፡- ማኅበረ ቅዱሳን፣ ቤተ ክርስቲያኒቱ የአገልግሎቷ አደጋ አድርጋ የምትገልጸውን የተሐድሶ መናፍቃንን እንቅስቃሴ ለማጋለጥ፣ የቤተ ክርስቲያኒቱን ህልውና እና ተከታዮቿን ለመጠበቅ የሚያደርጋቸውን እንቅስቃሴዎች ጨምሮ በአንዳንድ ወገኖች ዘንድ በበጎ መልኩ የማይታይበት ኹኔታ መኖሩ ይታወቃል፡፡ ይህ የኾነው ለምንድን ነው?

አቶ ውብሸት፡- ቤተ ክርስቲያን ለማኅበሩ ከሰጠችው ሓላፊነት አንዱ፣ የዘመኑን ፀረ – ቤተ ክርስቲያን እንቅስቃሴዎች መከላከልና ማጋለጥ ነው፡፡ ስለኾነም ቤተ ክርስቲያንን የሚጎዳና በተለይም በስውር የሚደረጉ ሤራዎችን እየተከታተለ ማጋለጥ አንዱ ሓላፊነቱ ነው፡፡ ባለፉት ዓመታት በድብቅና በግልጽ መናፍቃን ወደ ቤተ ክርስቲያን የሰረጉበት ኹኔታ አለ፡፡ ስማቸውን ‘ተሐድሶ’ አሉት እንጂ ያው መናፍቃን ናቸው፡፡ እነዚህ አካላት ስማቸውን ‘ተሐድሶ’ ብለው ወደ ቤተክርስቲያን ተመሳስለው ገብተዋል፡፡ ከቤተ ክርስቲያን ውጭ የምናደርገው እንቅስቃሴ ውጤት አላመጣም፤ ከአኹን በኋላ ወደ ቤተ ክርስቲያን ሰርገን ገብተን፣ ከውስጥ ኾነን ብንሠራ የተሻለ ነው፤ ብለው ስልት ነድፈው ነው ወደ ቤተ ክርስቲያን የገቡት፡፡ ባለፉት 20 ዓመታት አገልግሎቷን ውስጥ ለውስጥ ሲጎዱ የነበሩ ናቸው፡፡ ከሚጠቀሟቸው ስልቶች አንዱ በቤተ ክርስቲያን ከፍተኛ መዋቅር ጭምር የራሳቸውን ሰዎች ማስቀመጥ ነው፡፡ በውጭም ያሉት፣ በውስጥም ያሉት፣ ገና የማይታወቁትም አንድ ላይ ተባብረው የሚንቀሳቀሱበት ከመኾኑ ጋር ተያይዞ የመከላከሉን ተግባር ለቤተ ክርስቲያናችን አስቸጋሪ አድርጎታል፡፡

ማኅበረ ቅዱሳን፣ በዚህ መልክ የተደራጁ የ‘ተሐድሶ’ ኑፋቄ አራማጆች ቤተ ክርስቲያንን ለመበረዝና ለመጉዳት እያሤሩ እንደኾነ ደጋግሞ ሲናገር፣ ሲያስተምር ብዙ ሰዎች አልተረዱትም ነበር፡፡ ጉዳዩን፣ በግለሰቦች መካከል ያለ ጠብ አድርገው የሚያዩትም ነበሩ፤ ምክንያቱም የሤራው ስትራቴጂ ከባድና ምሥጢራዊ ስለነበር ነው፡፡ በሒደት ግን እየተጋለጡ ሲወጡ በቤተ ክርስቲያናችን የሚመለከታቸው አካላት በኩል ተወግዘው የሚለዩበትና የሚሰናበቱበትን ውሳኔና ርምጃ እየተመለከትን ነው፡፡

ቀደም ሲል፣ ‘ተሐድሶ’ የሚባል የለም፤ ካለ አሳዩን፤ እያሉ ለማወናበድ የሞከሩ ታይተዋል፡፡ ከእነርሱም፣ በቂ ሥራ ሠርተናል፤ ብለው ባመኑበት ጊዜ ራሳቸውን እያጋለጡ የወጡበትን አጋጣሚ ተመልክተናል፡፡ የእምነት መግለጫ እስከማውጣትም ደርሰዋል፡፡ እምነታችን ይኼ ነው፣ ብለው በሰኔ ወር 2007 ዓ.ም. ዐውጀዋል፡፡ ከዚያ በፊት እነርሱን ማግኘት፣ መለየት፣ ማጋለጥ ከባድ ሥራ ነበር፡፡ ራሳቸውን ከለዩ በኋላ ግን እየቀለለ ነው የመጣው፡፡ እንግዲህ ይህን፣ ቤተ ክርስቲያን በቅዱስ ሲኖዶስ ወስና፣ በሊቃውንት ጉባኤ አይታና መርምራ መግለጫ አውጥታለች፤ ምላሽም ሰጥታለች፡፡

ኾኖም ቀደም ሲል እንዳልሁት፣ የ‘ተሐድሶ’ ኑፋቄ አራማጆች የሚንቀሳቀሱት በውስጥም በውጪም ነው፡፡ በውስጥ፣ በቤተ ክርስቲያን ከፍተኛ የሓላፊነት ቦታዎች ጭምር ይዘው ነው፡፡ እነዚህ አካላት፣ ማኅበረ ቅዱሳን፣ የ‘ተሐድሶ’ መናፍቃንን በማጋለጥና ኑፋቄያቸውን በመከላከል ረገድ የሚሠራውን ሥራ ኹልጊዜም ይቃወማሉ፡፡ ማኅበሩን ከተቻለ ለማፍረስ አልያም ለማሸማቀቅ በሚል የሚሰነዘሩ የስም ማጥፋት ዘመቻዎችና አሉባልታዎች ኹሉ በቀጥታም ኾነ በተዘዋዋሪ ከዚህ ዓቢይ ጉዳይ ጋራ የተገናኙና የሚገናኙ ናቸው፡፡

ሰንደቅ፡- ማኅበሩ፣ ከቤተ ክርስቲያን የአስተዳደር መዋቅር ጋራ በተዋረድ ያለው ግንኙነት ምን ይመስላል? መዋቅራዊ ግንኙነቱስ ምን ያህል ጤናማ ነው ብለው ያስባሉ?

አቶ ውብሸት፡- የማኅበሩ አገልግሎት በዋናው ማዕከል ብቻ የተወሰነ አይደለም፡፡ ከእያንዳንዱ ሀገረ ስብከት ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት ጋር፣ ከመምሪያዎችና ዋና ክፍሎች ጋር፣ ከሥራ አስኪያጆች ጋር ተስማምተን፣ ተናበን ነው እየሠራን የምንገኘው፡፡ ከአባቶች ቡራኬና መመሪያ እየተቀበልን ስንሠራ ነው የኖርነው፡፡ ከጠቅላይ ቤተ ክህነት ዋና መዋቅር ጋራም ያለን የሥራ ግንኙነት ጤናማ ነው፡፡

ማኅበሩ ተጠሪነቱ ለቤተ ክርስቲያን እንደመኾኑ መጠን ለሚመለከታቸው አካላት የሥራ ዕቅድ፣ የሥራ ክንውን ሪፖርት ከማቅረብ፣ የተለያዩ ጥያቄዎችንና እገዛዎችን ከመጠየቅ አንጻርና በሌሎችም አሠራሮች ጤናማ ግንኙነት አለን፡፡ በአንዳንድ ቦታዎች ጥቃቅን ችግሮች ሊያጋጥሙ ቢችሉም እንኳ መሠረታዊውን የሥራ ግንኙነት የሚጎዳ ነው ብለን አናስብም፡፡ አልፎ አልፎ ግን ወደ ሓላፊነት ከሚመጡ ሰዎች ጋራ የሚያያዙ የተግባቦት ችግሮች አጋጥመውናል፡፡ ሰዎቹ ለማኅበሩ ጥሩ ስሜት ሲኖራቸው ጥሩ እገዛና ድጋፍ የምናገኝበት፣ ከሌላቸው ደግሞ ዕንቅፋት የሚያጋጥምበት ኹኔታ በአገልግሎታችን ሒደት ያስተዋልነው ችግር ነው፡፡ ችግሩ፣ ተቋማዊ ነው ብለን ስለማናምን ከግለሰቦቹ ጋራ በመመካከር ለመፍታት አቅማችን የፈቀደውን ሁሉ እያደረግን ነው የምናገለግለው፡፡

ሰንደቅ፡- በሚቀጥለው ሳምንት መጀመሪያ ይካሔዳል ተብሎ በሚጠበቀው የመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ 36ኛ ዓመታዊ ስብሰባ ላይ እንደ ቀደሙ፣ የሥራ ሪፖርታችሁ እንዳይቀርብና እንዳትሳተፉ በቅዱስ ፓትርያርኩ እንደታገዳችሁ ይሰማል፡፡ ይህ ምን ያህል እውነት ነው? እውነት ከኾነ ጉዳዩን እንዴት ተቀበላችሁት?

አቶ ውብሸት፡- ማኅበሩ ላለፉት ኹለት ዐሥርት ዓመታት በመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ዓመታዊ ስብሰባዎች ላይ ሲሳተፍ ቆይቷል፤ የሥራ ክንውን ሪፖርቱም፣ በጠቅላይ ጽ/ቤቱና በአህጉረ ስብከቱ እየቀረበ ሲሰማ ቆይቷል፡፡ እገዳን በተመለከተ ለጽ/ቤታችን የደረሰን ነገር የለም፤ ነገር ግን እኛም የተባለውን ጉዳይ በወሬ ደረጃ ብንሰማም፣ በአጠቃላይ ጉባኤው እንድንሳተፍ ከጠቅላይ ቤተ ክህነት ኹለት የግብዣ ደብዳቤዎች እንደደረሱን ብቻ ነው የምናውቀው፡፡ በአኹኑ ሰዓት በእኛ በኩል አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤውን ለመሳተፍ እየተዘጋጀን እንገኛለን፡፡

ሰንደቅ፡- ማኅበሩ ከቅዱስ ፓትርያርኩ ጋራ ያለው ተቋማዊ ግንኙነት የቱን ያህል ጤናማ ነው? “ቅዱስ ፓትርያርኩ፣ ለማኅበሩ ያላቸው አመለካከት በጎ አይደለም፤ የሻከረ ግንኙነት ያለ ይመስላል፤” የሚሉ ወገኖች አሉ፡፡ ግንኙነቱን በተመለከተ ስላለው ኹኔታ ቢገልጹልኝ?

አቶ ውብሸት፡- ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርካችን፣ የቤተ ክርስቲያናችን ርእሰ መንበር ናቸው፤ ቅዱስ ሲኖዶስንና አጠቃላይ ጉባኤውን በርእሰ መንበርነት ይመራሉ፡፡ በርግጥ በመዋቅራዊ ግንኙነት፣ ከቅዱስ አባታችን ጋራ በቀጥታ የምንገናኝበት መዋቅር የለም፡፡ ማኅበራችን ተጠሪ የኾነለት አካል አለ፡፡ ቀጥተኛ ግንኙነታችን ከዚህ አካል ጋራ ነው እንዲኾን የሚጠበቀው፡፡ ከዚያ ካለፈም ከጠቅላይ ቤተ ክህነቱ ብፁዕ ጠቅላይ ሥራ አስኪያጅ ጋራ ነው፡፡ ኾኖም፣ እንደ ልጅና አባት ተገናኝተን ቡራኬያቸውንና አጠቃላይ መመሪያቸውን መቀበል ያስፈልገን ነበር፡፡

ነገር ግን፣ በምንፈልገው ደረጃ ከቅዱስ አባታችን ዘንድ እየቀረብን አባታዊ ቡራኬና መመሪያ እየተቀበልን ለመሥራት አልቻልንም፡፡ በዚህ ረገድ መጠነኛ ክፍተት ማጋጠሙ እውነት ነው፡፡ አንዳንድ የተለየ ዓላማ ያላቸው በቤተ ክርስቲያናችን ውስጥ ያሉ አካላት ከቅዱስ አባታችን ጋራ እንድንገናኝ አይፈልጉም፡፡ በዚህ ምክንያት ልናገኛቸው የቻልንበት ጊዜ አናሳ ነው፡፡ የቅዱስ አባታችንን ሐሳብ በቀጥታ የምንሰማበት ዕድል የለንም፡፡ ካለመነጋገር፣ ካለመገናኘት የተፈጠሩ ክፍተቶች እንዳሉ እናውቃለን፡፡ እነኝህ ክፍተቶች፣ በማንኛውም ጊዜ መነጋገር ስንጀምር በቀላሉ ሊፈቱ የሚችሉ ናቸው ብለን እናምናለን፡፡